Abai Qunanbaiulynyń 180 jyldyǵy qalai atalyp ótedi?

Abai Qunanbaiulynyń 180 jyldyǵy qalai atalyp ótedi?

Foto: Oimaqnews.kz

2025 jyly Qazaqstan uly aqyn, filosof, oishyl jáne reformator Abai Qunanbaiulynyń 180 jyldyǵyn atap ótedi. Bul mereitoi tek resmi is-shara ǵana emes, ulttyq mádenietke, rýhani tamyrǵa jáne qazaq ziiatkerlik dástúrine tereń boilaityn mańyzdy kúnge ainalmaq, dep habarlaidy Ult.kz.

Aqynnyń 180 jyldyǵyna orai respýblika kóleminde aýqymdy daiyndyq jumystary júrgizilýde. Mádeni is-sharalarmen qatar, oqý oryndarynda Abaitaný sabaqtary ótkiziledi. Bilim berý salasynda «Abai oqýlary» respýblikalyq tsikli uiymdastyrylyp, Abaitaný kýrsy oqý baǵdarlamasyna keńinen engiziledi. Bul bastama arqyly jas urpaqqa aqynnyń oi-órisi men rýhani murasyn tereńirek sińirý kózdelip otyr.

Mereitoi aiasynda Astana men Almatyda halyqaralyq ǵylymi konferentsiialar ótedi. Sharalarǵa Ortalyq Aziia, Túrkiia, Resei jáne Eýropadan ǵalymdar qatysyp, Abai ideialarynyń búgingi kúnmen úndestigin talqylaidy. Sonymen qatar elimizdiń iri teatrlarynda Abaiǵa arnalǵan qoiylymdar, operalar men baletter sahnalanady. Almatydaǵy Abai atyndaǵy ulttyq opera jáne balet teatry áigili «Abai» operasyn qaita jańǵyrtyp, poeziialyq-mýzykalyq keshter ótkizýdi josparlap otyr.

Elimizdiń barlyq óńirlerinde jármeńkeler, kórmeler, kontsertter men fleshmobtar ótedi. Astananyń ortalyǵynda Abai beinesine arnalǵan zamanaýi interaktivti installiatsiia ornatylady. Uly aqyn dúniege kelgen Abai oblysy – osy jyldyń rýhani ortalyǵyna ainalmaq. Semei qalasy men Jidebaida jóndeý jáne jańǵyrtý jumystary júrgizilip, jańa ekspozitsiialar ashylady. Munda keń aýqymdy «Abai forýmy» da uiymdastyrylady. Sonymen qatar «Abai jolymen» atty týristik joba júzege asyrylyp, aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵy arnaiy baǵyttar, filmder, podkasttar men mobildi qosymshalar arqyly tanystyrylady.

Abai murasyn tsifrlyq formatta taratý jumysy da keń qanat jaimaq. TikTok, Instagram, YouTube platformalarynda aqyn shyǵarmashylyǵy jastarǵa zamanaýi tilmen jetkiziledi. Belgili blogerler men infliýenserler «Qara sózderden» úzindi oqyp, oi bólisetin chellendjderge qatysady. Sonymen birge, Abai ómiri týraly tarihi teleserial túsirilip jatyr.

Qoǵamda rýhani tirek izdeýdiń ózektiligi arta túsken qazirgi kezeńde Abaidyń adamgershilik, bilim, eńbek, aqiqat pen syilastyqty nasihattaǵan ideialary erekshe mánge ie. Bilim berý, mádeniet jáne ideologiia salasynyń ókilderi mereitoidy ulttyq ideia men qundylyqtardy jańasha uǵynýǵa bastaityn mańyzdy sát retinde qabyldap otyr.

Ministrliktiń málimdeýinshe, Abaidyń 180 jyldyǵy – eldiń rýhani jańǵyrýynyń tereń kórinisi bolmaq. Bul kún aýyldan Elordaǵa deiingi aralyqta, oqýshydan ǵalymǵa deiingi ár azamatty uly oishyldyń murasymen qaita tanystyryp, ózin-ózi tanýǵa jeteleitin rýhani beleske ainalady.