ەلوردادا ابايتانۋشى, شەكەرٸمتانۋ عىلىمىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ قۇرمەتٸنە كٶشە اتاۋى بەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قازاقپارات اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قازاقتىڭ قايسار عالىمىنىڭ ەسٸمٸمەن استاناداعى بٸر كٶشەنٸڭ اتالۋىنا بايلانىستى بٷگٸن قازاق تەحنولوگييا جەنە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتٸندە استانادا «قايىم مۇحامەدحانوۆ - ابايدىڭ ٸنٸسٸ, الاشتىڭ ٸرٸسٸ» اتتى سەمينار ٶتتٸ. سەمينارعا عالىم عاريفوللا ەسٸم, اقىن نەسٸپبەك ايتۇلى, عالىمنىڭ ۇرپاقتارىنان دەگدار قايىمۇلى, دينا قايىمقىزى مەن قارلىعاش قايىمقىزى قاتىستى.
«تابيعاتىنان تازا, ەۋەلگٸدەن-اق ەدٸل, قايسار عالىم ەرٸ ۇستازىمىز قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ قۇرمەتٸنە بەرٸلگەن كٶشەنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىنا جينالىپ وتىرمىز. ٶز ٶمٸرٸندە قۋعىن-سٷرگٸننٸڭ سان ازابىن تارتسا دا, ۇستازى ەۋەزوۆتٸ ۇستاپ بەرمەي, ساتقىندىق جاساماي, تٷرمەگە تٷسكەن, ناعىز عالىمعا تەن قايسار مٸنەز كٶرسەتكەن قايىم اعامىزعا قاشان دا قۇرمەت كٶرسەتە بٸلۋٸمٸز كەرەك», - دەدٸ سەميناردا سٶز سٶيلەگەن اقىن نەسٸپبەك ايتۇلى.
قايىم مۇحامەدحانوۆقا بەرٸلگەن كٶشە ەلوردانىڭ ەسٸل اۋدانىندا ورنالاسقان. ناقتىراق ايتقاندا, قورعالجىن تاس جولىمەن قاتارلاس جاتقان كٶشە ش.ايتماتوۆ كٶشەسٸمەن قيىلىسادى.
«قايىم مۇحامەدحانوۆ ابايدىڭ مەكتەبٸ بولعانىن دەلەلدەگەن تۇلعا. سوناۋ قاراۋىلدا وتىرىپ ابايدىڭ بالالارى ەلەمدٸك مەسەلەنٸ كٶتەرەدٸ. پايعامبار جوق, ادامزات قايدا اداسىپ بارادى? الداعى باعىتى قانداي, مٸنە, وسىنداي ويلاردى ابايدىڭ اينالاسى ايتا بٸلدٸ. بۇل دەگەنٸڭٸز تاڭعاجايىپ دٷنيە ەمەس پە?» - دەيدٸ ٶز سٶزٸندە عاريفوللا ەسٸم.
ايتا كەتسەك, قايىم مۇحامەدحانوۆ 1916 جىلى 5 قاڭتاردا سەمەي قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. كٶپ جىل بويى اباي مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقارعان, «ابايدىڭ ەدەبيەت مەكتەبٸ» تاقىرىبىنا كانديداتتىق ديسسەرتاتسييا قورعاعان. ەدەبيەت زەرتتەۋشٸ عالىم رەتٸندە اباي مۇراسىنىڭ تەكستولوگييالىق زەرتتەۋلەرٸنە مول ٷلەس قوستى. اباي تٶڭٸرەگٸندەگٸ اتاقتى ەنشٸلەر: كٶكباي, اقىلباي, ماعاۋييا تۋرالى, ٶتكەن زاماننىڭ كەيبٸر مۇرالارى جايىندا زەرتتەۋلەر, كٶلەمدٸ ماقالالار جازدى. ول - قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ, جازۋشىلار وداعى سىيلىعىنىڭ, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ جەنە حالىقارالىق اباي اكادەميياسىنىڭ (لوندون) التىن مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ, پروفەسسور, كسرو جەنە قازاقستان حالىق اعارتۋ ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ. 2004 جىلى دٷنيە سالعان.
1951 جىلى اباي مەكتەبٸن ساقتاپ قالعىسى كەلگەن ەرەكەتتەرٸ ٷشٸن رەپرەسسييا مەن ازاپتى باستان كەشٸرٸپ, ٶز يدەيالارىنان باس تارتپاعانى ٷشٸن عالىم قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاعاننان كەيٸن 1996 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك سىياقىسىنا لايىق دەپ تانىلدى.
