Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ázerbaijan prezidenti Ilham Álievpen kelissózderinen keiingi málimdemesi jariialandy, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
***
"Eń aldymen, keremet qala Bakýǵa resmi saparmen kelýge shaqyrǵany úshin shyn júrekten rizashylyǵymdy bildirgim keledi. Biz búgin keń aýqymdy máseleler jóninde jemisti kelissóz júrgizdik. Ázerbaijan Prezidenti durys atap ótkendei, eshqandai problema, kedergiler bolǵan joq. Kerisinshe, ekonomikalyq salada bolsyn, gýmanitarlyq baǵytta bolsyn naqty nátijelerge qol jetkizý úshin kúsh-jigerdi arttyrýǵa ózara niet tanyttyq.
Birikken Ulttar Uiymy Qaýipsizdik keńesiniń jarǵysy men qararlaryna sáikes, territoriialyq tutastyǵyn jeńispen qalpyna keltire otyryp, Ázerbaijan óz damýynyń jańa dáýirine qadam basqandyǵyn atap ótkim keledi. Árine, baýyrlas el Ázerbaijannyń ulttyq kóshbasshysy, Prezidenti Ilham Geidaruly Álievtiń jeke eńbegi zor. Osy múmkindikti paidalana otyryp, sizdiń qýatty basshylyǵyńyzben búginde Ázerbaijan óziniń damýynda aitarlyqtai nátijelerge qol jetkizip jatqanyn taǵy da aitqym keledi. Biz sizdiń elińizdegi osy úrdisterdi baqylap otyrmyz ári shyn júrekten qýanamyz. Qarabaq pen Shyǵys Zangizýrdyń qalpyna kelip, damyp jatqanyn kórip otyrmyz. Sizdiń jeke eńbegińizdiń arqasynda bul óńir taiaý bolashaqta gúldengen aimaqqa ainalady, oǵan esh kúmán joq.
Qazaqstan óz tarapynan bul igi iske belgili bir dárejede úles qosýǵa daiyn. Búgin qazaq halqynyń atynan beriletin syiymyzdyń tanystyrylymy ótti. Kelesi jyldyń aiaǵyna deiin Fizýli qalasynda Qurmanǵazy atyndaǵy shyǵarmashylyq ortalyǵy boi kóteredi.
Meniń bul saparym mereitoilyq data – elderimiz arasyndaǵy diplomatiialyq qarym-qatynastardyń ornatylǵanyna 30 jyl tolýy qarsańynda ótýiniń da simvoldyq máni bar. Naqtyraq aitsaq, úsh kúnnen keiin biz bul datany atap ótemiz. Jalpy, men ózimniń qyzmettik mindetime bailanysty elderimizdiń arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý protsesine alǵashqy kúnderden-aq aralasqanymdy aita ketý kerek. Biz uzaq joldy júrip óttik.
Biz yqpaldastyqty basynan bastadyq jáne búginde biz elderimiz arasyndaǵy strategiialyq seriktestik pen odaqtastyq týraly senimdi túrde aita alamyz. Osy seriktestigimizdi odan ári nyǵaitý, ony ártaraptandyrý týraly deklaratsiiaǵa qol qoiyldy. Bul – alǵa qarai jasalǵan naqty qadam. Aramyzda senimdi saiasi dialog ornady, memleketterimiz halyqaralyq alańdarda, eń aldymen Birikken Ulttar Uiymy, EQYU, Túrik memleketteriniń uiymy aiasynda yntymaqtasyp keledi. Osy múmkindikti paidalana otyryp, qurmetti Ilham Geidar oǵlý, sizge Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńes otyrysyn shaqyrý týraly Qazaqstan bastamasyna qoldaý bildirgenińiz úshin alǵys aitamyn. Biylǵy qazan aiynyń ortasynda bizdiń elimizdiń astanasynda sammit ótedi jáne oǵan sizdiń qatysýyńyzdy asyǵa kútemiz. Bul sharaǵa sizdiń atsalysýyńyz kútiletin nátijege qol jetkizý turǵysynan oń áser etetinine senimdimiz.
Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha ózara taýar ainalymynyń kólemi 3 ese artqanyn atap ótkim keledi. Iaǵni ósý qarqyn saqtalyp keledi. Alaida jalpy alǵanda, bul nátije aitarlyqtai kóp emes, sondyqtan búgin ózara saýdanyń absoliýtti kórsetkishin arttyrýǵa kúsh salý jónindegi ýaǵdalastyqqa qol jetti. Múmkin jaqyn bolashaqta milliradtyq meje týraly aitatyn bolarmyz.
