1,9 mln azamat kreditteri boiynsha «ońaltyldy» mártebesin aldy. Bul jaiynda Senat depýtattarynyń saýalyna QR Premer-Ministri Asqar Maminniń jaýabynda aitylǵan, dep habarlaidy QazAqparat.
«2009-2021 jyldar aralyǵynda ipotekalyq qaryz alýshylardyń borysh júktemesin shekteýge baǵyttalǵan is-sharalar zańnamalyq deńgeide qabyldandy. «Bankter jáne bank qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń Zańymen ipotekalyq qaryzdar boiynsha mindettemeniń merzimin ótkizilip alýdyń 180 kúninen keiin bankter eseptegen syiaqy men turaqsyzdyq aiybyn tóleýdi talap etýge tyiym salyndy, valiýtada tabysy joq qaryz alýshyǵa shetel valiýtasymen ipotekalyq qaryzdar berý shekteldi. Qaryzdardy óteý merzimin ótkizip alǵany úshin turaqsyzdyq aiyby men ósimpuldyń shekti shamasy zań júzinde belgilendi, bankter kreditter boiynsha alatyn komissiialar men ózge de tólemderdiń túpkilikti tizbesi bekitildi», - delingen Úkimet basshysynyń jaýabynda.
Onyń atap ótýinshe, tabys deńgeii tómen qaryz alýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý úshin: banktik shottardaǵy qaldyqtyń 50 paiyzynan astam mólsherindegi aqshadan óndirip alýǵa; járdemaqylardy, áleýmettik jáne turǵyn úi tólemderin, bilim berý salymdaryn alyp qoiýǵa qosymsha tyiym salýlar engizildi.
«Azamattardyń problemalyq bereshegin qaita qurylymdaý úshin normativtik deńgeide problemalyq qaryz alýshylardy ońaltý tetigi engizildi. Búgingi kúni 1,9 mln azamattyń kreditteri boiynsha «ońaltyldy» mártebesi berildi. Qiyn ómirlik jaǵdaiǵa tap bolǵan azamattarǵa tólem jasaý qabiletin qalpyna keltirý jáne qaryzdar boiynsha óz mindettemelerin oryndaýyn jalǵastyrý múmkindigin berý maqsatynda aǵymdaǵy jylǵy 24 mamyrda zańnamalyq túzetýler engizilip, 2021 jylǵy 1 qazannan bastap bankter jáne mikroqarjy uiymdary (budan ári – MQU) úshin azamattardyń kreditter boiynsha problemalyq bereshegin retteýdiń biryńǵai jáne mindetti tártibi engizildi. Endi bankter jáne MQU qaryz boiynsha merzimin ótkizip alý oryn alǵan sátten bastap qaryz alýshy-jeke tulǵanyń ótinishi negizinde qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaiyna jáne áleýmettik mártebesine jeke taldaý júrgizý arqyly boryshkerdiń problemalyq bereshegimen jumysty bastaýǵa jáne qaita qurylymdaý sharalaryn ázirleýge mindetti»,- dep atap ótedi ol.
Premer-Ministrdiń jaýabyna sáikes, qaryzdy qaita qurylymdaý úshin merzimi ótken bereshekti retteýdiń mynadai túrleri zańnamalyq turǵydan belgilendi:
1) syiaqy mólsherlemesin azaitý jaǵyna qarai ózgertý;
2) qaryz valiýtasyn ulttyq valiýtaǵa ózgertý;
3) negizgi borysh jáne (nemese) syiaqy boiynsha tóleý merzimin keiinge qaldyrý;
4) bereshekti óteý ádisin nemese bereshekti óteýdiń kezektiligin, onyń ishinde negizgi boryshty basymdyq tártippen ótei otyryp, ózgertý;
5) qaryz merzimin ózgertý;
6) merzimi ótken negizgi boryshty jáne (nemese) syiaqyny keshirý, qaryzǵa qyzmet kórsetýge bailanysty turaqsyzdyq aiybynyń (aiyppuldyń, ósimpuldyń), komissiialardyń jáne ózge de tólemderdiń kúshin joiý.
«Bank nemese MQU qaryzdy qaita qurylymdaý talaptary boiynsha ótinishti qaraýdan bas tartqan nemese kelisimge qol jetkizbegen jaǵdaida, qaryz alýshy bir mezgilde kreditordy habardar ete otyryp, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine (budan ári – Agenttik) ótinish berýge quqyly. Ipotekalyq qaryz alýshylardy qorǵaý sharasy retinde Agenttiktiń qaryz alýshynyń ótinishin qaraý kezeńinde kreditordyń halyqtyń áleýmettik jaǵynan osal toptaryna (budan ári – HÁOT) jatatyn boryshkerlerdiń kepilge salynǵan múlkin óndirip alý rásimin bastaýǵa quqyǵy joq», - dep atap ótedi jaýabynda Asqar Mamin.
