سارىاعاش اۋدانىنىڭ جارتىتٶبە اۋىلدىق ەكiمشiلiگiندە تۇراتىن جەتپiستi القىمداپ قالعان تەجiك ازاماتى نۋرالي شواليەۆ 1949 جىلى (سول كەزدەگi شىمكەنت وبلىسى, بوستاندىق اۋدانى, ۇزىن اۋىلىندا) كٶپبالالى وتباسىندا دٷنيەگە كەلگەن.
قىرىق جىل ٶمiرiن قۇرىلىس سالاسىنا ارناعان نۋرالي زiكiرۋللاۇلى ٶز ٷيiنiڭ اۋلاسىنداعى 10 سوتىق جەرگە جىلىجاي سالىپ, قييار, قىزاناق, كٶكٶنiس ەگۋدi قولعا العان. بالالارىن دا وسى كەسiپكە ٷيرەتتi.
– ديقانشىلىقتى الدىمەن ٷي اۋلاسىنداعى جەردەن باستادىم. العاشقى ٶنiمدi بازارعا شىعاردىق. كەلە-كەلە جىلىجايدىڭ نانىن جەگەن سوڭ, جەر الىپ ونى ٷلكەيتۋ كەرەك دەگەن وي كەلدi. سودان اۋىل ەكiمشiلiگiنەن بيiك قىراتتىڭ تٶمەنگi جاعىنان 6,44 گەكتار جەر الدىم. سٶيتiپ, اتاكەسiبiمiز – ديقانشىلىققا بiرجولاتا بەت بۇردىم. الدىمەن العان جەرiمدi تەگiستەپ, جىلىجاي قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ ەكەلiپ, ورناتىپ, قييار, قىزاناق, كٶكٶنiس ەكتiك. تٷسكەن پايداعا كەلەسi جىلى تاعى جىلىجاي سالدىم. قازiرگi تاڭدا 2 گەكتاردان ارتىق جەردە جىلىجاي, 2 گەكتارعا جۋىق باۋ-باقشام بار. كەلەسi جىلى بiر گەكتارعا ليمون, بiر گەكتارعا جٷزiم ەكپەكپiن. اللانىڭ بەرگەن ٷش ۇل, ەكi قىزىم بار. قولىمدا كەنجە ۇلىم تۇرادى. جىلىجايدىڭ بارلىق جۇمىستارى سونىڭ موينىندا. بiر ۇلىم سولتٷستiك قازاقستان وبلىسىندا بيزنەسپەن اينالىسادى, ياعني بiزدiڭ جىلىجايدان جيناعان ٶنiمiمiزدi سول جاقتا ٶتكiزiپ وتىرادى. جىلىنا ٷش رەت ٶنiم الامىز. قازiرگi تاڭدا قييار, قىرىققابات سەكiلدi تٷرلi كٶكٶنiستەر ٶسiرiپ جاتىرمىز. قىسقا قاراي قىزاناق كٶشەتتەرiن وتىرعىزامىز. جىلىجاي سالۋ, ولاردى كٷتiپ-باپتاۋ, ەر كٶشەتكە تامشىلاتىپ سۋ بەرۋ, تٷبiن قوپسىتۋ, تىڭايتقىشتارمەن قامتاماسىز ەتۋ, ٶنiم جيناۋ, ونى ٶتكiزۋ ايتۋعا وڭاي بولعانمەن ماشاقاتى قيىن شارۋا. دەسە دە, بەرiنە كٶندiگiپ كەتتiك. باستاعان iستi اياقسىز قالدىرۋعا بولمايدى. قىسقا قاراي اعاش, كٶمiر دايىندايمىز. ول دا قارجىعا كەلiپ تiرەلەدi. ديقان بولعان سوڭ كٶپ نەرسەنi بiلۋiڭ كەرەك. قازiرگi تاڭدا اۋداندا ديقاندارعا اقىل-كەڭەس بەرەتiن اگرونومدار جوقتىڭ قاسى. سونداي-اق, جەر جاعدايىن بiلەتiن, توپىراق قۇرامىن انىقتايتىن ارنايى زەرتحانانىڭ بولماۋى دا جۇمىسىمىزدىڭ العا جىلجۋىنا كەدەرگiسiن كەلتiرiپ جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ەيتەۋiر بۇرىن iستەگەن اۋىل قارييالارىنان سۇراستىرىپ, سوسىن ٶزiمiز گازەت-جۋرنالداردان وقىپ بiلگەنiمiزبەن ەڭبەك ەتiپ كەلەمiز, – دەيدi نۋرالي شواليەۆ اقساقال.
2015 جىلى ديقان نۋرالي قارييا سارىاعاش اۋدانىنداعى تەجiك مەدەني ورتالىعىنا تٶراعا بولىپ سايلاندى. مiنە, سودان بەرi ۇلتتار اراسىنداعى دوستىقتى جانداندىرۋ ماقساتىندا تٷرلi iس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, جاستار اراسىندا ىنتىماق پەن اۋىزبiرشiلiك, تاتۋ-تەتتi ٶمiر سٷرۋ جٶنiندە ٷگiت-ناسيحات جٷرگiزۋدەن شارشاعان ەمەس. ودان بٶلەك, ەر مەكتەپ, ەر ەلدi مەكەندەردەگi كەزدەسۋلەرگە قاتىسىپ, كٶكەيiندەگi ويلارىمەن بٶلiسەدi. اۋدان, وبلىستاعى جيىندارعا دا ۋاقىت تابادى.
«جٷزi باسقا جٷرەگi بiر, تiلi باسقا تiرەگi بiر» تەجiك ۇلتىنىڭ ازاماتى نۋرالي زiكiرۋللاۇلى شواليەۆ مiنە, وسىنداي جان.
نارتاي سەركەباەۆ, «وڭتٷستiك قازاقستان»
