Búgin QR Premer-Ministri A. Maminniń tóraǵalyǵymen ótken QR Úkimetiniń otyrysynda arnaiy ekonomikalyq (AEA) jáne indýstriialyq aimaqtardy (IA) damytý máselesi qaraldy.
QR IIDM derekterine sáikes, elimizde qazirgi tańda 12 AEA jáne 23 IA qurylyp, jumys istep tur.
Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri R. Skliar barlyq AEA infraqurylymynyń qurylysyna biýdjet shyǵyndary 314,3 mlrd teńgeni, bul rette tartylǵan investitsiia kólemi 910 mlrd teńgeni quraǵanyn aitty. Iaǵni, AEA infraqurylymyna salynǵan 1 biýdjet teńgesi 2,8 teńge jeke investitsiia tartýǵa jol berdi.
«Arnaiy ekonomikalyq aimaq aýmaqtarynda barlyǵy 183 joba iske qosyldy, olardyń ishinde sheteldik qatysýmen 46 joba bar. 15,5 myń jumys orny quryldy. Biýdjetke salyq túrinde shamamen 150 mlrd teńge qaitaryldy», — dedi R. Skliar.
Indýstriialyq aimaqtarda investitsiialar kólemderi shamamen 183 mlrd teńgeni quraityn 168 óndiris iske qosyldy. 8,5 myńnan asa jumys orny quryldy. Bul rette, Indýstriialyq aimaq infraqurylymyna 85,9 mlrd teńge salyndy. Osylaisha, salynǵan 1 biýdjet teńgesi 2,1 teńge investitsiia tartty.
R. Skliardyń málimdeýinshe, 2021 jylǵa qarai AEA aýmaqtarynda 2 trln teńgeden asatyn somaǵa 147 joba iske asyrylatyn bolady. 2019 jyly shamamen 1200 jańa jumys ornyn qura otyryp, 160 mlrd teńgeden asa somaǵa 36 joba iske qosylady.
Indýstriialyq aimaq aýmaqtarynda 2021 jylǵa qarai 520 mlrd teńge somasyna 173 joba iske qosylatyn bolady. Olardyń ishinde aǵymdaǵy jyly jalpy somasy 163 mlrd teńgege 40 joba iske asyrylatyn bolady.
Energetika vitse-ministri Á. Maǵaýov, óz kezeginde, «Ulttyq indýstriialyq munai-himiia tehnoparki» AEA damytý týraly baiandady. 2019 jyldyń 1 mamyryndaǵy jaǵdai boiynsha Arnaiy ekonomikalyq aimaqty iske qosqan sátten bastap 10,1 mlrd teńgege ónim óndirildi, 2 600 jumys orny quryldy.
AEA iske asyrylyp jatqan negizgi jobalar — polipropilen men polietilen óndirisi. Onyń jalpy quny $9 mlrd quraidy. Osy eki jobanyń JIÓ úlesi 1,5% quraidy. Budan ózge arnaiy ekonomikalyq aimaqta jeke investorlardyń polietilentereftalat, metanol jáne tsiklogeksan óndirisi jobalaryn iske asyrýy kútilýde. Olar qazir pysyqtalýda.
Bul jobalar shamamen $2,5 mlrd kóleminde investitsiiany tartady. Qurylys kezeńinde 10 000-ǵa deiin jáne paidalaný kezeńinde 1 500 jumys orny qurylatyn bolady.
Arnaiy ekonomikalyq aimaqtardyń jumysyndaǵy «Samuryq-Qazyna» qorynyń jumysy týraly «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ basqarýshy direktory Á. Pirmetov baiandady. Onyń aitýynsha, 2016 jyly qazanda «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA infraqurylymynyń barlyq 68 nysany paidalanýǵa berildi, 2015 jyly shildede «Qorǵas» AEA Qurǵaq porty paidalanyla bastady. 2015 jyldyń 29 shildesinen bastap 2019 jyldyń 1 mamyry aralyǵynda qurǵaq portta JFE (jiyrma fýttyq ekvivalentinde) 317,4 myń konteiner óńdeldi. 2018 jyly «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA-da 9,3 mlrd teńgeden astam jeke investitsiialar igerildi.
«Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń basqarma tóraǵasy A. Esimov Qordyń infraqurylym qurylysyn negizgi júrgizýshi ekenin atap aitty. Qurylysty bir jyl buryn — 2020 jyldyń sońynda aiaqtaý kózdelgen. «Himpark Taraz» AEA boiynsha 7 jylda 30 mlrd teńge igerildi, onyń ishinde 8 mlrd teńge ótken jyly igerildi. Osy indýstriialyq aimaqty basqa jobalarmen tolyqtyrý mindeti tur.
Sonymen qatar basqarýynda arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtar bar birqatar óńirler tyńdaldy. Óńirlerde AEA pen IA qazirgi damýy týraly Shymkent q. ákimi Ǵ. Ábdirahymov, Qostanai oblysynyń ákimi A. Muhambetov, Jambyl oblysynyń ákimi A. Myrzahmetov baiandady.
QR Premer-Ministriniń Orynbasary J. Qasymbek bir ai buryn arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtar týraly zańǵa memlekettik qoldaý sharalaryn alý rásimderin jeńildetetin, sóite otyryp, basqarýshy kompaniialarǵa qoiylatyn talaptardy kúsheitetin birqatar ózgerister engizilgenin atap aitty. Bul baǵyttaǵy jumystar jalǵastyrylatyn bolady.
