Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń kómekshisi – Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti Ákimshiliginiń Ótinishterdi qaraýdy baqylaý bóliminiń meńgerýshisi Aida Ǵalymqyzy Balaeva Qaraǵandydaǵy Nur Otan partiiasynyń ǵimaratynda azamattardy jeke máseleleri boiynsha qabyldady, dep habarlaidy "Ult aqparat" «Egemen Qazaqstan» gazetine silteme jasap.
Basylymnyń jazýynsha, azamattardy qabyldaý rásimine oblys ákiminiń orynbasary Almas Aidarov, Nur Otan partiiasy QOF tóraǵasynyń birinshi orynbasary Qadisha Ospanova, oblys prokýrorynyń orynbasary Daniiar Aitmuhametov, politsiia departamenti bastyǵynyń orynbasary Ernat Qaliákparov, Qaraǵandy qalasynyń ákimi Nurlan Áýbákirov jáne aýdan ákimderi men oblystyq basqarmalardyń, memlekettik mekemelerdiń jetekshileri qatysty.
Prezident kómekshisimen kezdesip, ózderin mazalap júrgen máselelerdi kózbe-kóz aityp, sonymen qatar memleket basshysyna ótinish-tilekterin tikelei jetkizýdi niet bildirgen oblys turǵyndarynyń qarasy mol boldy. Aita ketetin bir jait, Aida Balaeva hanymnyń aldyna kelip, aryzyn aitqan azamattardyń basym kópshiligin baspana máselesi tolǵandyratyn bolyp shyqty.
Biri uzaq jyldardan beri kezekte tursa da, arman qylǵan qairan páterge qol jetkize almai kele jatsa, endi biri eńbekaqysynyń azdyǵynan ipotekalyq nesieniń alǵashqy jarnasyn tólei almai pushaiman bolyp júr eken.
Temirtaý qalasynyń turǵyny Sholpan Ábilova, Qaraǵandyda turatyn Áliia Rymbaeva, Juldyz Dostaeva, Aitbala Álimbaeva, Rakesh Hasenova jáne basqa da azamattardyń baspana muqtajdyǵy týraly kózdiń jasyn tógip aitqan ótinishterin muqiiat tyńdaǵan Aida Ǵalymqyzy qamkóńil jandardy sabyrǵa shaqyrdy.
«Men sizderdiń problemalaryńyzdy jaqsy túsinem. Degenmen, dál osy jerde otyryp sizderge kómektesem dep qurǵaq ýáde bergim kelmeidi. Nege deseńizder, jyldar boiy páter kezeginde turǵandardy, kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylardy ysyryp tastap, olardyń quqyǵyn taptaýǵa bolmaidy. Sondyqtan, sizder qazir elimiz boiynsha iske asyryla bastaǵan «Baqytty otbasy», «Nurly jer» siiaqty memlekettik baǵdarlamalarǵa qatysýlaryńyz kerek. Bul tarapta sizderge zań aiasynda múmkin bolǵan kómektiń bári kórsetiledi. Sizder kótergen máselelerdi hattamaǵa tirketip, tiisti oryndar aldyna árqaisysy boiynsha naqty mindetter qoiylatyn bolady», - dedi Aida Balaeva.
Prezident kómekshisimen kezdesýge múmkindigi shekteýli jandar, asyraýynda múgedek nemese aýyr dertke shaldyqqan balalary bar analar da kóptep keldi. Temirtaý qalasynyń turǵyny Jánibek Baitokov múgedek jandarǵa qatysty sheshimin tappai kele jatqan kóptegen máseleni qozǵady. Máselen, ol arbaǵa tanylǵan múgedek jan shipajai-kýrorttyq emge barǵanda ony alyp júretin adamǵa aqsha tólenbeitinin ashyna aitty. Al Qaraǵandy turǵyndary Aiman Dúskenova arbashadaǵy múgedek balasyn, Samal Mánjibaeva tserebraldy sal aýrýyna shaldyqqan balasyn emdeýge materialdyq kómek surady.
Aita ketý kerek, azamattardy qabyldaý barysynda týyndaǵan suraqtar, kóterilgen máseleler boiynsha tiisti memlekettik organdardyń qyzmetkerleri ótinish ielerine qolma-qol jaýap berip nemese zańdyq turǵydaǵy qajetti aqyl-keńes kómegin kórsetip otyrdy. Bul rette qala ákimi Nurlan Áýbákirovtiń suraqtyń basym kópshiligi baspana máselesine tirelgendikten, áńgimege jii aralasýyna týra keldi. Tipti, Aida Ǵalymqyzynyń ózi qala basshysynyń túrli suraqtarǵa, ár máselege qatysty bergen saýatty, naqty jáne zańǵa súiengen jaýaptaryna súisinip, «Óz mindetin óte joǵary deńgeide meńgergen ákim» degen baǵa berdi.
