2000 jyldan bastap Dúnie júzinde ana men bala óliminiń kórsetkishteri aitarlyqtai tómendedi. Bul týraly BUU-nyń resmi saity habarlady.
Jetistikterge qaramastan, júktilik nemese bosaný kezinde árbir 11-sekýndta bir áiel nemese shaqalaq kóz jumady. BUU Balalar qory (IýNISEF) men Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy (DDSU) ázirlegen jańa baiandamada atap ótilgendei, kóbine mundai qaiǵyly oqiǵalardyń aldyn alý múmkindigi bolǵan. Buǵan Shvetsiia úlgi bola alady. Onda dúniege kelgen barlyq náresteler men olardyń analary aman qalady.
Qujatta álemdegi ana men sábi ólim-jitiminiń statistikalyq málimetteri keltirilgen.
2000 jyldan bastap bala óliminiń deńgeii eki esege tómendegen, al ana ólimi – sapaly jáne qoljetimdi meditsinalyq kómektiń arqasynda úsh esege azaiǵan. Soǵan qaramastan, álemde jyl saiyn 2,8 mln júkti áiel men náreste qaitys bolady. 2017 jyly júktilik pen bala bosaný kezindegi asqynýlar saldarynan 290 myń áiel kóz jumǵan. 2018 jyly 6,2 mln bala 15 jasqa deiin ómir súrgen. Onyń ishinde 5,3 mln bala bes jasqa deiin jáne jartysy 12 aiǵa deiin kóz jumǵan.
«Ár adamdy qaýipsiz, qoljetimdi jáne sapaly meditsinalyq kómekpen qamtamasyz etetin elderde áielder men balalar aman qalyp, ári qarai ómir súrýde», - dep málimdedi DDSU bas direktory Tedros Adhanom Gebreiesýs.
DDSU men IýNISEF birlesken málimdemede dúniejúzi elderin áielder men balalardy qutqarýǵa baǵyttalǵan sharalardy jolǵa qoiýǵa shaqyrdy. Sarapshylardyń atap ótýinshe, júkti áielder durys tamaqtanbaityn, gigiena saqtalmaityn jáne akýsher dárigerler jetispeitin kedei memleketterde nárestelerge qaýip tónýde.
Osy sebepti, Saharadan bastap Afrikanyń ońtústigindegi elderde júktilik jáne bosaný kezinde áielderdiń ajal qushý kórsetkishi bai óńirlerge qaraǵanda 50 ese joǵary. Balalar ólimi boiynsha statistika da osyndai.
«Búkil álemde balanyń dúniege kelýi – qýanyshty oqiǵa. Soǵan qaramastan, árbir 11-sekýnd keibireýler úshin otbasylyq qasiretke ainalyp otyr», - dedi IýNISEF atqarýshy direktory Genrietta Fore.
Baiandama deregi boiynsha, 2018 jyly Saharadan bastap Afrikanyń ońtústigindegi elderde bes jasqa tolmaǵan árbir 13-bala kóz jumsa, Eýropa elderinde bul qaiǵyly jaǵdai árbir 196 balaǵa tán. IýNISEF sarapshylary Ońtústik Aziiadaǵy ana men bala óliminiń joǵary deńgeiine alańdaýly. Osyndai statistikalardyń basty sebebi – kedeilik pen teńsizdik.
