Astana kósheleriniń birine Qaiym Muhamedhanovtyń esimi berildi

Astana kósheleriniń birine Qaiym Muhamedhanovtyń esimi berildi

Elordada abaitanýshy, shákárimtaný ǵylymynyń negizin qalaýshy Qaiym Muhamedhanovtyń qurmetine kóshe ataýy berildi, dep habarlaidy "Ult aqparat" QazAqparat agenttigine silteme jasap.

Qazaqtyń qaisar ǵalymynyń esimimen Astanadaǵy bir kósheniń atalýyna bailanysty búgin Qazaq tehnologiia jáne biznes ýniversitetinde Astanada «Qaiym Muhamedhanov - Abaidyń inisi, Alashtyń irisi» atty seminar ótti. Seminarǵa ǵalym Ǵarifolla Esim, aqyn Nesipbek Aituly, ǵalymnyń urpaqtarynan Degdar Qaiymuly, Dina Qaiymqyzy men Qarlyǵash Qaiymqyzy qatysty.


«Tabiǵatynan taza, áýelgiden-aq ádil, qaisar ǵalym ári ustazymyz Qaiym Muhamedhanovtyń qurmetine berilgen kósheniń ashylý saltanatyna jinalyp otyrmyz. Óz ómirinde qýǵyn-súrginniń san azabyn tartsa da, ustazy Áýezovti ustap bermei, satqyndyq jasamai, túrmege túsken, naǵyz  ǵalymǵa tán qaisar minez kórsetken Qaiym aǵamyzǵa qashan da qurmet kórsete bilýimiz kerek», - dedi seminarda sóz sóilegen aqyn Nesipbek Aituly.

Qaiym Muhamedhanovqa berilgen kóshe Elordanyń Esil aýdanynda ornalasqan. Naqtyraq aitqanda, Qorǵaljyn tas jolymen qatarlas jatqan kóshe Sh.Aitmatov kóshesimen qiylysady.

«Qaiym Muhamedhanov Abaidyń mektebi bolǵanyn dáleldegen tulǵa. Sonaý Qaraýylda otyryp Abaidyń balalary álemdik máseleni kóteredi. Paiǵambar joq, adamzat qaida adasyp barady? Aldaǵy baǵyty qandai, mine, osyndai oilardy Abaidyń ainalasy aita bildi. Bul degenińiz tańǵajaiyp dúnie emes pe?» - deidi óz sózinde Ǵarifolla Esim.


Aita ketsek, Qaiym Muhamedhanov 1916 jyly 5 qańtarda Semei qalasynda dúniege kelgen. Kóp jyl boiy Abai murajaiynyń direktory qyzmetin atqarǵan, «Abaidyń ádebiet mektebi» taqyrybyna kandidattyq dissertatsiia qorǵaǵan. Ádebiet zertteýshi ǵalym retinde Abai murasynyń tekstologiialyq zertteýlerine mol úles qosty. Abai tóńiregindegi ataqty ánshiler: Kókbai, Aqylbai, Maǵaýiia týraly, ótken zamannyń keibir muralary jaiynda zertteýler, kólemdi maqalalar jazdy. Ol - Qazaqstannyń Memlekettik syilyǵynyń, Jazýshylar odaǵy syilyǵynyń, Halyqaralyq «Alash» ádebi syilyǵynyń jáne Halyqaralyq Abai akademiiasynyń (London) Altyn medaliniń iegeri, professor, KSRO jáne Qazaqstan halyq aǵartý isiniń úzdigi. 2004 jyly dúnie salǵan.

1951 jyly Abai mektebin saqtap qalǵysy kelgen áreketteri úshin repressiia men azapty bastan keshirip, óz ideialarynan bas tartpaǵany úshin ǵalym Qazaqstannyń táýelsizdigin jariialaǵannan keiin 1996 jyly Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik syiaqysyna laiyq dep tanyldy.