ەيەل تاقىرىبىنا ارنالعان كٸتاپ: ايبيبٸ ٶمٸردە بار كەيٸپكەر مە?

ەيەل تاقىرىبىنا ارنالعان كٸتاپ: ايبيبٸ ٶمٸردە بار كەيٸپكەر مە?

فوتو: «Alqa Publishing» باسپاسى, Kaspi.kz

 

«Alqa Publishing» باسپاسىنىڭ «القا» گرانتىن يەلەنگەن قالامگەر گٷلزەينەپ سەدٸرقىزىنىڭ «ايبيبٸ» جەنە جازۋشى قاناعات ەبٸلقايىردىڭ «جٷرەكتٸڭ كٶز جاسى» اتتى كٸتاپتارى تاسقا باسىلىپ شىقتى, دەپ جازادى Ult.kz تٸلشٸسٸ.


ەيەل تاقىرىبىنا ارنالعان جوبانىڭ ماقساتىن تانىستىرعان «اlqa Publishing» باسپاسىنىڭ باس رەداكتورى بايان حاسانوۆا جوبانىڭ ماقساتىن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بايقاۋعا 20 شىعارما قاتىسقان ەكەن. جەڭٸمپازدار وسى شىعارمالاردىڭ اراسىنان انىقتالعان.


فوتو: massaget.kz


«بەلگٸلٸ ەدەبيەتتانۋشى, عالىم, قالامگەرلەردەن قۇرالعان ساراپشىلار توبى بايقاۋعا قاتىسقان پوۆەستەردٸڭ بٸرٸن قالدىرماي وقىپ شىقتى. بٸر ەسكەرەتٸنٸ, قازىلار القاسى شىعارما اۆتورىن بٸلگەن جوق. سەبەبٸ ۇيىمداستىرۋشىلار شىعارمانىڭ ەدٸلەتتٸ باعالانۋىنا ايرىقشا مەن بەردٸ», – دەيدٸ ب.حاسانوۆا.


سونىمەن قاتار, باسپانىڭ باس رەداكتورىنىڭ ايتۋىنشا, جەڭٸمپاز اتانعان تۋىندىلاردى بولاشاقتا باسقا تٸلدەرگە تەرجٸمالاۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرىلىپ جاتىر.


قازىلار العاسى وسى جوبا اياسىندا ەيەل تاعدىرىن ارقاۋ ەتكەن كٶپتەگەن شىعارمانى وقىعان. «القا» گرانتى ەيەل تاعدىرىنىڭ كٶركەم شىعارماعا اينالۋىنا قاتىستى ٶزەكتٸ مەسەلەنٸ قولعا العان ەكەن. قازىلارعا جەتكەن شىعارمالاردىڭ تٶرتەۋٸن ٸرٸكتەپ الىپ, ونىڭ ٸشٸنەن ەكەۋٸ جٷلدە العان. ناقتى جٷلدەگەر تۋىندىنى تاڭدادىق دەگەن كەزدە عانا اۆتورلاردىڭ اتى-جٶنٸن ايتىلىپتى. بۇل بايقاۋدىڭ ەدٸل ٶتۋٸنە بٸردەن بٸر سەبەپ بولسا كەرەك.


