Almatyda COVID-19 taralýyn boldyrmaý úshin 5 shildeden bastap qatań shekteý sharalaryn engiziledi. Bul týraly qala ákimi Baqytjan Saǵyntaev Facebook–tegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Almatyda birqatar uiymdardyń jáne saýda, qyzmet kórsetý nysandarynyń jumystary eki aptaǵa toqtatylady. Onyń tizimin resmi saitta jariialanǵan qalanyń memlekettik bas sanitarlyq dárigeriniń qaýlysynan bilýge bolady. Jumys jasaýǵa ruqsat etilgenderdiń sanitarlyq normalardy saqtaýlary qatań baqylaýǵa alynady.
«Búginde biz densaýlyq saqtaý júiesiniń materialdyq tehnikalyq bazasyn kúsheitýdi jalǵastyrýdamyz. Provizorlyq jáne qarantindik ortalyqtardy keńeitýdemiz, medik mamandardy daiyndaýdamyz. Aityp ótkenimdei, bizdiń dárigerlerge óte úlken salmaq túsýde. COVID-19-ben aýyrǵan naýqastar sany artýda. Sondyqtan árbir almatylyqtyń qarym-qatynasty, bailanysty barynsha shekteýi óte mańyzdy. Ózin-ózi oqshaýlaý men sanitarlyq normalardy qatań saqtaý – ómir súrýdiń basty erejesine ainalýda», – dep jazdy B.Saǵyntaev.
Sonymen qatar, ákim eki aptalyq shekteýden soń olardyń jumystaryn uzartý týraly sheshim qabyldanýy múmkin ekenin atap ótti.
«Osynaý ýaqytsha qiyndyqty jeńý úshin sanalylyq pen jaýapkershilik tanytatynymyzǵa senemin», - dep qorytyndylady Saǵyntaev.
Memleket basshysy belgilegen mindetterdi jáne epidemiologiialyq jaǵdaidy turaqtandyrý boiynsha memlekettik komissiianyń sheshimin oryndaý maqsatynda qalalyq komissiianyń otyrysynyń qorytyndysy boiynsha Almaty qalasynyń bas memlekettik sanitar dárigeriniń qaýlysymen Almaty qalasynyń aýmaǵynda 5 shilde saǵat 00.00-den 20 shilde saǵat 00.00-ge deiin qatań shekteý sharalary engizildi.
Qala turǵyndaryna epidemiologiialyq tártipti qatań saqtaý qajet:
- 65 jastan asqan adamdardyń qozǵalysyna shekteýler engiziledi;
- adamdardy shaqyrýmen jáne shoǵyrlandyrýmen bailanysty kez kelgen is-sharalardy ótkizýge tyiym salynady (týǵan kúnder, mereitoilar, toilar, astar jáne t. b.);
- jumys jáne qoǵamdyq oryndarda (saýda obektileri, kósheler, saiabaqtar, áýejai jáne t. b.), qoǵamdyq kólikte maska taǵý rejimin jáne áleýmettik qashyqtyqty saqtaý.
Áleýmettik qashyqtyqty saqtai otyryp, 3 adamnan aspaityn toptarmen nemese bir otbasy múshelerimen oiyn-saýyq obektilerinsiz saiabaqtarǵa, alańdar men skverlerge, jaǵalaýlarǵa jáne halyqtyń basqa da demalys oryndaryna barýlaryna bolady.
Sondai-aq ashyq aýadaǵy jeke jattyǵýlarǵa ruqsat. Profilaktikalyq maqsatta kóppáterli úilerdiń podezderi men aýla aýmaqtaryna dezinfektsiialyq sharalar aptasyna 2 ret júrgiziledi, sonymen birge, kósheler men kópshilik oryndarǵa, kóppáterli úilerdiń oshaq anyqtalǵan podezderine dezinfektsiia jasalady.
