قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ سۆەتلانا جاقىپوۆا قوستاناي وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا ٶنەركەسٸپ كەسٸپورىندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ەڭبەكمينٸنٸڭ باسشىسى ەڭبەك ۇجىمدارىمەن ٶندٸرٸستەگٸ ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن ەڭبەكتٸ قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى جەنە زيياندى ەڭبەك جاعدايلارىندا ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ٸستەيتٸن ازاماتتارعا 55 جاستان باستاپ زەينەتكەرلٸك جاسقا تولعانعا دەيٸن ارنايى ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تاعايىنداۋدىڭ نەگٸزگٸ تەسٸلدەرٸ تۋرالى ايتتى. مينيستر ارنايى تٶلەم الۋعا قۇقىلى جۇمىسكەرلەر سانى جىل سايىن ارتا تٷسەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
كەزدەسۋ رۋدنىي قالاسىندا, «گورنياك» مەدەني-ويىن-ساۋىق ورتالىعىندا ٶتتٸ. ٸس-شاراعا قر ەڭبەكمينٸ ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى – قازاقستاننىڭ باس مەملەكەتتٸك ەڭبەك ينسپەكتورى تٶلەگەن وسپانقۇلوۆ, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ, كەسٸپوداق ۇيىمدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, «سوكولوۆ-سارىباي تاۋ-كەن بايىتۋ ٶندٸرٸستٸك بٸرلەستٸگٸ» اق, «قازاقستان اليۋمينييٸ» كراسنووكتيابر بوكسيت كەن باسقارماسى» اق, «قوستاناي مينەرالدارى» اق, «اگروماشحولدينگ» اق, «ۆارۆارينسكوە» اق, «ٶركەن» جشس, «سارىارقااۆتوپروم» جشس, «كوماروۆ تاۋ-كەن كەسٸپورنى» جشس قىزمەتكەرلەرٸ, جالپى 200-گە جۋىق ادام قاتىستى.
سۆەتلانا جاقىپوۆا ٶز سٶزٸندە بۇل كەزدەسۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2023 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلگەن جۇمىستاردى تٷسٸندٸرۋ ٷشٸن ٶتكٸزٸلٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. وسىلايشا, ٶندٸرٸستٸك جاراقاتتانۋ دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ ماقساتىندا 2030 جىلعا دەيٸنگٸ قاۋٸپسٸز ەڭبەك تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ.
«اتاپ ايتقاندا, جۇمىس ورنىندا كەسٸپتٸك تەۋەكەلدەردٸ باعالاۋدىڭ جاڭا مودەلٸن ەنگٸزۋ, كەسٸپتٸك تەۋەكەل دەرەجەسٸ بويىنشا ساقتاندىرۋ تاريفٸن سارالاۋ, كەسٸپورىنداردىڭ تسيفرلىق كارتاسىن قۇرۋ جەنە ەڭبەكتٸ قورعاۋ سالاسىندا مەملەكەتتٸك باقىلاۋ مەن مونيتورينگتٸڭ پرواكتيۆتٸ فورماتىن ەنگٸزۋ جەنە ت.ب. ۇسىنىلادى», – دەدٸ مينيستر.
زيياندى ەڭبەك جاعدايلارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن ادامداردى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ ٷشٸن مينيسترلٸك مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە ەلەۋمەتتٸك ەرٸپتەستەرمەن بٸرلەسٸپ ارنايى ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدٸ ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيتٸن زاڭناماعا تٷزەتۋلەر توپتاماسىن ەزٸرلەدٸ. تيٸستٸ زاڭ جوباسىن قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸ قابىلدادى.
«ارنايى ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ تاعايىنداۋدىڭ مٸندەتتٸ شارتتارى مىناداي: 55 جاسقا تولۋ جەنە سوڭعى 7 جىلدا بجزق-عا كەسٸپتٸك زەينەتاقى اۋدارىمدارىنىڭ بولۋى.
