Senator Nariman Tóreǵaliev bastaǵan birqatar depýtat jasóspirimderdi kiberbýllingten qorǵaý sharalarynyń qajet ekeni aityp, Premer-Ministrge saýal joldady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Depýtattyń sózine qaraǵanda, álemdik statistika boiynsha adam kúnine 6-7 saǵat internette otyrady. Sondyqtan kez kelgen adam kiberbýllingtiń qurbany bolýy múmkin. Alaida zardap shekkender men olardyń qýdalaýshylarynyń negizgi jasy 11-16 jas aralyǵynda, demek elimizdegi jasóspirimderdiń 12%-ǵa jýyǵy osy kiberbýllingten zardap shegip otyr.
«Áleýmettik jeliler arqyly taralǵan «Kók kit», «Tynysh úi», «Qyzyl japalaq», «Meni saǵat 04:20-da oiat» tárizdi oiyndar dúnie júzin dúrliktirip qana qoimai, endi qazaq tilinde paida bola bastaǵany qoǵamdy alańdatýda. Ishki ister ministrliginiń málimetine sáikes, Arys qalasynyń turǵyny «Vkontakte» áleýmettik jelisi jáne «Telegram» messendjeri arqyly balalardy sýitsidtik sipattaǵy oiyndarǵa tartqany anyqtaldy. Sondyqtan dál qazirgi qoǵam úshin adamnyń quqyqtaryn, sonyń ishinde balalardyń quqyqtaryn qorǵaý, olardy býlling pen kiberbýllingten saqtaý mańyzdy», - dedi depýtat Senat otyrysynda.
Nariman Tóreǵaliev balalardy internette qorlaýdan qorǵaýǵa qatysty álemdik tájiribelerden mysal keltirdi.
«Álemde kóptegen elder, internet-platformalardyń qaýipsizdik deńgeiin arttyrý, zańnama boiynsha jumys isteý jáne balalardy, olardyń ata-analaryn kiberbýllingten qorǵaý maqsatynda tiisti zańdardy qabyldaýda. Germaniiada kiberbýlling uiymdastyrǵan azamattar 10 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin bolsa, Reseide Qylmystyq Kodeks pen Ákimshilik Kodekske túzetýler engizý qoldaý tapty», - dedi Nariman Tóreǵaliev.
Depýtat kiberbýllingtiń aldyn alý úshin birqatar naqty sharalardy qabyldaý qajet ekenin aitty.
«Birinshiden, býlling pen kiberbýllingke tosqaýyl qoiý úshin internettegi paraqshalar men messendjerlerdegi toptarǵa monitoringti kúsheitý, mektepter men oqý oryndarynda «Kiberbýllingtiń zardaptary» taqyrybyndaǵy tárbie saǵattaryn ótkizý, arnaiy mamandardy daiyndaý, muǵalimder men ata-analarǵa túsindirme jumystaryn júrgizý, informatika pánine kiberbýllingke qarsy qosymsha sabaqtar engizý kerek. Ekinshiden, balalardyń internettegi qaýipsizdigi men qorǵalýyn qamtamasyz etetin Ulttyq joba ázirleý qajet. Úshinshiden, jekelegen memleketterde kiberbýllingti qylmystyq áreket retinde qarastyratyn zańdar qoldanylatynyn eskere otyryp, osy elderdiń zańnamasyn zerdeleý, sondai-aq Qazaqstanda bar praktikany taldaý qajet», - dedi senator.
