Foto: «Alqa Publishing» baspasy, Kaspi.kz
«Alqa Publishing» baspasynyń «Alqa» grantyn ielengen qalamger Gúlzeinep Sádirqyzynyń «Aibibi» jáne jazýshy Qanaǵat Ábilqaiyrdyń «Júrektiń kóz jasy» atty kitaptary tasqa basylyp shyqty, dep jazady Ult.kz tilshisi.
Áiel taqyrybyna arnalǵan jobanyń maqsatyn tanystyrǵan «Alqa Publishing» baspasynyń bas redaktory Baian Hasanova jobanyń maqsatyn tanystyrdy. Onyń aitýynsha, baiqaýǵa 20 shyǵarma qatysqan eken. Jeńimpazdar osy shyǵarmalardyń arasynan anyqtalǵan.
Foto: massaget.kz
«Belgili ádebiettanýshy, ǵalym, qalamgerlerden quralǵan sarapshylar toby baiqaýǵa qatysqan povesterdiń birin qaldyrmai oqyp shyqty. Bir eskeretini, qazylar alqasy shyǵarma avtoryn bilgen joq. Sebebi uiymdastyrýshylar shyǵarmanyń ádiletti baǵalanýyna airyqsha mán berdi», – deidi B.Hasanova.
Sonymen qatar, baspanyń bas redaktorynyń aitýynsha, jeńimpaz atanǵan týyndylardy bolashaqta basqa tilderge tárjimalaý múmkindigin qarastyrylyp jatyr.
Qazylar alǵasy osy joba aiasynda áiel taǵdyryn arqaý etken kóptegen shyǵarmany oqyǵan. «Alqa» granty áiel taǵdyrynyń kórkem shyǵarmaǵa ainalýyna qatysty ózekti máseleni qolǵa alǵan eken. Qazylarǵa jetken shyǵarmalardyń tórteýin iriktep alyp, onyń ishinen ekeýi júlde alǵan. Naqty júldeger týyndyny tańdadyq degen kezde ǵana avtorlardyń aty-jónin aitylypty. Bul baiqaýdyń ádil ótýine birden bir sebep bolsa kerek.
Jeńimpaz bolǵan Gúlzeinep Sádirqyzynyń povesi «Aibibi» dep atalady. Avtor bul shyǵarmasynda tirshiliktiń tutqynyna ainalyp, óz arman-maqsatynan adasyp qalǵan Aibibiniń ómir jolyna úńiledi. Aibibige taǵdyrdyń aýyr synaǵy áý bastan mańdaiyna jazylǵan ba dersiz. Sińlisi Aibaqyt ekeýi kishkene kúninen ata-anasynan aiyrylyp jetim qalady da, naǵashy aǵasynyń qamqorlyǵyna ótedi. Jetimdiktiń taqsyretin bala kúni tartty ma, tarta qoimady ma, – jazýshy ol jaǵyna oqyrmannyń nazaryn kóp aýdara qoimaidy. Sebebi basty taqyryp áli alda turǵanyn meńzeitindei. Biletinimiz – qos baýyr naǵashy aǵasynyń qolynda bireýden kesh, bireýden ilgeri, eń bastysy, sharýaǵa myǵym, óz isine pysyq, oqýy da jaqsy bolyp boijetedi. Mektebin aiaqtap, oqýǵa túse almai qalǵan Aibibini burynnan kózi túsip júrgen, jasy áldeqaida úlken Rizyq jar etip alady da, áieldiń taýqymetti taǵdyryn sýrettegen shyǵarmanyń shielenisti, keide ashy mysqylǵa toly oqiǵasy baýrai túsedi. «Barǵan jerime tastai batyp, sýdai sińemin» degen ustanymdaǵy Aibibiniń áý bastaǵy qamqorshysy enesi edi. Enesi betin baqiǵa burǵan soń kúieýi Rizyq pen qaiyn sińlisi Gúlnaziianyń qatqyldyǵy men qataldyǵy Aibibiniń jumsaq júregin janshi túsedi.
Kitaptyń avtory Gúlzeinep Sádirqyzy shyǵarmanyń basynda 15 ettik áńgime bolyp jazylǵanyn aitady. Sosyn joǵaryda atalǵan áielder týraly baiqaý jariialaǵan kezde ony poves deńgeiine jetkizip, usynǵan. Avtor týyndyny jazýǵa bas-aiaǵy 4-5 aidai ýaqyt jumsapty.
Foto: almaty.tv
«Bul shyǵarma taza ómirden alynǵan. Sebebi, bul jerde meniń jýrnalistik eńbegimde aldyma talai taǵdyrly adamdar keldi. Aramyzda júrgen áielder kóp. Onyń ústine ózim de áielmin, anamyn. Endi kóńilge túiip júremiz. Bul sol áielderdiń jiyntyǵy. Shyǵarmanyń ishindegi barlyq oqiǵa, barlyq detalder ómirden alynǵan. Eger qiialdan jazaiyn deseńiz, ony jaza almaisyz. Ony bastan ótkizgen adam ǵana sondai bastan nárseni aitqanda ǵana adamǵa qabyldanady. Sondyqtan meniń shyǵarmam jalpy áiel adamnyń basynda, onyń ústine qarapaiym qazaq áieliniń momyndyǵy, tózimdiligi, kónbistigi, úmit dúniesin kútetini kórsetiledi.
