جولداۋداعى جاڭا مٸندەتتەر

ەلباسى قازانداعى جولداۋىندا ەڭ دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرۋ جولىنداعى ەلٸمٸزدٸڭ 10 نەگٸزگٸ مٸندەتٸن بەلگٸلەپ بەردٸ. جولداۋدا ايتىلعان مەسەلەلەردٸڭ ماڭىزى ٶتە زور.

بٸرٸنشٸدەن, ٷكٸمەتكە 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنى 1,5 ەسە, ياعني 28 مىڭنان 42 مىڭعا دەيٸن ٶسٸرۋدٸ تاپسىردى, بۇل بارلىق سالا بويىنشا تٷرلٸ مەنشٸك نىساندارىنداعى كەسٸپورىنداردا جۇمىس ٸستەيتٸن 1 ميلليون 300 مىڭ ادامنىڭ ەڭبەكاقىسىن تٸكەلەي قامتيدى.

ەكٸنشٸدەن, بيزنەستٸ ٶركەندەتۋدٸڭ تۇراقتى كٶزدەرٸن قالىپتاستىرىپ, جەكە ينۆەستيتسييانى ىنتالاندىرۋ جەنە نارىق ەركٸندٸگٸن قولداۋ كٶرسەتۋ, وسى بيزنەس ارقىلى جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, حالىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸ تابىسپەن قامتاماسىز ەتٸلەتٸن بولاتىننىن جەتكٸزدٸ.

سونداي-اق, ەلباسى 2010 جىلدان باستاپ «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى ٶز جۇمىسىن جاساپ كەلە جاتىرعاندىعىن, مۇنىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە جەتكٸزە كەلٸپ, باعدارلامانىڭ قولدانىلۋ مەرزٸمٸن 2025 جىلعا دەيٸن ۇزارتۋ تاپسىردى.

ٷشٸنشٸدەن, بيزنەس سالاسىنداعى زاڭسىز قىسىمعا نازار اۋدارىپ, قىلمىستىق قۋدالاۋ قاۋپٸنەن قورعاۋدى ارتتىرا تٷسۋ كەرەكتٸگٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.

بٷگٸنگە دەيٸن ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلٸ سالىقتىق امنيستييا جٷرگٸزگەن. بۇل تەجٸريبە ەر ەلدە تٷرلٸ كەزەڭدە قولعا العان. امنيستييانىڭ نەتيجەسٸ ەكونوميكاعا, سالىقتىق بازاعا جالپى العاندا بيۋدجەت قارجىسىن تولتىرۋعا پايداسى بار دەپ باعالانادى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قازاقستان دا بٸرنەشە رەت اكتيۆتەر مەن كاپيتالدارعا امنيستييا جٷرگٸزٸلدٸ, بٸراق سالىقتىق امنيستييا بولماعان.

ەندٸ مٸنە, ساراپشىلار تالايدان بەرٸ ايتىپ جٷرگەن قاجەتتٸ شارانى قر پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶزٸنٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جٷزەگە اسىردى. 2019 جىلدان باستاپ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٷشٸن سالىقتىق امنيستييا جٷرگٸزٸلەدٸ.

«سالىق جەنە كەدەن سالاسىنداعى اقپاراتتىق جٷيەلەر ينتەگراتسيياسىنىڭ اياقتالۋى ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸڭ اشىقتىعىن ارتتىرادى. بيزنەس ٶز جۇمىسىن جاڭادان باستاۋ ٷشٸن 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ سالىقتىڭ نەگٸزگٸ سوماسى تٶلەنگەن جاعدايدا, ٶسٸم مەن ايىپپۇلدى الىپ تاستاي وتىرىپ, شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٷشٸن «سالىق امنيستيياسىن» جٷرگٸزۋگە كٸرٸسۋدٸ تاپسىرامىن. بەرٸ بٸز ويلاعانداي جاقسى ەمەس. بٸرٸنشٸدەن, شىنايى سالىق تٶلەپ وتىراتىن بيزنەس بار, ول ەرتەڭ: اناعان سالىق سالمادى, ال مەنەن نەگە الدى دەمەي مە? ياعني بۇل جەردە ەڭگٸمە ەگەر ول مەملەكەتكە نەگٸزگٸ سالىقتى تٶلەسە, ٶسٸم مەن ايىپپۇل جايلى بولىپ وتىر», - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

بۇل شارا بيزنەسكە سەرپٸن بەرۋٸ كەرەك. الايدا, ەلباسى ايتقانداي ول ناقتى تالاپقا ارقا سٷيەۋٸ قاجەت. سول سەبەپتٸ, ٷكٸمەت ٷش جىل ٸشٸندە ەكونوميكاداعى كٶلەڭكەلٸ اينالىمدى كەم دەگەندە 40 پايىزعا قىسقارتۋ ٷشٸن ناقتى شارالار قابىلداۋعا تيٸس. بۇعان قوسا, ەلباسى ەكونوميكالىق تەرگەۋ قىزمەتٸن قايتا ۇيىمداستىرۋدىڭ قاجەتتٸلٸگٸنە توقتالدى. «قارجىلىق مونيتورينگ كوميتەتٸنە قىزمەتتٸ تاپسىرىپ, ەكونوميكالىق تەرگەۋ قىزمەتٸن قايتا ۇيىمداستىرۋ قاجەت, ونىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ كٶلەڭكەلٸ ەكونوميكاعا قارسى كٷرەس بولۋى تيٸس. اقشاسىز ەكونوميكاعا ٶتۋٸمٸز كەرەك. قولما-قول اقشا بولعان جەردە پارا مەن زاڭ بۇزۋشىلىق بولادى, ەكونوميكا كٶلەڭكەدە قالىپ قويادى, زەينەتاقى قورىنا دا, ەلەۋمەتتٸك قورعا دا سالىق تٶلەنبەيدٸ», - دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ەرٸ كەسٸپكەرلەردٸ قورعاۋ شاقىردى, قاجەت بولسا تٸپتٸ بۇل تۋرالى قىلمىستىق ٸس قوزعاۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.

دەمەك, وتاندىق بيزنەسمەندەر شارۋاسىن ەمٸن-ەركٸن جاسايدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل باستاماسى كەسٸپكەرلەردٸ قۋانتقانى انىق. بۇدان بىلاي سالىق ٷستٸنە قوسىلعان ايىپپۇل مەن ٶسٸم الىنىپ تاستالادى. ەرينە, بۇل جەڭٸلدٸك. سەبەبٸ, 5 جىل بۇرىنعى مەرزٸم ٷشٸن قوسىلاتىن ايىپپۇل, ٶسٸم كەيدە قارىزدىڭ ٶزٸنەن 2-3 ەسە كٶپ بولىپ كەتەتٸن.