جەڭٸمپاز بولعان گٷلزەينەپ سەدٸرقىزىنىڭ پوۆەسٸ «ايبيبٸ» دەپ اتالادى. اۆتور بۇل شىعارماسىندا تٸرشٸلٸكتٸڭ تۇتقىنىنا اينالىپ, ٶز ارمان-ماقساتىنان اداسىپ قالعان ايبيبٸنٸڭ ٶمٸر جولىنا ٷڭٸلەدٸ. ايبيبٸگە تاعدىردىڭ اۋىر سىناعى ەۋ باستان ماڭدايىنا جازىلعان با دەرسٸز. سٸڭلٸسٸ ايباقىت ەكەۋٸ كٸشكەنە كٷنٸنەن اتا-­اناسىنان ايىرىلىپ جەتٸم قالادى دا, ناعاشى اعاسىنىڭ قامقورلىعىنا ٶتەدٸ. جەتٸمدٸكتٸڭ تاقسىرەتٸن بالا كٷنٸ تارتتى ما, تارتا قويمادى ما, – جازۋشى ول جاعىنا وقىرماننىڭ نازارىن كٶپ اۋدارا قويمايدى. سەبەبٸ باستى تاقىرىپ ەلٸ الدا تۇرعانىن مەڭزەيتٸندەي. بٸلەتٸنٸمٸز – قوس باۋىر ناعاشى اعاسىنىڭ قولىندا بٸرەۋدەن كەش, بٸرەۋدەن ٸلگەرٸ, ەڭ باستىسى, شارۋاعا مىعىم, ٶز ٸسٸنە پىسىق, وقۋى دا جاقسى بولىپ بويجەتەدٸ.   مەكتەبٸن اياقتاپ, وقۋعا تٷسە الماي قالعان ايبيبٸنٸ بۇرىننان كٶزٸ تٷسٸپ جٷرگەن, جاسى ەلدەقايدا ٷلكەن ريزىق جار ەتٸپ الادى دا, ەيەلدٸڭ تاۋقىمەتتٸ تاعدىرىن سۋرەتتەگەن شىعارمانىڭ شيەلەنٸستٸ, كەيدە اششى مىسقىلعا تولى وقيعاسى باۋراي تٷسەدٸ. «بارعان جەرٸمە تاستاي باتىپ, سۋداي سٸڭەمٸن» دەگەن ۇستانىمداعى ايبيبٸنٸڭ ەۋ باستاعى قامقورشىسى ەنەسٸ ەدٸ. ەنەسٸ بەتٸن باقيعا بۇرعان سوڭ كٷيەۋٸ ريزىق پەن قايىن سٸڭلٸسٸ گٷلنازييانىڭ قاتقىلدىعى مەن قاتالدىعى ايبيبٸنٸڭ جۇمساق جٷرەگٸن جانشي تٷسەدٸ. 


كٸتاپتىڭ اۆتورى گٷلزەينەپ سەدٸرقىزى شىعارمانىڭ باسىندا 15 ەتتٸك ەڭگٸمە بولىپ جازىلعانىن ايتادى. سوسىن جوعارىدا اتالعان ەيەلدەر تۋرالى بايقاۋ جارييالاعان كەزدە ونى پوۆەس دەڭگەيٸنە جەتكٸزٸپ, ۇسىنعان. اۆتور تۋىندىنى جازۋعا  باس-اياعى 4-5 ايداي ۋاقىت جۇمساپتى.


