«Qazaqstan» Ulttyq telearnasy kúlli túrki dúniesiniń ǵulama oishyly Ábý Nasyr ál-Farabidiń 1150 jyldyq mereitoiyna orai derekti film túsirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Kórermenge «Órkeniet shyraqshysy» ataýymen usynylǵaly otyrǵan eki bólimdi tarihi-zertteý týyndysy 18, 25 qańtar kúnderi, saǵat 20:35-te efirge shyǵady.
Derekti filmniń túsirilim jumystary bes ai kóleminde ǵulama ǵalym dúniege kelgen, tarihta «Zernýk», «Vesidj» degen atpen belgili Oqsyz jerinen bastalyp, ejelgi Otyrar, Kair shaharlarynda jalǵasty. Sonymen qatar, túsirilim toby ǵulama ómirden ótken Damask qalasynda bolyp qaitty.
Kemeline jetken shaǵynda Ábý Nasyr elin tastap, Baǵdadqa nege attandy? Uly oishylǵa qatysty «Otyrar kitaphanasynyń negizin qalaǵan» degen ańyz shyndyqqa qanshalyqty janasady? Nelikten barsha órkenietti álem oǵan «ekinshi ustaz» dep taǵzym etedi? Derekti týyndyda osy saýaldarǵa jaýap berilip, ál-Farabi adamzattyń asyl qazynasy – ǵylym jetistikteri men azat oidyń qutqarýshysy retinde sipattalady. «Ekinshi ustazdyń» arab elderinde jaryq kórgen eńbekteriniń basym kópshiligi saqtalǵanyn, al týǵan elindegileri Túrkistan órkenietimen birge joǵalǵany aitylady.
«Ál-Farabi búgingi qazaq dalasynan shyǵyp, búkil arab fálsafasynyń negizin qalady. Óz zamanyndaǵy barlyq ǵylym men ilim túrlerin júiege keltirdi. Onyń ómiri týraly derek az, alaida rýhani murasy ushan-teńiz. Biz onyń sýretin alǵashqy ulttyq teńgemizge saldyq, esimin basty ýniversitetimizge berdik. Alaida, eńbekterin óz tilimizge áli tolyq aýdara almai otyrmyz. Onyń ulttyq aiamyzǵa qaityp oralýy dál osy mindetpen ólshenedi. Sebebi, ol eline oralýdy ómir baqi ańsap ótti.
Bizdiń paryzymyz – «Parasat padishasy» atanǵan uly ǵalymnyń ataǵyn ǵana emes, rýhani murasyn, arman-muratyn, izgilik ustanymdaryn týǵan eline qaitaryp, ulttyq rýhaniiatymyzdyń ajyramas bólshegine ainaldyrý», - deidi film avtory, jýrnalist Darhan Ábdik.
Týyndyda ǵalymnyń zertteý eńbekterine qatysty otyrartanýshy Bekjan Beisenbai, ǵalym, ónertaný professory Tynysbek Qońyratbai, «Ál-Farabi» ǵylymi-zertteý ortalyǵynyń direktory, professor Jaqypbek Altaev pikir bildiredi.
