2018 jylǵy 3 sáýir kúni Halyqtyq jáne sándik-qoldanbaly ónerdiń búkilreseilik mýzeii Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq mýzeiimen birlesip, halyqaralyq «Altyn adamnyń álem mýzeilerine sherýi» atty joba aiasynda «Uly dala murasy: zergerlik óner jaýharlary» kórmesin ashty.
Qazaqstan men Resei arasyndaǵy eki jaqty mádeni-gýmanitarlyq yntymaqtastyq barlyq baǵyttarda jáne oń nátijelermen damyp keledi. Ári, atalmysh eki el arasyndaǵy yntymaqtastyq ózara yqpaldastyqtyń ozyq úlgisi bolyp tabylady. Shirek ǵasyr aralyǵynda Qazaqstan men Resei aralyǵynda úsh júzge jýyq kelissózder júrgizilgen.
«Altyn adamnyń álem mýzeilerine sherýi» halyqaralyq kórme jobasynyń negizgi maqsaty sheteldik kórermenderdi erte temir dáýirindegi Eýraziia Uly Dala beldeýiniń mádeni murasymen tanystyrý bolyp tabylady. Kórmede QR Ulttyq mýzeii qorynan VII-III ǵasyrlarǵa jatatyn altyn buiymdar kollektsiiasy men Esik qorǵanynan tabylǵan saq jaýyngeri tolyq kiimmen tanystyryldy.
Kórmeniń negizgi eksponaty - 1969 jyly Almaty qalasynan shyǵysqa qarai 50 shaqyrym jerdegi Esik qorǵanynan belgili arheolog Kemal Aqyshev basqarǵan arheologiialyq ekspeditsiiada tabylǵan «Altyn adam». Kósemniń kostiými men bas kiiminiń barlyq áshekeileri kiimge tigilgen kezekpen ózgerissiz saqtalǵan. Barlyq áshekeiler óner týyndysy jáne skif-sibir ańdyq stiliniń eskertkishterine jatady. Búginde «Altyn adam» búkil álemge tanymal jáne Qazaqstan Respýblikasynyń simvoly bolyp sanalady. Arheologtar «Altyn adamnyń» jerleý kamerasynnan 4800-ge jýyq áshekeiler tapqan. Bul buryn-sońdy tabylǵan qorǵandar ishindegi Mysyr perǵaýyny Týtanhamonnyń qabirinen keiingi eń kóp altyn áshekeiler tabylǵan qorǵan bolyp sanalady.
«Uly dala murasy: zergerlik óner jaýharlary» atty arheologiia salasyndaǵy Týtanhamon qorǵanymen ǵana salystyrýǵa bolatyn «Altyn adamnyń» kórmesi bizdiń mýzeiimizde QR Ulttyq mýzeiiniń uiymdastyrýymen alǵash ret ashylyp otyr. Kórme arheologiialyq mazmunymen ǵana emes, joǵary deńgeide daiyndalǵandyǵymen de erekshelenedi. Halyqtyq jáne sándik-qoldanbaly ónerdiń búkilreseilik mýzeiinde ótip jatqan bul kórme kelgen kórermenderge qýanysh syilaidy dep oilaimyn», dedi Halyqtyq jáne sándik-qoldanbaly ónerdiń búkilreseilik mýzeiiniń direktory E. V. Titova.
Halyqaralyq «Altyn adamnyń álem mýzeilerine sherýi» atty joba aiasynda uiymdastyrylyp otyrǵan «Uly dala murasy: zergerlik óner jaýharlary» kórmesinde tanystyrylatyn zergerlik óner týyndylary – Eýraziianyń dalalyq mádenietiniń ózindik stili men erekshelikterin beineleitin áshekei-buiymdar men bizge aty belgisiz tarih tereńinde qalǵan sheberlerdiń qoldarynan shyqqan týyndylardyń bir bóligi ǵana.
RF ministrligi mádeni mura departamentiniń direktory Iu. A. Evtiýhin: «RF Mádeniet ministrligi otandyq mýzeilerdiń TMD elderi mýzeilerimen ózara qarym-qatynas ornatýǵa erekshe kóńil bólip otyr. VI Halyqaralyq forým aiasynda Qazaqstan 2018 jyly strategiialyq seriktes boldy. Biz búgingi kórmeden eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń jemisin kórip otyrmyz», dedi.
«Altyn adamnyń álem mýzeilerine sherýi» halyqaralyq kórme jobasynyń marshrýty Shyǵys Aziia (Japoniia, Koreia), Ońtústik Shyǵys Aziia (Qytai), Evropa (Avstriia, Frantsiia), sonymen qatar Reseidi jáne Amerika Qurama Shtattaryn qamtidy. Júzege asyrý merzimi: 2018-2021 jyldar.
«Altyn adamnyń álem mýzeilerine sherýi» jobasy Elbasy N. Á. Nazarbaevtyń bastamasymen jolǵa qoiylǵan «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda júzege asyrylyp otyr. Bul jobany uiymdastýyrý úshin úlken jumystar atqaryldy. Búgingi kórme eki eldiń ejelden qalyptasqan kórshilestik nietin jáne kásibi senimdilikti bildiretin aitýly sharalardyń biri bolyp tabylady», dep atap ótti QR Mádeniet jáne sport ministrligi Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saiasi jumystar komiteti basshysynyń orynbasary M. K. Saǵymbaeva.
Sonymen qatar 2018 jyly «Altyn adamnyń álem mýzeilerine sherýi» Halyqaralyq kórme jobasy Ázirbaijan Respýblikasynyń Ulttyq mýzeiinde (Baký q. Ázirbaijan), Shensi provintsiiasy Tarihi mýzeiinde Siian q. QHR), Gdansk Ulttyq mýzeiinde (Gdansk q. Polsha) jáne Koreia Ulttyq mýzeiinde (Seýl q. Koreia) ótkiziledi dep josparlanyp otyr.
2019 jyly atalmysh kórmeni Japoniia, Grýziia, Ulybritaniia, Ispaniia jáne Túrkiia memleketteriniń mýzeilerinde ótkizý josparlanyp otyr.
2020 jyly AQSh, Italiia, Avstriia, Frantsiia jáne Germaniia mýzeilerinde ótkizý josparlanǵan.
2021 jyly Halyqaralyq kórme jobasy Gran-Pale Ulttyq mýzeiler birlestiginiń (Frantsiia) jáne Avstriia kórkemóner mýzeiiniń zaldarynda tanystyrylady.
Atalǵan kórme aiasynda t.ǵ.d., professor Z.S. Samashevtyń, QR Ulttyq mýzeii ǵylymi hatshysy, t.ǵ.k. Z.K.Sýraganovanyń, QR Mádeniet jáne sport ministrligi Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saiasi jumystar komiteti basshysynyń orynbasary M. K. Saǵymbaevanyń, RF Mádeniet ministriniń birinshi orynbasary V.V. Aristarhovtyń, Halyqtyq jáne sándik-qoldanbaly ónerdiń búkilreseilik mýzeii direktory E.V.Titovanyń, Lomonosov atyndaǵy Máskeý Memlekettik ýniversitetiniń arheologiia kafedrasynyń meńgerýshisi t.ǵ.d., professor A.R. Kantorovich jáne Halyqtyq jáne sándik-qoldanbaly ónerdiń búkilreseilik mýzeiiniń bas keńesshisi G.B. Andreevanyń qatysýymen press-konferentsiia ótkizildi.
«Uly dala murasy: zergerlik óner jaýharlary» kórmesi 2018 jyldyń 13 mamyryna deiin jalǵasady.
