Álemniń tabysty qazaqtary Nur-Sultanda bas qosty

Álemniń tabysty qazaqtary Nur-Sultanda bas qosty

«Otandastar Qory» KEAQ arnaiy shaqyrtýymen álemniń túkpir-túkpirindegi tabysty qazaqtar elordaǵa jinaldy. Osylaisha, tól mereke Naýryzdy Frantsiia, Ýkraina, Resei jáne Qytai elderinen kelgen qandastarymyz tarihi otanda, bir shańyraq astynda atap ótti.

Qazaq diasporasy ókilderimen «Otandastar Qory» KEAQ Prezidenti Nurtai Ábiqaev pen Dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Zaýytbek Turysbekov kezdesti. Júzdesý barysynda «Otandastar Qory» basshysy elge kelgen qonaqtarǵa merekelik lebiz-tilegin arnap, Elbasy tapsyrmasymen qurylǵan «Otandastar Qorynyń» maqsat-múddesin túsindirdi.

«Álemge tarydai shashylǵan qazaq balasyn biz esh ýaqyt umytqan emespiz, umytpaimyz da. Barlyq qandasty tarihi otan tóńireginde birlestirý, qoldaý úshin Dúniejúzi qazaqtarynyń 5-shi quryltaiyndaǵy Elbasy tapsyrmasymen «Otandastar Qory» kommertsiialyq emes aktsionerlik qoǵamy quryldy. Elge oralǵan jáne shetelde turatyn qazaqtardy qoldaý maqsatyndaǵy jobalarymyzdy qazir júielep, ázirlep jatqan jaiymyz bar. Búgingi kezdesýimizdiń maqsaty da sol – qiyrdaǵy qandastarymyzdyń shoqtyǵyn asyrý, sondai-aq olardyń ulttyq bolmysyn saqtap qalý jolynda ózderińizben kúsh biriktirý», - dedi Nurtai Ábiqaev. 

Otandastar kezdesýine áigili qazaq boksshysy Qanat Islam qatysty. Ol álemniń túkpir-túkpirinde júrgen qandastardy qazaqtyń birigýi jolynda aianbai eńbek etýge shaqyrdy. Óz kezeginde, kásipqoi sportshy boksty qazaq balalary arasynda damytýǵa baǵyttalǵan jobalardy qolǵa alyp, júzege asyryp jatqandyǵyn baian etti. 

Kezdesý taǵy bir sebepkeri – qobyzshy, Taraz qalasynyń týmasy Áigerim Ersaiynova Frantsiiadaǵy «Qorqyt» qazaq mádeniet ortalyǵyn basqarady. Aitýynsha, onyń negizin qurbysy ári attasy Áigerim Mataeva ekeýi úsh jyl buryn qalaǵan. Tuńǵysh qazaq mádeniet ortalyǵyn ashýǵa Frantsiiadaǵy asyrandy qazaq balalary sebep bolypty.

«Tarihi otanǵa, ata-analaryna birshama jaqyn bolǵysy kelgendikten, asyrap alynǵan qazaq balalary orys mádeni ortalyqtaryna baryp júrgen eken. Osy nárse bizdiń namysymyzǵa tidi. Sol úshin óz qarajatymyzdy quiyp, tuńǵysh qazaq mádeniet ortalyǵyn ashtyq. Alǵashqy eki jyly, tar bolsa da kishkentai ǵimarattyń bir bólmesin jalǵa berip, túrik aǵaiyndar qol ushyn sozdy. Qazirgi tańda Frantsiiadaǵy Qazaqstan elshiligindegi mádeniet, ǵylym jáne bilim bólimindemiz. Qazaq diasporasy kóp shoǵyrlanǵan Frantsiia memleketinde bizdiń ónerimiz ben ana tilimizge degen qushtarlyq óte zor. Qazaqtyń ulttyq aspaptary men fortepianony,  ana tilimiz ben qolónerdi taǵdyr tálkegimen frantsýz shańyraǵynda ósip-ónip jatqan ózimniń qarakóz baýyrlarymnan bólek, frantsýzdarǵa da úiretip jatyrmyz. Qazirgi ýaqytta qazaq ádebietine kóp kóńil bólgimiz keledi. Ol úshin bizge latyn álipbiindegi kitaptar qajet», - deidi Áigerim Ersaiynova.

Elorda tórinde ótken kezdesýge Ýkrainadan kásipker-qandasymyz Nurtai Kenjebekov qatysty. Ol óz sózinde qandastarymyzdyń arasyndaǵy jaǵdaiy nashar otbasylardyń balalaryn mamandandyrý jobasyn qazaqstandyq tarappen birigip júzege asyryp jatqandyǵy týraly aitty. Maltanyń joǵarǵy oqý orny negizinde mamandanatyn túlekter joba aiaqtalǵan soń Qazaqstanda jumyspen qamtylady eken. Sondai-aq, kásipker tarihi otanda «Úmit» Qorynyń negizin qalap, «Otandastar» Qorymen seriktesý arqyly «Astana Hab» negizinde IT-mamandaryn oqytý mektebi dep atalatyn jańa jobanyń tusaýyn kespek nieti týraly da aityp ótti.

Reseiden kelgen Torǵyn Áshenova – Omby qalasynyń týmasy. RF IIM qarasty Omby akademiiasynda Quqyq jáne memleket tarihy men teoriiasy kafedrasynyń aǵa oqytýshysy bolyp qyzmet etetin qandasymyz zań ǵylymdarynyń kandidaty, sondai-aq ideolog ári belsendi qairatker eken. Ózi negizin qalaǵan jergilikti «Omby qazaqtary» uiymyn basqarady. Aitýynsha, reseilik qandastar úshin týǵan til máselesi ótkir bolyp tur. Osyǵan «Otandastar Qory» men Qaýymdastyqtyń kóp kóńil bólýin surady. Torǵynnyń basqarýyndaǵy uiym da qazir qazaq tiliniń qoldaný aiasyn keńeitý, ulttyq mádenietti nasihattaý maqsatynda eńbektenip jatqandyǵyn aitty.

Al Qytai elindegi qandasymyz Talaphan Pátihanuly sol til máselesin sheshýdiń utymdy jolyn oilap taýypty. Ol kezdesý barysynda balalardyń qazaq tilin ońai úirenýine arnalǵan avtorlyq jobasy «Qasterli qalam» oqý quralymen tanystyrdy. Aitýynsha, ol arqyly bala qazaqtyń ertegi-ańyzdaryn, maqal-mátelderin, óleń-jyrlaryn, esep-qisabyn, jańyltpashtaryn, tipti Alash ardaqtylarynyń sýreti, aty-jóni, eńbegine deiin meńgerip shyǵady.

Kezdesý aiasynda «Otandastar Qory» shaqyrylǵan qonaqtarmen ekijaqty seriktestik memorandýmdarǵa qol qoiyp, sheteldegi qazaq diasporalary men elge oralǵan otandastardy qoldaý, qandastardy tarihi otan tóńireginde birlestirý baǵytynda kúsh biriktirýge kelisti.