Prezident kómekshisiniń aldyna kelip muń aqtarǵan jandardyń ishinde meditsinalyq qyzmettiń sapasyna, dárigerlerdiń biliktiligine, dári-dármekpen qamtamasyz etilýdegi kemshilikterge syn aitqandary da kóp boldy. Osy rette Aida Ǵalymqyzy oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasyna meditsinalyq mekemelerdegi qyzmetkerlerdi attestatsiiadan ótkizip, meditsinalyq qamtamasyz etý boiynsha tolyqtai saraptama jasaý kerektigin tapsyrdy.
Aida Balaevanyń qabyldaýyna kelgen jandardyń arasynda ataýly áleýmettik kómekti qaitsem alam, ol qandai jaǵdaida beriledi degen siiaqty qarapaiym suraqtardy qoiǵandary da boldy. Buǵan jaýap bere otyryp, Prezident kómekshisi turǵyndar arasynda osy baǵyt boiynsha túsinik jumystarynyń keńinen júrgizilýi kerektigin aitty. «Nur Otan partiiasynyń filialy, oblystyq, qalalyq qoǵamdyq keńester bul baǵytta qoǵamdyq qabyldaýlar, dóńgelek ústelder uiymdastyryp, halyqty áleýmettik salada bolyp jatqan oń ózgeristermen tanystyryp otyrýy qajet», dep atap ótti Aida Ǵalymqyzy.
Qabyldaýǵa sońǵylardyń biri bolyp kirgen jergilikti «Arqa aqshamy» gazetiniń bas redaktory Janat Jańqashuly óziniń týyp-ósken Saryobaly aýylynda sý máselesiniń ótkir turǵanyn, uialy telefon bailanysynyń joqtyǵyn jetkizdi. Sonymen qatar, ol qazirgi ýaqytta qazaq baspasóziniń qiyn jaǵdaidy bastan keship jatqanyn aityp qynjylys bildirdi. «Eger, jarnamanyń qazaq tilinde berilýi mindettelse, onda ana tilinde shyǵatyn gazetter óz kúnin ózi kóre alatyn dárejege jeter edi», - dedi ol.
Azamattardy qabyldaý rásiminiń aiaǵyna taman Aida Balaeva osy kezdesý barysynda turǵyndardyń jeke máselesi, olar kótergen problemalardyń barlyǵy jiti nazarda bolatynyna taǵy da ýáde berdi. Tańerteńgi saǵat 10.00-den keshki 18.00-ge deiingi aralyqta Aida Balaeva ótkizgen qabyldaýda 100-den asa adam boldy.
«Negizi, qandai da bir máseleni jeke alyp qaraǵannan góri ony keshendi túrde sheshýge umtylǵanda ǵana is oń nátije beredi. El de bizdiń jumysymyzdy osyndai igi qadamdar arqyly baǵalaidy», - dep túiindedi sózin Aida Balaeva hanym qabyldaýǵa qatysqan laýazymdy tulǵalar men memlekettik organdar qyzmetkerlerine qarata.
***
Jumys saparynyń ekinshi kúni Aida Balaeva Qaraǵandy oblysynyń ǵylymi jáne shyǵarmashyl ziialy qaýym ókilderimen, sonan keiin jastarmen kezdesip, emen-jarqyn áńgime qurdy. Qaraǵandy ekonomikalyq ýniversitetinde ótken kezdesýge jergilikti JOO oqytýshy ǵalymdary, teatr ártisteri, BAQ ókilderi, jazýshylar qatysty. Kezdesýdi ashqan Aida Balaeva Qaraǵandy qalasyna kelgen jumys sapary jaiynda, keshegi kúni tuǵyndardy qabyldaý kezinde alǵan áseri men túigen oilary týraly qysqa da nusqa aityp berdi. Sondai-aq, osy kezdesýden ne kútetinin de jetkizdi.
«Sizder jurtpen etene aralasyp júresizder, eldiń muńy men tilegin jaqsy bilesizder. Sondyqtan, búgingi beiresmi jaǵdaidaǵy kezdesýde sizderdiń júielik sipattaǵy usynystaryńyz ben ótinish-tilekterińizdi tyńdaǵym keledi», - dedi Aida Balaeva.
Atalǵan basqosýda alǵashqylardyń biri bolyp sóz alǵan S.Seifýllin atyndaǵy qazaq drama teatrynyń ártisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Qairat Kemalov óner salasyndaǵy birshama máseleler týraly aityp ótti. Teatr jáne kino akteri búgingi kúnde osy salada kadr máselesiniń óte ótkir turǵanyn tilge tiek etti.
«Qyzmettik baspana bolmaǵan soń, teatrǵa jastar kele bermeidi. Bizdegi eń úlken máseleniń biri osy», - dedi Q.Kemalov.