ارنايى ەلەۋمەتتٸك تٶلەم بٸرنەشە كومپونەنتتەن تۇرادى جەنە تٶرت قاراجات كٶزٸنەن جٷزەگە اسىرىلادى: رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2 ەڭ تٶمەن كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸ مٶلشەرٸندە ارنايى كەسٸپتٸك جەردەماقى; ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ جٶنٸندەگٸ كومپانييالاردان 1 ەڭ تٶمەن كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸ مٶلشەرٸندە; جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن 1 ەڭ تٶمەن كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸ مٶلشەرٸندە, بجزق-دان مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى ەسەبٸنەن. بۇدان باسقا, جۇمىسكەرلەرگە بجزق-داعى زەينەتاقى جيناقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى ەسەبٸنەن تٶلەمدەر الۋ قۇقىعى بەرٸلەدٸ», – دەدٸ سۆەتلانا جاقىپوۆا.
مينيستر تٶلەم زەينەتكەرلٸك جاسقا دەيٸن تٶلەنەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ارنايى تٶلەمدەردٸ الۋ ٷشٸن ەڭبەك جاعدايلارى زيياندى جۇمىستارمەن اينالىسپاۋعا تيٸس.
«جۇمىسكەرلەر جەڭٸل جۇمىسقا اۋىسا الادى, سودان كەيٸن ولار جالاقى مەن تٶلەم الادى نەمەسە دەمالىسقا شىعىپ, زەينەتكە شىققانعا دەيٸن ارنايى تٶلەمدەر الادى.
بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا ارنايى تٶلەمدٸ تاعايىنداۋ ٷشٸن مٸندەتتٸ شارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ, وعان 2024 جىلى 37 مىڭنان استام جۇمىسكەر, 2025 جىلى – 42 مىڭنان استام, 2026 جىلى – 47 مىڭنان استام جۇمىسكەر ٷمٸتكەر بولا الادى. وسىلايشا, ەلەۋەتتٸ تٶلەم الۋشىلار سانى جىل سايىن ۇلعايادى», – دەپ تٷسٸندٸردٸ ەڭبەكمينٸنٸڭ باسشىسى.
ارنايى ەلەۋمەتتٸك تٶلەم ەكونوميكانىڭ 19 سالاسىندا, ونىڭ ٸشٸندە تاۋ-كەن ٶندٸرۋ مەن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە جەنە باسقالارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن قازاقستاندىقتارعا تيەسٸلٸ ەكەنٸن ايتا كەتۋ كەرەك.
سونداي-اق, زاڭنامالىق تٷزەتۋلەر بويىنشا جۇمىسكەردٸ ەڭبەك مٸندەتتەرٸن ورىنداۋ كەزٸندە جازاتايىم وقيعالاردان مٸندەتتٸ ساقتاندىرۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ كٶزدەلەدٸ, اتاپ ايتقاندا:
- ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارىنىڭ الدىن الۋ شارالارىنا جۇمساعان شىعىستارىن تٶلەنگەن ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ 6 %-نا دەيٸن ٶتەۋٸ;
- ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارىنىڭ وڭالتۋ شارالارىنا جۇمساعان شىعىستارىن تٶلەنگەن ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ 6%-نا دەيٸن ٶتەۋٸ;
- ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارىنىڭ زارداپ شەككەن جۇمىسكەردٸ ساناتوريي-كۋرورتتىق ەمدەلۋٸن 100 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشكە دەيٸنگٸ مٶلشەردە تٶلەۋٸ;
- جازاتايىم وقيعا نەتيجەسٸندە كەلتٸرٸلگەن زيياندى ٶتەۋ (ساقتاندىرۋ تٶلەمٸ) مٶلشەرٸن ايقىنداۋ كەزٸندە جۇمىسكەردٸڭ كٸنەسٸن بولدىرماۋ.
كەزدەسۋ بارىسىندا سۆەتلانا جاقىپوۆا قوستاناي وبلىسىنىڭ كەسٸپورىندارى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ سۇراقتارىنا ەگجەي-تەگجەيلٸ جاۋاپ بەرٸپ, باق-قا سۇحبات بەردٸ, سونداي-اق ازاماتتاردى جەكە قابىلدادى.
سونىمەن قاتار جۇمىس ساپارى كەزٸندە مينيستر «سوكولوۆ-سارىباي تاۋ-كەن بايىتۋ ٶندٸرٸستٸك بٸرلەستٸگٸ» اق وقۋ ورتالىعى مەن سوكولوۆ شاحتاسىنا باردى.