Covid-19 koronavirýstyq infektsiianyń taralýynyń aldyn alý maqsatynda kórsetilgen kezeńde juqtyrý qaýpi joǵary kelesi obektilerdiń qyzmetine tyiym salynady:
- saýda oiyn-saýyq ortalyqtarynyń, saýda úileriniń, saýda jelileriniń, olarda ornalasqan azyq-túlik sýpermarketterin, dárihanalardy jáne jazǵy terrassalary men jeke kiretin esigi bar statsionarlyq tamaqtaný obektilerin qospaǵanda;
- oiyn-saýyq mekemeleriniń (karaoke, kalian, biliard, kompiýterlik klýbtar, býkmekerlik keńseler, túngi klýbtar, boýling-ortalyqtary, attraktsiondar, balalardyń oiyn alańdary, batýttar jáne basqalar), kinoteatrlar qyzmetine tyiym salý;
- jabyq azyq-túlik, sondai-aq azyq-túlik emes bazarlar;
- jetkizý qyzmetin qospaǵanda, 500 m²-tan asatyn azyq-túlik emes dúkenderdiń qyzmetine tyiym salý;
- balalardyń saýyqtyrý lagerleri, bilim beri ortalyqtaryna, balalardyń túzetý kabinetterine, mektepke deiingi balalar mekemeleri (kezekshi toptardan basqa), balalardyń bos ýaqytyn ótkizetin oryndar men qosymsha bilim berý oryndaryna tyiym salý;
- mádeniet nysandary, murajailar, teatrlar, kórmeler jáne adamdar kóp jinalatyn basqa da nysandar;
- dini nysandar (meshitter, shirkeýler, soborlar, sinagogalar jáne basqalary.);
- ulttyq olimpiiada komiteti akredittegen sport bazarlaryn qospaǵanda barlyq sport obektilerine (sport alańdary, keshender, úiirmeler, sektsiialar basseinder jáne t.b.);
- SPA-ortalyqtardyń, jattyǵý zaldarynyń, fitnes-ortalyqtardyń, sporttyq-saýyqtyrý ortalyqtarynyń, basseinderdiń, qalalyq, qoǵamdyq jaǵajailardyń, akvaparkterdiń, qoǵamdyq monshalardyń, saýnalardyń, sulýlyq salondarynyń, shashtarazdardyń, kosmetikalyq jáne kosmetologiialyq qyzmet kórsetetin ortalyqtar men salondardyń, manikiýr men pedikiýr qyzmetterin kórsetetin massaj kabinetteriniń qyzmetine.
Sondai-aq, 3 adamnan aspaityn jeke nemese bir otbasy múshelerin qospaǵanda, tabiǵatqa ekskýrsiialyq, korporativtik, toptyq shyǵýlardy, jinalys, keńes, konferentsiia, forým, seminarlar, sezder, kórmeler, treningter, oqytý kýrstaryn jáne adam kóp shoǵyrlandyratyn basqa da is-sharalardy, sonymen qosa otbasylyq, estelik úshin jasalatyn is-sharalar úide de ashyq alańda da (banket, toi, mereitoi, as, qudaiy tamaq jáne t.b) ótkizýge tyiym salý.
Qyzmetine ruqsat etilgen mekemeler:
- meditsinalyq ortalyqtar (aldyn ala jazylý arqyly) kúsheitilgen sanitarlyq-dezinfektsiialyq rejimdi jáne aimaqqa bólý talaptaryn saqtai otyryp;
- dárihanalar, azyq-túlik dúkenderi (shaǵyn marketter, sýpermarketter, gipermarketter), (ǵimarattardan tys) azyq-túlik jáne azyq-túlik emes bazarlar, kúsheitilgen sanitariialyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtai otyryp;
- ashyq aspan astyndaǵy qoǵamdyq tamaqtaný oryndaryna jáne ǵimarat ishinde zalda otyratyn oryndary 30-dan aspaǵan jaǵdaida, ujymdyq sharalardy ótkizýsiz kúsheitilgen sanitarlyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtaǵan jaǵdaida. Tapsyrysty syrtqa alyp shyǵý jáne jetkizip berý qyzmetine ruqsat etiledi.