Oblystyq «Ortalyq Qazaqstan» gazeti bas redaktorynyń birinshi orynbasary Ersin Musabekov jýrnalister mártebesi týraly máseleni kóterdi.
«BAQ ókilderi ne biýdjettik, ia bolmasa memlekettik qyzmetke jatpaidy. Mártebesi bolmaǵan soń, kóp jaǵdaida esesi ketip júredi. Máselen, jas jýrnalister ipotekalyq nesie alaiyn dese, mártebesi bolmaǵan soń túrli memlekettik baǵdarlamalarǵa qatysa almaidy», - dedi ol.
Sonymen qatar, jergilikti joǵary oqý oryndarynyń oqytýshy-ǵalymdary osy saladaǵy kún tártibinde ótkir turǵan máseleler jaiyn qozǵady. Ásirese, olar jaǵdaiy jasalmaǵandyqtan jas ǵalymdardyń shetelge ketý úderisiniń údep bara jatqanyna qynjylatyndyqtaryn jetkizdi. «Bolashaq» akademiiasynyń kafedra meńgerýshisi Aqylbek Qabjanov jaǵdai osylai jalǵasa beretin bolsa, tipti jastary 50-den asqan ǵalymdardyń ózi shet memleketterge kóship ketýi ábden múmkin degen kúdik aitty.
«Jas ǵalymdarǵa kóńil bólmeiinshe, bizdiń ǵylymnyń bolashaǵy bulyńǵyr bolmaq. Sodan keiin aitpaǵym, jekemenshik joǵary oqý oryndaryn reti kelsin-kelmesin teksere berýge tyiym salynsa eken. Olardy qoldaýdyń ornyna, tuqyrta bergennen túk te ónbeidi», - dedi oqytýshy ǵalym.
Sondai-aq, kezdesýde «Serpin» baǵdarlamasy boiynsha oqityn stýdentter sanynyń artýy jataqhanada oryn jetispeýshilik máselesiniń týyndaýyna ákep soqqany aityldy. Serpindikterdi oqý bitirgen soń mindetti túrde jumysqa ornalastyrý da JOO-larǵa aýyr tiip jatqan kórinedi. Osy jaiyndaǵy maǵlumattarǵa qanyqqan Aida Ǵalymqyzy «Serpin» baǵdarlamasynyń tuǵyrnamasyn búgingi kún talaby turǵysynan qaiyra bir tarazylaýdyń ýaqyty jetkenin aitty.
Kezdesýdiń sońyna taman Aida Balaeva oqytýshylardyń jas urpaqty tárbieleý isindegi róliniń asa mańyzdy ekendigine nazar aýdardy.
«Búgingi jastarymyz bilimdi, mádenietti jáne rýhani turǵyda óte bai bolýlary kerek. Jastar oqý-bilimge tartylmasa, jumyspen qamtylmasa, qoǵamdaǵy óz ornyn tappasa, onda mindetti túrde psihologiialyq daǵdarysqa dýshar bolady. Ásirese, aýyldyq jerlerden qalaǵa kelgen jastar qoǵamdyq ómirde áleýmettik turǵyda beiimdele almai, ókinishti jaittarǵa urynyp jatady. Sizder men bizdiń mindet – mundai rýhani quldyraýdyń aldyn alý», - dedi Aida Ǵalymqyzy.
Budan keiin Aida Balaeva Qaraǵandy qalasyndaǵy Gogol atyndaǵy oblystyq ǵylymi-ámbebap kitaphanasynda úkimettik emes uiymdardyń ókilderimen jáne oblystyń belsendi jastarymen kezdesip, olardyń usynys-tilekterin tyńdady.
Kezdesýde Qarqaralydaǵy M.Ádekenov atyndaǵy kolledjdiń stýdenti Dáýren Rahymbek keler jylǵy «Volonterler jylynda» eriktilerge memleket tarapynan kóńil bólinse degen tilek aitty. Bul taqyrypty ilip áketken oblystyq jastar resýrsy ortalyǵynyń qyzmetkeri Qýandyq Merei osy jyly volonterlerge bólinetin stipendiialar JOO stýdentterine ǵana emes, kolledj jáne mektep oqýshylaryna da berilse degen pikir bildirdi. Sondai-aq, belsendi jastardyń biri, dástúrli ánshi Merýert Bashai atamekenge oralǵan qandastarymyzdyń kúndelikti ómirde kezdesetin problemalary týraly áńgime qozǵady. Úkimettik emes uiymdardyń ókilderi ózderine memleket tarapynan qoldaý kórsetilgenin qalaityndyqtaryn jetkizdi.
Jastardyń osy jáne basqa da usynys-tilekterin zer salyp tyńdaǵan Aida Balaeva bul aitylǵan máselelerdiń qolyna jazbasha túrde tigennen keiin mindetti túrde saraptan ótkizilip, qaperge alynatynyna ýáde berdi.