فوتو: almaty.tv


«بۇل شىعارما تازا ٶمٸردەن الىنعان. سەبەبٸ, بۇل جەردە مەنٸڭ جۋرناليستٸك ەڭبەگٸمدە الدىما تالاي تاعدىرلى ادامدار كەلدٸ. ارامىزدا جٷرگەن ەيەلدەر كٶپ. ونىڭ ٷستٸنە ٶزٸم دە ەيەلمٸن, انامىن. ەندٸ كٶڭٸلگە تٷيٸپ جٷرەمٸز. بۇل سول ەيەلدەردٸڭ جيىنتىعى. شىعارمانىڭ ٸشٸندەگٸ بارلىق وقيعا, بارلىق دەتالدەر ٶمٸردەن الىنعان. ەگەر قييالدان جازايىن دەسەڭٸز, ونى جازا المايسىز. ونى باستان ٶتكٸزگەن ادام عانا سونداي باستان نەرسەنٸ ايتقاندا عانا ادامعا قابىلدانادى. سوندىقتان مەنٸڭ شىعارمام جالپى ەيەل ادامنىڭ باسىندا, ونىڭ ٷستٸنە قاراپايىم قازاق ەيەلٸنٸڭ مومىندىعى, تٶزٸمدٸلٸگٸ, كٶنبٸستٸگٸ, ٷمٸت دٷنيەسٸن كٷتەتٸنٸ كٶرسەتٸلەدٸ.
ەشكٸم ٷيلەنگەننەن كەيٸن جاقسى دٷنيە بولادى, بٸر جاقسىلىق بولادى دەپ ٶمٸر سٷرەدٸ. ال ايبيبٸ سٸڭلٸسٸ ەكەۋٸ جەتٸم قىزدار, مەن جاقسىلىق جاساپ, انا ادامنىڭ بارلىق جاساعان ەرەكەتتەرٸن كەشٸرٸپ, شەشەسٸنە, قايىن سٸڭلٸسٸنە جاقسىلىق جاساپ, سولاردى جەڭەمٸن دەپ ويلادى. ايبيبٸ جاي ادام ەمەس, ول كٶكٸرەگٸ اشىق, وقيتىن ادام. ال ونى ولار تٷسٸنبەدٸ, ونىڭ جەتٸمدٸگٸن باسىندى.
ايبيبٸ بارلىق جاعدايدى تٷسٸنۋگە تىرىسۋمەن, كەشٸرۋمەن بەرٸن جەڭەمٸن دەپ جٷرگەن ەيەل. كٷيەۋٸنەن كٶڭٸلٸ قالعان سوڭ, بالالارىنا ماسىل بولماۋدى ويلايدى.
قىسقاسى, كەيٸپكەردٸڭ كٷيەۋٸ قازٸرگٸ تٸلمەن ايتقاندا, ابيۋزەر عوي. ادامدى مورالدىق تۇرعىدا تاپتاپ, ەيەلدٸڭ تۇلعالىق قاسيەتٸن قۇنسىزداندىرىپ, كەمسٸتۋ, مەنسٸنبەۋشٸلٸك, قولداماۋ, ەيەلدٸ تٷسٸنگٸسٸ كەلمەيتٸن, وعان زات رەتٸندە قاراپ, ٶزٸن مەنشٸكتەپ العان, اشسا الاقانىندا, جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستايتىن ەركەك بولىپ وتىر. ٶزٸ ساراڭ, ەش نەرسەنٸ سەنٸپ تاپسىرمايدى, ٶزٸنە قابىلداماعان, مەنٸڭ ادامىم, بالالارىمنىڭ اناسى, جاناشىرىم, قۇداي قوسقان قوساعىم دەپ ويلاي المايتىن كەيٸپكەر بولىپ وتىر», – دەيدٸ گٷلزەينەپ سەدٸرقىزى.


ايبيبٸ جان جارىنىڭ ساتقىندىعىن دا, كٶزٸنە شٶپ سالعانىن دا, ساراڭدىعىن دا, قاتىگەزدٸگٸن دە, قايىن سٸڭلٸسٸنٸڭ دولى مٸنەزٸ مەن ۋداي اششى تٸلٸنەن تٶگٸلگەن اۋىر سٶزٸن دە كٶتەردٸ. كٶز جاسىن جۇتا جٷرٸپ قانداي كەدەرگٸدەن دە جالعىز ٶتتٸ. بٸر ەيەلدٸڭ باسىنا ٷيٸلٸپ-تٶگٸلگەن مۇنشاما وپاسىزدىقتان وقىرمان دا ازا بويى قازا بولىپ, اۆتور نەلٸكتەن ەيەلگە وسىنشاما اۋىر تاعدىردى قيىپ, شىعارماعا اينالدىردى ەكەن دەپ تە ويعا بەرٸلەسٸز.



فوتو: «Alqa Publishing» باسپاسى, Kaspi.kz


ايبيبٸ تٷسە الماعان وقۋعا سٸڭلٸسٸ ايباقىت تٷسٸپ, ونى ٷزدٸك اياقتاپ, ٶمٸرلٸك جارىن كەزدەستٸرەدٸ. اتا-ەنەسٸ دە بٸلٸمدٸ, زييالى ادامدار. قۇداي قوسقان قوساعى دا جارىن الاقانىنا سالىپ ايالاي بٸلەتٸن جان. دەمەك, ايبيبٸنٸڭ سٸڭلٸسٸنە تٸلەگەن تٸلەگٸ قابىل بولعانى, ٶمٸرٸندەگٸ جارىق سەۋلەنٸڭ سٶنبەگەنٸ.  ايبيبٸنٸڭ ٶمٸرٸندەگٸ جارىعى مول سەۋلە – ونىڭ بالالارىنىڭ ٶمٸردەن ٶز جولىن تاۋىپ, ايبيبٸنٸڭ وقىسام دەگەن ارمانىن جالعاۋى. يە, ايبيبٸ ۇمتىلعان الىپ شاھارلارعا بالالارى جەتتٸ, ايبيبٸ اڭساعان بٸلٸم نۇرى بالالارىنىڭ كٶكٸرەگٸنە قۇيىلدى. ايبيبٸ ۇمتىلعان بيٸكتەردٸ بالالارى باعىندىردى. ايبيبٸنٸڭ ٶمٸرٸندەگٸ جارىق – اۋىل ادامدارىنىڭ ايبيبٸ دەگەندە شىعارعا جانى بٶلەكتٸگٸ دەسەك تە بولعانداي. بٸر قاراعاندا مومىن, تٸپتەن جٸگەرسٸز بولىپ كٶرٸنەتٸن باستى كەيٸپكەردٸڭ مەيٸرٸمٸ, ادالدىعى, جۇمساقتىعى اينالاسىنا سەۋلەسٸن تٶگٸپ, سول سەۋلە ايبيبٸنٸڭ ٶزٸنە قايتا جەتەتٸندەي كٶرٸنەدٸ. 


