تاريح بەتتەرٸندە مەڭگٸلٸككە ساقتالعان 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسى – قازاق حالقىنىڭ ەركٸندٸككە ۇمتىلعان قايسار رۋحىنىڭ كٶرٸنٸسٸ. سول بٸر ىزعارلى كٷندەر قازاق جاستارىنىڭ توتاليتارلىق جٷيەگە قارسى باس كٶتەرۋٸن عانا ەمەس, ۇلتتىڭ ازاتتىققا دەگەن اڭسارىن ايقىن كٶرسەتتٸ. وسى تاريحي كەزەڭنٸڭ سيمۆولىنا اينالعان تۋىندىلاردىڭ بٸرٸ – «جەلتوقسان جەلٸ» ەنٸ تۋرالى Ult.kz وي تەربەدٸ.
فوتو: gov.kz
ەننٸڭ تۋۋى – حالىق جٷرەگٸندەگٸ شىندىق
«جەلتوقسان جەلٸ» ەنٸ ەبيٸربەك تٸنەلٸنٸڭ شىعارماشىلىق قولتاڭباسى. ەننٸڭ ەر جولى سول ۋاقىتتاعى تاريحي شىندىقتى اينا-قاتەسٸز جەتكٸزەدٸ. بۇل – حالقىمىزدىڭ باسىنان ٶتكەن قاسٸرەتتٸ, بٸراق قايسارلىققا تولى كٷندەردٸڭ مۋزىكالىق شەجٸرەسٸ.
جەلتوقسان وقيعاسى تۇسىندا جاستاردىڭ بەيبٸت شەرۋٸ اياۋسىز باسىلىپ, مىڭداعان ادام قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىرادى. بٸراق سول كٷندەردە تۋعان رۋح – ەن بولىپ ٶرٸلٸپ, ەركٸندٸكتٸڭ گيمنٸنە اينالدى.
توڭدىردى مەنٸ,
توڭدىردى سەنٸ
جەلتوقسان جەلٸ ىزعارلى.
سولدىردى گٷلدٸ,
وڭدىردى نۇردى,
كٶڭٸلدە مۇڭدى ٸز قالدى.
وسى شۋماقتاردان-اق قازاق جاستارىنىڭ ەركٸندٸك جولىنداعى قيىندىقتارعا تٶتەپ بەرگەنٸ, ەل ٷشٸن باسىن بەيگەگە تٸككەنٸ كٶرٸنەدٸ.
ەننٸڭ رۋحاني ماڭىزى
«جەلتوقسان جەلٸ» ەنٸ – قاراپايىم ەۋەن ەمەس, ول – حالقىمىزدىڭ جٷرەگٸندە ساقتالعان ەستەلٸك, ەركٸندٸكتٸڭ ۇرانى. تەۋەلسٸزدٸككە دەيٸنگٸ قيىن كەزەڭنٸڭ كٶركەمدٸك بەينەسٸ رەتٸندە بۇل ەن ەر تىڭداۋشىنىڭ جٷرەگٸندە ەرەكشە ورىن الادى. ەندٸ تىڭداعاندا جاستاردىڭ قايسارلىعىن, ۇلتتىق نامىستىڭ بيٸكتٸگٸن سەزٸنۋگە بولادى.
بۇل تۋىندى قازاق جاستارىن پاتريوتتىققا تەربيەلەيتٸن, ٶتكەندٸ ۇمىتپاي, بولاشاققا دەگەن سەنٸمدٸ نىعايتاتىن قۇندىلىققا اينالدى.
تەۋەلسٸزدٸك پەن ٶنەر بايلانىسى
جەلتوقسان وقيعاسى قازاق ٶنەرٸندە ٶشپەس ٸز قالدىردى. «جەلتوقسان جەلٸ» سيياقتى شىعارمالار سول كٷندەردٸڭ شىنايى بەينەسٸن بٸزگە جەتكٸزٸپ, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ باعاسىن ۇعىندىرادى. ەننٸڭ ارقاسىندا تاريحتا قالعان ەسٸمدەر, شەرۋدە قۇربان بولعان جاستاردىڭ ەرلٸگٸ مەڭگٸ ۇمىتىلمايدى.
«جەلتوقسان جەلٸ» – تەك ەن ەمەس, ول ۇلتتىڭ ەركٸندٸك ٷشٸن كٷرەسٸن دەرٸپتەگەن تاريحي ەسكەرتكٸش. ەن ەربٸر قازاق بالاسىنىڭ جٷرەگٸندە نامىس وتىن تۇتاتىپ, تەۋەلسٸزدٸكتٸ قادٸرلەۋگە شاقىرادى. بٷگٸنگٸ ۇرپاق بۇل ەندٸ تىڭداپ, ٶتكەنگە تاعزىم ەتٸپ, ازات ەلدٸڭ ۇلانى ەكەنٸن ماقتان تۇتۋى تيٸس.
جەلتوقساننىڭ مۇزعا ورانعان جەلٸ – قازاق رۋحىن وياتا بٸلگەن ەرلٸك كٷنٸ.
بەكبولات مۇحتار