- úzdiksiz óndiristik tsikli bar ónerkásiptik kásiporyndardyń jáne ashyq aýada qurylys jumystarynyń qyzmeti kúsheitilgen sanitariialyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtai otyryp, m emlekettik organdardyń (uiymdardyń, kásiporyndardyń), kvazimemlekettik sektor organdarynyń, ulttyq kompaniialardyń, ózge de uiymdardyń, sondai-aq kásipkerlik sýbektileriniń basshylary keminde 80% qyzmetkerlerdi qashyqtqtan jumys ictey nysanyna aýystyrýdy (shtat kestesi 30-dan astam qyzmetker bolǵanda) qamtamasyz etýleri qajet. Menshik nysanyna qaramastan uiymdardyń, kásiporyndardyń basshylary barlyq obektilerde kúsheitilgen dezinfektsiialyq rejimdi jáne qyzmetkerler men kelýshilerdiń sanitarlyq-karantindik jáne shekteý sharalarynyń talaptaryn saqtaýyn qamtamasyz etýi qajet.
Birqatar nysandardyń jumys formaty men kestesine shekteýler engiziledi, olardyń arasynda:
- Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary saǵat 09.00-den 16.00-ge deiinge rejimde qyzmetkerleriniń keminde 50% jumysyn qashyqtyqtan isteýge kóshedi jáne kúsheitilgen sanitarlyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtai otyryp, onlain formatta qyzmet túrlerin maksimaldy túrde kórsetedi;
- Qarjy naryǵy sýbektileriniń qyzmeti ýaqyty men sany boiynsha shekteý boiynsha qyzmet etedi Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń jáne Qazaqstan Respýblikasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń aktisine sáikes;
- «Qazposhta» AQ-jumys kúnderi saǵat 8.00-den 14.00-ge deiin jumys kestesin ornatýmen, kúsheitilgen sanitarlyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtai otyryp, onlain rejimde kórsetilmeitin qyzmetter úshin jumys isteidi; - halyqqa bailanyssyz qyzmet kórsetý obektileri (kólik jýý, avtomobilderdi jóndeý, turmystyq tehnika, himiialyq tazalaý jáne t. b.) ýaqytsha kezeńde saǵat 10:00-den 17:00-ge deiin kúsheitilgen sanitariialyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtai otyryp jumys istei alady;
- Biznes-ortalyqtar (saqtandyrý kompaniialary, notariýstar, býhgalterler jáne konsalting, jyljymaityn múlik agenttikteri, jarnama agenttikteri jáne t. b.), aiyrbastaý pýnktteri, lombardtar jumys kúnderi jáne demalys kúnderi jumys kestesin saǵat 9.00-den 17.00-ge deiin belgilei otyryp, jumysyn jalǵastyrady;
- týrizm nysandary jáne qonaqúilerde turatyn adamdarǵa qyzmet kórsetý salasyndaǵy uiymdar (qonaqúiler, demalys úileri, týristik bazalar jáne basqalary) óz qyzmetterin kúsheitilgen sanitarlyq-dezinfektsiialyq rejimdi saqtai otyryp jáne turatyn adamdar (kelýshiler) 50%-dan aspaǵan jaǵdaida ruqsat etiledi.
Qala ómirin qamtamasyz etetin uiymdar men kásiporyndardyń qyzmetkerleriniń turýyna ruqsat etiledi; Atalǵan nysandardy meditsinalyq uiymdar retinde qaita baǵyttaýǵa jol beriledi. Qoǵamdyq kólik jumysy kelesidegidei tártippen retteledi:
- qalaaralyq avtobýs tasymaldary toqtatylady (bul rette óńirler arasynda jeke avtokólikpen júrýge ruqsat etiledi);
- senbi jáne jeksenbi kúnderi qala mańyndaǵy jáne qalalyq qoǵamdyq kóliktiń, sonyń ishinde Metropolitenniń jumysy tolyq toqtatylady;
- qalalyq qoǵamdyq kólik, sonyń ishinde Metropoliten jáne qala mańyndaǵy avtobýs marshrýttary 50%-dan aspaityn jolaýshymen jumysyn jalǵastyrady.
Aita ketý kerek, qoǵamdyq kólikterde dezinfektsiia kún saiyn ár ainalymnan keiin turaqty túrde jasalady. Shekteý sharalarynyń saqtalýyn qamtamasyz etý maqsatynda monitoring jáne baqylaý is-sharalary júrgiziletin bolady. Karantindik rejimdi jáne sanitarlyq-epidemiologiialyq talaptardy buzǵany úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan.