بٷگٸن - دٷنيەجٷزٸلٸك جٷرەك كٷنٸ. جىل سايىن جٷرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنان قايتىس بولاتىن ادامداردىڭ سانى باسقا اۋرۋلارعا قاراعاندا كٶپ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
كارديولوگييا جەنە ٸشكٸ اۋرۋلار عزي كارديولوگييا كافەدراسىنىڭ اسسيستەنتٸ, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جانار يباكوۆانىڭ ايتۋىنشا, جٷرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ پروفيلاكتيكاسى ەر ادامنىڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن ماڭىزدى. پروفيلاكتيكا پاتولوگييالاردىڭ پايدا بولۋى مەن دامۋىنا جول بەرمەۋ ارقىلى ادامنىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ مەن ۇزارتۋ ٷشٸن قاجەت.
قازٸرگٸ تاڭدا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ جٷرەك-قانتامىر اۋرۋلارى قاۋپٸنٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارىن انىقتادى. وسىنىڭ نەگٸزٸندە دەرٸگەرلەر سالاۋاتتى ٶمٸر سٷرۋ سالتىنا قاتىستى ۇسىنىمدار ەزٸرلەدٸ. ەگەر وسى ەرەجەلەردٸ دۇرىس ۇستاناتىن بولسا, ادام ٷشٸن مەيلٸنشە كٶپ ۋاقىت ارالىعىندا تامىرلارى مەن جٷرەگٸن ساقتاپ قالۋعا مٷمكٸندٸك تۋادى.
وسىنداي پاتولوگييالاردى قالىپتاستىرا الاتىن جاعدايلاردىڭ تٸزٸمٸ كەڭ.
نەگٸزگٸلەردٸڭ ٸشٸندە مىنالاردى ايتا كەتكەن دۇرىس:
- دەنە قيمىلىنىڭ از بولۋى نەمەسە گيپودينامييا. كٶپ قيمىلداۋعا تىرىسىڭىز! ٶزٸڭٸزگە جەنە وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ تەلەديدار مەن كومپيۋتەر الدىندا ٶتكٸزەتٸن ۋاقىتىنا شەكتەۋ قويىڭىز. وتباسىمەن سەرۋەنگە جەنە تازا اۋاعا شىعىپ ويناۋدى ۇيىمداستىرىڭىز. جٷكتەمە كەزٸندە تامىردىڭ سوعۋى مينۋتىنا 120-140-تان اسپاۋى تيٸس;
- سترەسس. ول جٷرەك-قانتامىر جٷيەسٸنە ەسەر ەتۋٸ كەزٸندە ادرەنالين گورمونى شىعارىلادى دا, جٷرەكتٸڭ جيٸ سوعۋىنا, تامىردىڭ تارىلۋى مەن قىسىلۋىنا ەكەلەدٸ. وسىنىڭ سالدارىنان قان قىسىمى جوعارىلاپ, جٷرەك بۇلشىقەتٸ توزادى. تامىردىڭ تارىلۋىنا پروفيلاكتيكا جاساۋ ٷشٸن قالانىڭ قاربالاسىنان تىس جاققا, تابيعاتقا جيٸ شىعۋ كەرەك, ٶمٸردە بولاتىن قانداي دا بٸر جايسىزدىقتارعا, تۇرمىستا بولاتىن كيكٸلجٸڭگە كٶڭٸل اۋدارماۋعا, ونىڭ ورنىنا ٶزٸڭٸزگە پوزيتيۆتٸك كٶڭٸل-كٷيلەر سىيلاۋعا تىرىسۋ قاجەت;
- دەنە سالماعىنىڭ ارتۋى دەنساۋلىققا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ;
- مايلى جەنە اششى تاماقتى ارتىق قابىلداۋ. جانۋاردىڭ مايىن (ماي, سارى ماي, قايماق, شۇجىقتىڭ قۇرامىندا ماي كٶپ) پايدالانۋدى مەيلٸنشە قىسقارتۋ, ال تۇزدى تەۋلٸگٸنە 3-5 گ دەيٸن (شەي قاسىعىنان از) ازايتۋ قاجەت. راتسيوندى جەمٸس-جيدەكتەر, كٶكٶنٸستەر قۇراۋ كەرەك;
- مايلى, قۋىرىلعان جەنە جوعارى كالورييالى تاعامداردان باس تارتىڭىز;
- قانداعى حولەستەرين دەڭگەيٸنٸڭ ارتۋى (نورمانىڭ جوعارى شەگٸ 5,0 ممول/ل);
- جاس كەلگەن سايىن (45 جاستان جوعارى) جٷرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ دامۋ قاۋپٸ ارتادى;
- ەر ادامداردىڭ اعزاسى جٷرەك-قانتامىر جٷيەسٸ اۋرۋلارىنىڭ دامۋىنا بەيٸم كەلەدٸ;
- تۇقىم قۋالاۋشىلىق;
- تەمەكٸ شەگۋ, الكوگولدٸك ٸشٸمدٸكتەر ٸشۋ. نيكوتين تامىرلاردى تارىلتادى, سوندىقتان ارتەرييالىق قان قىسىمى جوعارىلايدى. تامىر قابىرعالارى زاقىمدانىپ, ولاردا تٷيٸندەر جينالىپ, سالدارىنان جٷرەك-قانتامىر اۋرۋلارى پايدا بولادى.
- ارتەرييالىق قان قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋى (140/90 مم سىن.باع. جوعارى);
- قانت ديابەتٸ نەمەسە اش قارىندا قانداعى قانتتىڭ جوعارى بولۋى (قانداعى گليۋكوزانىڭ قالىپتى دەڭگەيٸ 3,3-تەن 5,5 ممول/ل);
- كٶرسەتٸلگەن فاكتورلاردى جويۋ ارقىلى (تولىعىمەن نەمەسە تٸپتٸ جارتىلاي بولسا دا) تەك كٶڭٸل-كٷيدٸ عانا جاقسارتىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ۇزاق ٶمٸر سٷرۋگە بولادى.
ٶزٸڭٸزدٸڭ تسيفرلارىڭىزدى بٸلٸڭٸز. سٸزدٸڭ ارتەرييالىق قان قىسىمىڭىزدى ٶلشەيتٸن, قانداعى گليۋكوزا مەن حولەستەريننٸڭ دەڭگەيٸن انىقتايتىن, دەنە سالماعىنىڭ يندەكسٸن ەسەپتەپ بەرەتٸن مەديتسينا ۇيىمىنا بارىپ قارالىڭىز. جٷرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ دامۋ قاۋپٸن بٸلە وتىرىپ, جٷرەكتٸڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ارنالعان ناقتى ٸس-ەرەكەت جوسپارىن ەزٸرلەۋگە بولادى.
