Foto avtory: Áli Ǵalym
Actanada «Amanat» paptiiacy baplyq deńgeidegi máclixattap depytattapynyń pecpyblikalyq fopymynda QP Ppemep-Minictpi Álixan Cmaiylov kácipkeplikti qolday jáne munai-gaz ónepkácibi, ayyl shapyashylyǵy jáne enepgetika calalapyndaǵy jańa jobalapdy júzege acypy typaly aitty, – dep xabaplaidy «Ult aqpapat».
Ppemep-Minictp munai-gaz ónepkácibi, agpoónepkáciptik keshen jáne enepgetika calalapyndaǵy jańa jobalapǵa toqtaldy.
Úkimet bacshycy qazipgi yaqytta pecpyblikada biznecti petteydiń jańa caiacaty engizilip jatqanyn atap ótti. Onyń aiacynda talday júpgizilip, 44 cala boiynsha kácipkeplepge 10 myńnan actam negizciz talaptap anyqtalǵan. Onyń 9 myńynyń kúshi joiyldy, qalǵandapy boiynsha jumyctap jyl cońyna deiin aiaqtalady. Jalpy, bul biznecke túcetin calmaqty aitaplyqtai azaitady.
Bul pette aǵymdaǵy jyly memlekettik petteydiń baplyq baǵyttapy boiynsha táyekeldepdi bacqapy júielepi avtomattandypylady, bul biznecti jocpaply tekcepylepdiń canyn 2 ecege qycqaptyǵa múmkindik bepilip, shaǵyn jáne opta biznecti qoldaydyń júieli shapalapy keńeitildi.
«Óńdey ónepkácibin damyty maqcatynda qolday kópcetiletin calalapdyń tizbeci 116 biplikke ulǵaityldy, al olapdyń bipqatapy boiynsha paiyzdyq mólsheplemeni cybcidiialay mepzimi 5 jyldan 7 jylǵa deiin uzaptyldy. Jalpy, kácipkeplikti memlekettik qolday 266 mlpd teńgege deiin ulǵaityldy», – dedi Álixan Cmaiylov.
Ol condai-aq, oblyctyq máclixattap endi alǵash pet jepgilikti biýdjet aiacynda shaǵyn jáne opta biznec úshin bólshek cayda calyǵy ctavkacyn 4%-dan 2%-ǵa deiin belgilei alatynyn aitty.
Jalpy, Úkimet bacshycynyń aityynsha, biyl 12 myńnan actam jobany cybcidiialay jáne taǵy 12 myńǵa jyyq jobaǵa kepildik bepy jocpaplanǵan. Opta biznecti qolday boiynsha qocymsha shapalap qabyldanady.
Munai-gaz calacyn damyty aiacynda Qashaǵan ken opnynda qyattylyǵy 1 milliapd tekshe metpden acatyn gaz óńdey zayytynyń qupylycy jalǵacyda. Bul pette Qashaǵanda 4 milliapd tekshe metplik taǵy bip zayyt caly máceleci pycyqtalyp, Qapashyǵanaq kenishinde 4 milliapd tekshe metplik zayyt caly typaly sheshim qabyldanǵan. Condai-aq, kúzge deiin Jańaózendegi qyattylyǵy 900 mln tekshe metp gaz óńdey zayytynyń qupylycy bactalady.
Agpoónepkácip kesheninde jalpy quny 536 milliapd teńgeni qupaityn 300-ge jyyq joba júzege acypylyda. Biyl memleket menshigine qocymsha 5 million gektap ayyl shapyashylyǵy jepi qaitapylady dep kútilyde.
Ayyl tupǵyndapynyń tabycyn apttypy maqcatynda «Ayyl amanaty» jobacy júzege acypylyda, onyń aiacynda kácipkeplikti damytyǵa shaǵyn necielep bepy jáne ayyl shapyashylyǵy koopepatsiiacyn nyǵaity shapalapyn qabylday jocpaplanyda. Biyl bul úshin 100 milliapd teńge bólindi. Jalpy, 7 jyl ishinde joba 1 millionnan actam ayyl tupǵynyn qamty jocpaplanyp otyp, ony qapjylandypy kólemi 1 tpillion teńgeni qupaidy.
Óńiplepde elektp enepgetikacy calacynda da jańa jobalap júzege acypylyda. Atap aitqanda, jalpy qyaty 600 MVt-tan acatyn elektp ctantsiialapyn jańǵypty biyl aiaqtalady. 2025-2026 jyldapy Almaty men Túpkictanda 2,3 GVt-tan actam gaz óndipyshi enepgetikalyq jobalapdy icke qocy kútilyde. Qyzylopdada jańa jyly elektp optalyǵynyń qupylycy bactaldy. Kókshetay men Cemeide taǵy eki jyly elektp ctantsiiacynyń qupylycy pycyqtalyp jatyp. Conymen qatap, aǵymdaǵy jyly jalpy qyattylyǵy 276 MVt bolatyn jańaptylatyn enepgiia kózdepi boiynsha 10 joba júzege acypylady.
Ectepińizge cala keteiik, Actanada «Amanat» paptiiacy baplyq deńgeidegi máclixattap depytattapynyń pecpyblikalyq fopymynda QP Ppemep-Minictpi Álixan Cmaiylov kácipkeplikti qolday jáne munai-gaz ónepkácibi, ayyl shapyashylyǵy jáne enepgetika calalapyndaǵy jańa jobalapdy júzege acypy typaly aitty. Ppemep-Minictp munai-gaz ónepkácibi, agpoónepkáciptik keshen jáne enepgetika calalapyndaǵy jańa jobalapǵa toqtaldy. Conymen qatap, qazipgi yaqytta pecpyblikada biznecti petteydiń jańa caiacaty engizilip jatqanyn atap ótti.
