Foto: QR Oqý- aǵartý ministrligi
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes elimizde balalardyń quqyǵyn qorǵaý boiynsha aýqymdy zańnamalyq jáne strategiialyq sharalar júzege asyrylady.Bul týraly Ult.kz, QR Oqý- aǵartý ministrliginiń aqparatyn silteme jasap habarlaidy.
El turǵyndarynyń úshten bir bóligin balalar quraidy. Atap aitqanda, Qazaqstanda 6,8 mln. bala bar.
«Eldegi árbir balanyń baqytty jáne qaýipsiz balalyq shaǵy bolýy tiis», - Qasym-Jomart Toqaev, QR Prezidenti.
Qabyldanǵan úsh zańdaǵy mańyzdy bastama – ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń ómirge beiimdelýi úshin tálimgerler institýtynyń qurylýy. Búginde 330-dan astam bala tálimgerlermen qamtylyp, qajetti kómek alýda.
Balalardyń quqyǵyn qorǵaýdaǵy negizigi sharalardyń biri – balalarǵa qatysty quqyqbuzýshylyq úshin jaza qatańdatylyp, kámeletke tolmaǵandarǵa jábir kórsetkeni úshin ákimshilik jaýapkershilik engizildi. Jasóspirimderdiń qaýipsizdigin kúsheitý maqsatynda balalardy qoǵamdyq kólikterden túsirip ketýge tyiym salyndy.
2025 jyldan bastap mektepter men kolledjderde respýblikalyq biryńǵai «111» bailanys ortalyǵyna jedel habarlasa alatyn QR-kodtar engizildi. Biylǵy jyldyń qańtar aiyndaǵy málimet boiynsha bailanys ortalyǵyna 17 400 bala júgingen.
Eldiń ár óńirinde balalardyń quqyqtary jónindegi arnaiy ýákilder jumys isteidi. 2024 jyldan bastap qorǵanshylyq organdarynda mamandarynyń sany 303-ten 692 adamǵa, iaǵni eki esege artty. Qorǵanshylyq organdarynyń shtattyq sany boiynsha normativ bekitildi. Atap aitqanda, 5 myń balaǵa keminde 1 mamannan bólindi.
Elimizde ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan jáne jetim 17 660 bala qazaqstandyq otbasylarda tárbielenýde. 2024 jyly 3 myńnan astam bala jańa otbasyn tapty.
2025 jyldan bastap otbasylyq ornalastyrýdyń jańa túri – kásibi qabyldaýshy otbasylar engizilmek. Bul bastama qiyn ómirlik jaǵdaiǵa tap bolǵan balalarǵa qamqorlyq kórsetip, olarǵa úi jaǵdaiynda qolaily orta qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
2024 jyldan bastap elimizde 627 balabaqsha ashylyp, 93,1% bala mektepke deiingi uiymmen qamtyldy. Sońǵy 3 jylda balabaqsha kezegi 2 esege qysqarǵan.
«Jaily mektep» ulttyq jobasy mektepterdegi oryn tapshylyǵy men úsh aýysymdy oqý máselesin tiimdi sheship keledi. Joba júzege asyrylǵan ýaqyttan bastap 105 jaily mektep qoldanysqa berildi.
Sonymen qatar 2024 jyly 373 myń orynǵa arnalǵan 257 mektep qoldanysqa berildi. Biyl 300 myń bilim alýshyǵa arnalǵan 200-ge jýyq mekteptiń qurylysy júrýde. Bilim berý uiymdarynyń qaýipsizdik sharalary kúsheitildi. 20 myńnan astam nysan beinebaqylaý júiesimen jabdyqtalyp, Jedel basqarý ortalyqtaryna qosylǵan. Barlyq uiymdarda dabyl túimeleri men týrniketter ornatylyp, litsenziialanǵan kúzetpen qamtamasyz etildi.
