التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ

التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ

2018 جىلعى 3 سەۋٸر كٷنٸ حالىقتىق جەنە سەندٸك-قولدانبالى ٶنەردٸڭ بٷكٸلرەسەيلٸك مۋزەيٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيٸمەن بٸرلەسٸپ, حالىقارالىق «التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» اتتى جوبا اياسىندا «ۇلى دالا مۇراسى: زەرگەرلٸك ٶنەر جاۋھارلارى» كٶرمەسٸن اشتى. 

قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ەكٸ جاقتى مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق بارلىق باعىتتاردا جەنە وڭ نەتيجەلەرمەن دامىپ كەلەدٸ. ەرٸ, اتالمىش ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ٶزارا ىقپالداستىقتىڭ وزىق ٷلگٸسٸ بولىپ تابىلادى. شيرەك عاسىر ارالىعىندا قازاقستان مەن رەسەي ارالىعىندا ٷش جٷزگە جۋىق كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلگەن.

«التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» حالىقارالىق كٶرمە جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى شەتەلدٸك كٶرەرمەندەردٸ ەرتە تەمٸر دەۋٸرٸندەگٸ ەۋرازييا ۇلى دالا بەلدەۋٸنٸڭ مەدەني مۇراسىمەن تانىستىرۋ بولىپ تابىلادى. كٶرمەدە قر ۇلتتىق مۋزەيٸ قورىنان VII-ٸٸٸ عاسىرلارعا جاتاتىن التىن بۇيىمدار كوللەكتسيياسى مەن ەسٸك قورعانىنان تابىلعان ساق جاۋىنگەرٸ تولىق كيٸممەن تانىستىرىلدى.

كٶرمەنٸڭ نەگٸزگٸ ەكسپوناتى - 1969 جىلى الماتى قالاسىنان شىعىسقا قاراي 50 شاقىرىم جەردەگٸ ەسٸك قورعانىنان بەلگٸلٸ ارحەولوگ كەمال اقىشەۆ باسقارعان ارحەولوگييالىق ەكسپەديتسييادا تابىلعان «التىن ادام». كٶسەمنٸڭ كوستيۋمٸ مەن باس كيٸمٸنٸڭ بارلىق ەشەكەيلەرٸ كيٸمگە تٸگٸلگەن كەزەكپەن ٶزگەرٸسسٸز ساقتالعان. بارلىق ەشەكەيلەر ٶنەر تۋىندىسى جەنە سكيف-سٸبٸر اڭدىق ستيلٸنٸڭ ەسكەرتكٸشتەرٸنە جاتادى. بٷگٸندە «التىن ادام» بٷكٸل ەلەمگە تانىمال جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سيمۆولى بولىپ سانالادى. ارحەولوگتار «التىن ادامنىڭ» جەرلەۋ كامەراسىننان 4800-گە جۋىق ەشەكەيلەر تاپقان. بۇل بۇرىن-سوڭدى تابىلعان قورعاندار ٸشٸندەگٸ مىسىر پەرعاۋىنى تۋتانحاموننىڭ قابٸرٸنەن كەيٸنگٸ ەڭ كٶپ التىن ەشەكەيلەر تابىلعان قورعان بولىپ سانالادى.

«ۇلى دالا مۇراسى: زەرگەرلٸك ٶنەر جاۋھارلارى» اتتى ارحەولوگييا سالاسىنداعى تۋتانحامون قورعانىمەن عانا سالىستىرۋعا بولاتىن  «التىن ادامنىڭ» كٶرمەسٸ بٸزدٸڭ مۋزەيٸمٸزدە قر ۇلتتىق مۋزەيٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن العاش رەت اشىلىپ وتىر. كٶرمە ارحەولوگييالىق مازمۇنىمەن عانا ەمەس, جوعارى دەڭگەيدە دايىندالعاندىعىمەن دە ەرەكشەلەنەدٸ. حالىقتىق جەنە سەندٸك-قولدانبالى ٶنەردٸڭ بٷكٸلرەسەيلٸك مۋزەيٸندە ٶتٸپ جاتقان بۇل كٶرمە كەلگەن كٶرەرمەندەرگە قۋانىش سىيلايدى دەپ ويلايمىن», دەدٸ  حالىقتىق جەنە سەندٸك-قولدانبالى ٶنەردٸڭ بٷكٸلرەسەيلٸك مۋزەيٸنٸڭ ديرەكتورى ە. ۆ. تيتوۆا.


حالىقارالىق «التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» اتتى جوبا اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان «ۇلى دالا مۇراسى: زەرگەرلٸك ٶنەر جاۋھارلارى» كٶرمەسٸندە تانىستىرىلاتىن زەرگەرلٸك ٶنەر تۋىندىلارى – ەۋرازييانىڭ دالالىق مەدەنيەتٸنٸڭ ٶزٸندٸك ستيلٸ مەن ەرەكشەلٸكتەرٸن بەينەلەيتٸن ەشەكەي-بۇيىمدار مەن بٸزگە اتى بەلگٸسٸز تاريح تەرەڭٸندە قالعان شەبەرلەردٸڭ قولدارىنان شىققان تۋىندىلاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ عانا.

