Foto: el.kz
Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrligi 2024 jyldyń qazanynan osy jyldyń qańtaryna deiin Soltústik Aral teńizine 1 mlrd tekshe metrden astam sý jiberdi. Bul osyǵan deiin josparlanǵan kólemen 100 mln tekshe metrge artyq, dep habarlaidy Ult.kz.
"2025 jylǵy naýryz aiynyń sońyna deiin Soltústik Aralǵa taǵy 1,6 mlrd tekshe metr sý jiberiledi dep josparlanýda.
Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrliginiń resmi ókili Móldir Abdýalievanyń aitýynsha Soltústik Aral sý tasqyny nemese jańbyr esebinen tolyp jatyr degen pikir qate. "Máselen, elimizdiń ońtústiginde aýqymdy sý tasqyny bolǵan joq", -deidi ol OKQ-de ótken brifingte.
Búgingi tańda Soltústik Araldaǵy sýdyń jalpy kólemi 22 mlrd tekshe metrden asady. Ósý dinamikasyn salystyrý úshin: 2022 jyldyń basynda bul kórsetkish 18,9 mlrd tekshe metr edi.
2025 jyldyń sońyna deiin teńizdegi sý kólemi 23,4 mlrd tekshe metrge deiin jetedi dep kútilýde. Al 2030 jyldyń sońyna qarai Soltústik Araldaǵy sý kólemin 27 mlrd tekshe metrge jetkizý josparlanyp otyr.
Soltústik Araldyń kólemimen birge aýdany da ulǵaiyp keledi. Búgingi tańda teńizdiń aýdany 3065 sharshy shaqyrym. Bul 2022 jyldyń basyndaǵydan 111 sharshy shaqyrymǵa kóp.
Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrliginiń resmi ókiliniń sózinshe Soltústik Aral teńiziniń kólemi men aýdanynyń ulǵaiýy sýdyń tuzdylyǵyn azaitýǵa jáne balyqtyń 22 túriniń popýliatsiiasyn qalpyna keltirýge múmkindik berdi. Jyl saiynǵy balyq aýlaý kólemi 8 myń tonnaǵa jetti.
Sý infraqurylymyn salý jáne damytý
"Kókaral bógetin saqtaý jáne Syrdariia ózeniniń saǵalaryn qalpyna keltirý" jobasy aiaqtalýǵa jaqyn. Ministrlik jyl sońyna deiin Soltústik Araldy Úlken Aral teńizinen bólip turǵan Kókaral bógetin rekonstrýktsiialaý jumysyn aiaqtaýdy josparlap otyr. Bul Soltústik Araldy saqtaýǵa, sýdyń tuzdylyǵyn odan ári azaitýǵa jáne aimaqtaǵy ekologiialyq jaǵdaidy jaqsartýǵa kómektesedi", -dep otyr Móldir Abdýalieva.
Ministrlik Dúniejúzilik bankpen birge 39 jobany qamtityn Soltústik Aral teńizin saqtaý jobasynyń ekinshi kezeńin ázirlegen eken.
"Bul 2000 adamdy turaqty jumyspen qamtamasyz etýge, Qyzylorda oblysynyń aýyl sharýashylyǵy men balyq aýlaý kásibin damytýǵa, qosymsha jumys oryndaryn ashýǵa, óńirdegi ekonomikalyq jáne áleýmettik jaǵdaidy jaqsartýǵa múmkindik beredi", -deidi ministrlik ókili.
Soltústik Aral teńizin saqtaý jobasynyń ekinshi kezeńin túsindirý úshin ministrlik mamandary Qyzylorda oblysy Aral aýdanynyń 11 aýyldyq okrýgtiń 21 eldi mekeninde turǵyndarymen birneshe márte kezdesip, Aral qalasynda azamattarmen 7 kezdesý ótti dep otyr Móldir Abdýalieva.
Sý únemdeý tehnologiialaryn engizý
Sý únemdeitin tehnologiialardy paidalaný jáne kúrish alqaptaryn tegisteý 200 mln tekshe metr sý únemdep, ony Soltústik Aral teńizine jiberýge múmkindik berdi. Qyzylorda oblysynda jalpy kólemi 55 myń gektar kúrish alqaby tegisteldi. Osynyń nátijesinde ortasha ónimdilik gektaryna 40-55 tsentnerden 70-80 tsentnerge deiin ósti.
"Osy múmkindikti paidalana otyryp, sharýa qojalyqtaryn, dihandardy belsendi túrde sý únemdeitin tehnologiialardy qoldanýǵa shaqyramyz", -deidi ol.
Ministrlik sý únemdeý júielerin satyp alý jáne ornatý shyǵyndaryn sýbsidiialaý mólsherin 30%-ǵa: iaǵni 50%-dan 80%-ǵa deiin ulǵaitty. Mundai memlekettik qoldaý az ǵana elderde bar. Sý únemdeitin tehnologiialardy ornatqan sharýalar sýarmaly sý úshin de az tóleidi. Elimizde sýarmaly sýǵa sýbsidiia mólsheri tarifke bailanysty 85%-ǵa deiin ulǵaityldy.