Eshkim úilengennen keiin jaqsy dúnie bolady, bir jaqsylyq bolady dep ómir súredi. Al Aibibi sińlisi ekeýi jetim qyzdar, men jaqsylyq jasap, ana adamnyń barlyq jasaǵan áreketterin keshirip, sheshesine, qaiyn sińlisine jaqsylyq jasap, solardy jeńemin dep oilady. Aibibi jai adam emes, ol kókiregi ashyq, oqityn adam. Al ony olar túsinbedi, onyń jetimdigin basyndy.
Aibibi barlyq jaǵdaidy túsinýge tyrysýmen, keshirýmen bárin jeńemin dep júrgen áiel. Kúieýinen kóńili qalǵan soń, balalaryna masyl bolmaýdy oilaidy.
Qysqasy, keiipkerdiń kúieýi qazirgi tilmen aitqanda, abiýzer ǵoi. Adamdy moraldyq turǵyda taptap, áieldiń tulǵalyq qasietin qunsyzdandyryp, kemsitý, mensinbeýshilik, qoldamaý, áieldi túsingisi kelmeitin, oǵan zat retinde qarap, ózin menshiktep alǵan, ashsa alaqanynda, jumsa judyryǵynda ustaityn erkek bolyp otyr. Ózi sarań, esh nárseni senip tapsyrmaidy, ózine qabyldamaǵan, meniń adamym, balalarymnyń anasy, janashyrym, Qudai qosqan qosaǵym dep oilai almaityn keiipker bolyp otyr», – deidi Gúlzeinep Sádirqyzy.
Aibibi jan jarynyń satqyndyǵyn da, kózine shóp salǵanyn da, sarańdyǵyn da, qatygezdigin de, qaiyn sińlisiniń doly minezi men ýdai ashy tilinen tógilgen aýyr sózin de kóterdi. Kóz jasyn juta júrip qandai kedergiden de jalǵyz ótti. Bir áieldiń basyna úiilip-tógilgen munshama opasyzdyqtan oqyrman da aza boiy qaza bolyp, avtor nelikten áielge osynshama aýyr taǵdyrdy qiyp, shyǵarmaǵa ainaldyrdy eken dep te oiǵa berilesiz.
Foto: «Alqa Publishing» baspasy, Kaspi.kz
Aibibi túse almaǵan oqýǵa sińlisi Aibaqyt túsip, ony úzdik aiaqtap, ómirlik jaryn kezdestiredi. Ata-enesi de bilimdi, ziialy adamdar. Qudai qosqan qosaǵy da jaryn alaqanyna salyp aialai biletin jan. Demek, Aibibiniń sińlisine tilegen tilegi qabyl bolǵany, ómirindegi jaryq sáýleniń sónbegeni. Aibibiniń ómirindegi jaryǵy mol sáýle – onyń balalarynyń ómirden óz jolyn taýyp, Aibibiniń oqysam degen armanyn jalǵaýy. Iá, Aibibi umtylǵan alyp shaharlarǵa balalary jetti, Aibibi ańsaǵan bilim nury balalarynyń kókiregine quiyldy. Aibibi umtylǵan biikterdi balalary baǵyndyrdy. Aibibiniń ómirindegi jaryq – aýyl adamdarynyń Aibibi degende shyǵarǵa jany bólektigi desek te bolǵandai. Bir qaraǵanda momyn, tipten jigersiz bolyp kórinetin basty keiipkerdiń meiirimi, adaldyǵy, jumsaqtyǵy ainalasyna sáýlesin tógip, sol sáýle Aibibiniń ózine qaita jetetindei kórinedi.
Synshy Ámirhan Meńdeke atalǵan shyǵarmada bizdiń qoǵamda áielge degen kózqarastyń qandai ekeni anyq ári dál sýrettelgenin aitady.
Foto: adebiportal.kz
«Biz baiqai bermespiz. Biraq qoǵamda áielge degen nemquraidylyq, áiel eńbegine degen nemquraidylyq bar ekenin moiyndaýǵa tiispiz. Shyǵarmada sol nemquraidylyq jaqsy sýrettelgen eken. Rizyq áieli aýyrǵanda onyń emine qarajat berý úshin jylqysyn satýǵa qimaidy. Esesine Aibibi kóz jumǵanda «kelgen jurttyń qarasy kóp, yńǵaisyz bolmasyn» dep eki jylqysyn soiýǵa beiil. Sol jylqyny áieli kóz jumǵanda emes, kózi tirisinde qisa qane?» – deidi Ámirhan Meńdeke.
Osynshama mol sáýle men meiirim Aibibiniń aiaýly basynyń amandyǵyn saqtai almai qalatyny jandy aýyrtady. Bul ómir de, jalpy kórkem ádebiet te «bári de baqytty, baqýatty ǵumyr keshipti» dep aiaqtalatyn ertegi emes qoi. Kúieýi men qaiyn sińlisinen kórgen qorlyǵyna únsiz tózgen Aibibiniń densaýlyǵy syr beredi. Emdeýge alyp ketkisi kelgen sińlisiniń de, balalarynyń da aitqanynan bas tartqan Aibibi kómekti jan joldasy Rizyq kórseter dep úmittengen edi. Jaqsylyǵyn asyryp, jamandyǵyn jasyryp kelgen Rizyǵy sońǵy sátte raiynan qaityp, jaryn aýrýdyń alaqanynan alyp qalar degendi oilaǵan edi. Ókinishke qarai, áý bastan jalǵyz ul bolyp ózimshildiktiń taǵynan túspei júrgen kúieýi áieliniń emine qanshama jyl tirnektep jiǵan (ol malda Aibibiniń de qaqysy bar edi) bir jylqysyn da qimaityny qoǵamdaǵy áiel zatyna degen nemquraidylyqtyń bir sipatyn sýrettep turǵandai.
Aqbota Musabekqyzy