سىنشى ەمٸرحان مەڭدەكە اتالعان شىعارمادا بٸزدٸڭ قوعامدا ەيەلگە دەگەن كٶزقاراستىڭ قانداي ەكەنٸ انىق ەرٸ دەل سۋرەتتەلگەنٸن ايتادى.


فوتو: adebiportal.kz


«بٸز بايقاي بەرمەسپٸز. بٸراق قوعامدا ەيەلگە دەگەن نەمقۇرايدىلىق, ەيەل ەڭبەگٸنە دەگەن نەمقۇرايدىلىق بار ەكەنٸن مويىنداۋعا تيٸسپٸز. شىعارمادا سول نەمقۇرايدىلىق جاقسى سۋرەتتەلگەن ەكەن. ريزىق ەيەلٸ اۋىرعاندا ونىڭ ەمٸنە قاراجات بەرۋ ٷشٸن جىلقىسىن ساتۋعا قيمايدى. ەسەسٸنە ايبيبٸ كٶز جۇمعاندا «كەلگەن جۇرتتىڭ قاراسى كٶپ, ىڭعايسىز بولماسىن» دەپ ەكٸ جىلقىسىن سويۋعا بەيٸل. سول جىلقىنى ەيەلٸ كٶز جۇمعاندا ەمەس, كٶزٸ تٸرٸسٸندە قيسا قانە?» – دەيدٸ ەمٸرحان مەڭدەكە.


وسىنشاما مول سەۋلە مەن مەيٸرٸم ايبيبٸنٸڭ اياۋلى باسىنىڭ اماندىعىن ساقتاي الماي قالاتىنى جاندى اۋىرتادى. بۇل ٶمٸر دە, جالپى كٶركەم ەدەبيەت تە «بەرٸ دە باقىتتى, باقۋاتتى عۇمىر كەشٸپتٸ» دەپ اياقتالاتىن ەرتەگٸ ەمەس قوي. كٷيەۋٸ مەن قايىن سٸڭلٸسٸنەن كٶرگەن قورلىعىنا ٷنسٸز تٶزگەن ايبيبٸنٸڭ دەنساۋلىعى سىر بەرەدٸ. ەمدەۋگە الىپ كەتكٸسٸ كەلگەن سٸڭلٸسٸنٸڭ دە, بالالارىنىڭ دا ايتقانىنان باس تارتقان ايبيبٸ كٶمەكتٸ جان جولداسى ريزىق كٶرسەتەر دەپ ٷمٸتتەنگەن ەدٸ. جاقسىلىعىن اسىرىپ, جاماندىعىن جاسىرىپ كەلگەن ريزىعى سوڭعى سەتتە رايىنان قايتىپ, جارىن اۋرۋدىڭ الاقانىنان الىپ قالار دەگەندٸ ويلاعان ەدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, ەۋ باستان جالعىز ۇل بولىپ ٶزٸمشٸلدٸكتٸڭ تاعىنان تٷسپەي جٷرگەن كٷيەۋٸ ەيەلٸنٸڭ ەمٸنە قانشاما جىل تٸرنەكتەپ جيعان (ول مالدا ايبيبٸنٸڭ دە قاقىسى بار ەدٸ) بٸر جىلقىسىن دا قيمايتىنى قوعامداعى ەيەل زاتىنا دەگەن نەمقۇرايدىلىقتىڭ بٸر سيپاتىن سۋرەتتەپ تۇرعانداي. 

اقبوتا مۇسابەكقىزى