Memleket óskeleń urpaq úshin teń múmkindikter qalyptastyrýǵa basymdyq berip keledi. 2024-2025 oqý jylynda memlekettik mektepterde oqityn 1,7 mln. bala tegin tamaqpen qamtamasyz etildi. Bul maqsatqa 162 mlrd. teńge bólindi.
«Jalpyǵa mindetti bilim berý» qorynyń esebinen qosymsha 22,5 mlrd. teńge bólinip, 510 myń bala mektep kerek-jaraqtarymen qamtyldy.
2025 jyldan bastap jekemenshik mektepterde oqityn áleýmettik turmysy tómen otbasylardyń balalary da tegin tamaqpen qamtylady. Jergilikti biýdjetten 25 myń balany tegin tamaqtandyrý úshin 12 mlrd. teńgeden astam qarajat bólindi.
«Ul-qyzdarymyzdyń parasatty jáne jan-jaqty bolyp ósýine jaǵdai jasaý, jas azamattardyń quqyǵyn qorǵap, densaýlyǵyn saqtaý árdaiym memlekettiń basty basymdyǵy sanalady. Balalar – bizdiń bolashaǵymyz. Sondyqtan elimizdegi árbir jetkinshektiń meiirim men qamqorlyqqa bólenip, úlkenniń qoldaýyn sezinýi, erteńgi kúnge senimmen qaraýy óte mańyzdy», - Qasym-Jomart Toqaev, QR Prezidenti.
Qazaqstanda balalardyń qosymsha bilim alýy, sapaly demalys jáne saýyqtyrý uiymdarymen qamtylýy úshin barlyq jaǵdai jasalýda. Búginde 3,3 mln. bala túrli baǵyttar boiynsha úiirmelerge, sektsiialarǵa qatysady.
2024 jyldyń jaz mezgilinde 3,1 millionnan astam bala 10 743 lagerde saýyqtyrý demalysyn ótkizdi.
Bilim berý uiymdarynda qaýipsiz orta qalyptastyrý tek tehnikalyq qaýipsizdik júielerimen qamtamasyz etýmen ǵana shektelmeidi.
Memleket balalardy zorlyq-zombylyqtan qorǵaý, sýitsidtiń aldyn alý jáne olardyń quqyqtary men salamattyǵyn qamtamasyz etý boiynsha keshendi jospar qabyldady. Jospar balalarǵa qaýipsiz orta qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar jiyntyǵyn qamtidy. Onyń aiasynda óńirlerde 20 psihologiialyq qoldaý ortalyǵy ashylyp, 242 759 oqýshy men ata-analarǵa kómek kórsetildi.
Barlyq bilim berý mekemelerinde býllingpen kúres júrgizý maqsatynda Kiva jáne DOSBOLLiKe baǵdarlamalary engizildi. Bul sharalar mektepterde dostyq pen ózara syilastyq qarym-qatynasyn qurýǵa septigin tigizedi. 2024 jyldyń qyrkúieginen bastap balalardyń jas erekshelikterin eskere otyryp ázirlengen jeke qaýipsizdik sabaqtary engizildi. 14,3 myńnan astam bilim berý qyzmetkeri balalardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boiynsha oqytyldy.
Sondai-aq mektep pen otbasy arasynda yntymaqtastyq ornatýǵa, pozitivti ata-ana mádenietin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan «Birtutas tárbie» baǵdaralamasy engizildi.
Balalardyń qaýipsizdigi – bolashaqqa jasalǵan qamqorlyq. Búgin erteńgi eldiń irgetasyn qalaityn urpaqty qalyptastyrýdamyz. Balalarǵa qamqorlyq kórsete otyryp, qaýipsiz ári gýmanist, myqty qoǵam quramyz.
Qazaqstan balalardyń jan-jaqty damýy jáne bolashaǵynyń jarqyn bolýy úshin quqyqtyq bazany nyǵaityp, áleýmettik qoldaýdy kúsheite otyryp, olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdi jalǵastyrady.