Ortaq kúsh-jigerdiń arqasynda mádeni-gýmanitarlyq saladaǵy yqpaldastyqtyń da kúsheiip kele jatqany qýantarlyq jait. Árine, bul halyqtarymyzdyń odan ári jaqyndasýyna zor septigin tigizedi. Men búgin elimizde Ázerbaijan mádenietiniń onkúndigin ótkizý týraly bastama kóterdim. Bul sharanyń tanymaldyǵyna eshqandai kúmán keltirmeimin. Sebebi halqymyz ázerbaijan mádenietin, onyń óner qairatkerlerin saǵynǵany anyq. Bul is-shara sátti ótedi degen oidamyn.
Sonymen qatar, biz elderimiz arasynda mádeniet qairatkerleri men delegatsiialardy turaqty almasýǵa kelistik. Sýngait qalasyndaǵy kóshelerdiń birine qazaq halqynyń kórnekti ókili Ahmet Baitursynulynyń esimi berilgenine alǵys aitamyz.
Ahmet Baitursynov 1926 jyly osy – Baký kalasynda ótken birinshi Búkilodaqtyq túrkologtar sezine delegat retinde qatysqan. Bul fakt bizdiń elimiz ben halyqtarymyz arasynda qashan da tyǵyz bailanys bolǵanyn taǵy bir ret dáleldeidi dep oilaimyn. Kezinde elordamyzdyń bir kóshesine kórnekti memleket qairatkeri, Ázerbaijan halqynyń birtýar perzenti Geidar Álievtiń esimi berilgen.
Qalamyz, astanamyz qarqyndy damyp keledi, búginde bul kóshe - aýqymdy emes. Sondyqtan men elorda ákimine elimizde shynaiy qurmetke ie Geidar Álievtiń esimin astanamyzdyń úlken kósheleriniń nemese dańǵyldarynyń birine berýdi usyný týraly tapsyrma berdim. Iaǵni, kóshe ataýyn qolailyraq nysanǵa aýystyramyz, bul ábden oryndy dep esepteimin.
Búgin biz memleketterimiz arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń kólik-logistikalyq salasyn damytý týraly egjei-tegjeili talqyladyq. Jan-jaqty taldap, eki el úkimetterine tiisti tapsyrmalar berildi dep aita alamyz jáne bul baǵytta naqty nátijelerge qol jetkiziletinine kúmán joq. Qalai bolǵanda da, Qazaqstan tarapynda yntymaqtastyqtyń bul túrin damytýǵa qyzyǵýshylyq joǵary.
Aýyl sharýashylyǵy salasyn erekshe atap ótkim keledi. Bul jerde biz bir-birimizdi tolyqtyra alamyz. Qazaqstan astyq, bidai jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń basqa da túrlerin jetkizýge múmkindigi bar ekenin bilesizder. Óz kezeginde bizge Ázerbaijannan aýyl sharýashylyǵy ónimderin – jemis-jidek pen kókónisterdi importtaý qajettiligi týyndap otyr. Jalpy alǵanda, qazaqstandyq óndirýshilerdiń birqatary Ázerbaijanǵa jalpy somasy 300 million dollardan asatyn 100 túrli taýar kólemin ulǵaitýǵa daiyn. Sondyqtan biz osy taýar ainalymnyń logistikasyn qamtamasyz etýimiz kerek jáne bul bizdiń úkimetterimizdiń mindeti. Búgin osy jóninde kelistik.
Jalpy, saparymnyń nátijesin óte tabysty dep baǵalaimyn. Eń aldymen, Ázerbaijan Respýblikasynyń Prezidenti Ilham Geidaruly Álievke, sondai-aq onyń úkimetine yntymaqtastyǵymyzdy tereńdetý jolyndaǵy óte jemisti jumysy úshin alǵys aitqym keledi.
Qazaqstanǵa keletin bolsaq, bizdiń tarapymyzdan eshqandai kedergi bolmaidy, biz tabysty jumys isteimiz. Bizdiń elderimizdiń arasyndaǵy qarym-qatynastardyń strategiialyq sipaty týraly aitýymyzǵa naqty negiz bar. "Strategiialyq" degen sóz bizdi kóp nársege mindetteidi, biz bul baǵyttaǵy ortaq isimizge naqty maǵyna, naqty mazmun berýimiz kerek. Men yntymaqtastyǵymyzdyń keleshegine optimistik kózqaraspen qaraimyn. Qonaqjailylyq tanytyp, jumys isteýge qajetti jaǵdai jasaǵanyńyz úshin taǵy da alǵysymdy aitamyn", - dedi Prezident.