رف مينيسترلٸگٸ مەدەني مۇرا دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى يۋ. ا. ەۆتيۋحين: «رف مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ وتاندىق مۋزەيلەردٸڭ تمد ەلدەرٸ مۋزەيلەرٸمەن ٶزارا قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸپ وتىر. VI حالىقارالىق فورۋم اياسىندا قازاقستان 2018 جىلى ستراتەگييالىق سەرٸكتەس بولدى. بٸز بٷگٸنگٸ كٶرمەدەن ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جەمٸسٸن كٶرٸپ وتىرمىز», دەدٸ.

«التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» حالىقارالىق كٶرمە جوباسىنىڭ مارشرۋتى شىعىس ازييا (جاپونييا, كورەيا), وڭتٷستٸك شىعىس ازييا (قىتاي), ەۆروپا (اۆسترييا, فرانتسييا), سونىمەن قاتار رەسەيدٸ جەنە امەريكا قۇراما شتاتتارىن قامتيدى. جٷزەگە اسىرۋ مەرزٸمٸ: 2018-2021 جىلدار.

«التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» جوباسى ەلباسى ن. ە. نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن  جولعا قويىلعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جٷزەگە اسىرىلىپ وتىر. بۇل جوبانى ۇيىمداستۋىرۋ ٷشٸن ٷلكەن جۇمىستار اتقارىلدى. بٷگٸنگٸ كٶرمە ەكٸ ەلدٸڭ ەجەلدەن قالىپتاسقان كٶرشٸلەستٸك نيەتٸن جەنە كەسٸبي سەنٸمدٸلٸكتٸ بٸلدٸرەتٸن ايتۋلى شارالاردىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى», دەپ اتاپ ٶتتٸ قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق-ساياسي جۇمىستار كوميتەتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م. ك. ساعىمباەۆا.

سونىمەن قاتار 2018 جىلى «التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» حالىقارالىق كٶرمە جوباسى ەزٸربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيٸندە (باكۋ ق. ەزٸربايجان), شەنسي پروۆينتسيياسى تاريحي مۋزەيٸندە سييان ق. قحر), گدانسك ۇلتتىق مۋزەيٸندە (گدانسك ق. پولشا) جەنە كورەيا ۇلتتىق مۋزەيٸندە (سەۋل ق. كورەيا) ٶتكٸزٸلەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر.

2019 جىلى اتالمىش كٶرمەنٸ جاپونييا, گرۋزييا, ۇلىبريتانييا, يسپانييا جەنە تٷركييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ مۋزەيلەرٸندە ٶتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

2020 جىلى اقش, يتالييا, اۆسترييا, فرانتسييا جەنە گەرمانييا مۋزەيلەرٸندە ٶتكٸزۋ جوسپارلانعان.

2021 جىلى حالىقارالىق كٶرمە جوباسى گران-پالە ۇلتتىق مۋزەيلەر بٸرلەستٸگٸنٸڭ (فرانتسييا) جەنە اۆسترييا كٶركەمٶنەر مۋزەيٸنٸڭ زالدارىندا تانىستىرىلادى.

اتالعان كٶرمە اياسىندا ت.ع.د., پروفەسسور ز.س. ساماشەۆتىڭ, قر ۇلتتىق مۋزەيٸ عىلىمي حاتشىسى, ت.ع.ك. ز.ك.سۋراگانوۆانىڭ, قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق-ساياسي جۇمىستار كوميتەتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م. ك. ساعىمباەۆانىڭ, رف مەدەنيەت مينيسترٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ۆ.ۆ. اريستارحوۆتىڭ, حالىقتىق جەنە سەندٸك-قولدانبالى ٶنەردٸڭ بٷكٸلرەسەيلٸك مۋزەيٸ ديرەكتورى ە.ۆ.تيتوۆانىڭ, لومونوسوۆ اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ارحەولوگييا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ت.ع.د., پروفەسسور ا.ر. كانتوروۆيچ جەنە حالىقتىق جەنە سەندٸك-قولدانبالى ٶنەردٸڭ بٷكٸلرەسەيلٸك مۋزەيٸنٸڭ باس كەڭەسشٸسٸ گ.ب. اندرەەۆانىڭ قاتىسۋىمەن پرەسس-كونفەرەنتسييا ٶتكٸزٸلدٸ.

 «ۇلى دالا مۇراسى: زەرگەرلٸك ٶنەر جاۋھارلارى» كٶرمەسٸ 2018 جىلدىڭ 13 مامىرىنا دەيٸن جالعاسادى.