قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «جاڭا تولقىن 100+» Future-فورۋمىندا ەلدٸڭ ەر ٶڭٸرٸنەن كەلگەن جاستار Start-up جوبالارىن ۇسىندى. اسسامبلەيانىڭ بۇل ايداعى شاراسى 19 ماۋسىم كٷنٸ كٶكشەتاۋداعى «قازاقتانۋ» عىلىمي-اعارتۋشىلىق جوباسىن سالتاناتتى باستاۋ رەسٸمٸمەن اشىلعان ەدٸ. جوبا قازاقستان ەتنوستارىنىڭ اراسىندا قازاق حالقىنىڭ تاريحىن, دەستٷرلەرٸن, گۋمانيتارلىق جەنە ادامگەرشٸلٸك پرينتسيپتەرٸن دەرٸپتەۋگە باعىتتالعان. ال بٷگٸنگٸ Start-up جوبالاردىڭ ماقساتى – جاستاردىڭ ەلەۋمەتتٸك ٶمٸرٸنە جٸگەر بەرۋ.
بٷگٸن بارلىعى 14 جوبا تانىسىتىرىلدى. ەرەجە بويىنشا جوبالار «پەچا-كۋچا» ستيلٸندە, ياعني 6 مينۋت 40 سەكۋندتان اسپايتىن ۋاقىتتا قورعالدى. قحا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى لەونيد پروكوپەنكو العى سٶزٸندە جاستارمەن جۇمىس ٸستەۋ اسسامبلەيانىڭ بەلدٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸنە اينالىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ ٶتتٸ.
– فورۋمنىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي شارا ٶزٸن-ٶزٸ دامىتۋعا جٷزدەن اسا قادام, جٷزدەن استام جاڭا يدەيا مەن جاڭا ستارتاپتار, جٷزدەن كٶپ جاڭا دوستار مەن جاڭا كٸتاپتار, سونداي-اق جٷزدەن جوعارى جاڭا قادام الىپ كەلەدٸ. جاستار يننوۆاتسييا, بەسەكەلەستٸككە قابٸلەتتٸلٸك پەن پراگماتيزمدٸ بويىنا تەز سٸڭٸرە الادى. فورۋمعا قاتىسۋداعى تەجٸربيە مەن جاڭا ستارتاپتاردى ٸزدەۋ ولارعا سەرپٸلٸس بەرەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸز, – دەدٸ ل.پروكوپەنكو.
الماتى قالاسىنىڭ ستۋدەنتٸ ۆيكتورييا سترەمەتسكايا قازاقستاندىق نارىقتى تەڭٸز ٶنٸمدەرٸمەن بايىتۋدى ۇسىندى. الماتى ەنەرگەتيكا جەنە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتٸندە وقيتىن ستارتاپەر اسشايان ٶنٸمٸن كەڭەيتۋ كەرەك دەيدٸ.
– ول ٷشٸن كٶپ نەرسە كەرەك ەمەس. بار بولعانى باسسەينٸ مەن سٷزگٸشٸ بار ارنايى جابدىقتالعان ورىن بولسا جەتكٸلٸكتٸ. اسشايانداردى ٶسٸرۋ 10-12 ايعا سوزىلادى, ال بۇل ۋاقىتتا 1,5 توننا تەڭٸز ٶنٸمٸن ٶندٸرۋگە بولادى, – دەيدٸ ۆيكتورييا.
اباي وتارباەۆ ەسٸمدٸ قاراعاندىلىق جاس پيك (پەتەر يەلەرٸنٸڭ كووپەراتيۆٸ) جۇمىسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان Workapp جوباسىن تانىستىردى. اباي جوبا بويىنشا Smartجكح قوسىمشاسىن جاساپ, اينالىمعا ەنگٸزٸپ قويعان. جوباعا ٷزٸلٸسسٸز جۇمىس ٸستەيتٸن Call-ورتالىقتار كٸرەدٸ. ونى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن اباي وتارباەۆ پيك پەن ەكٸمدٸكپەن بايلانىس جاساپ جاتىر. قوسىمشا قالاي جۇمىس ٸستەيدٸ?
– پيك-كە باعىتتالعان بارلىق ٶتٸنٸشتەر مەن قوڭىراۋلاردى جيناپ, تٷگەل جاۋاپ بەرٸپ شىعامىز. پيك-كە قاتىستى ساۋالى نە پروبلەماسى بار كەز كەلگەن تۇرعىن بٸزگە قالاعان ۋاقىتىندا حابارلاسا الادى. بٸزدٸڭ ديسپەتچەرلەر سۇراققا جاۋاپ بەرٸپ, ٶتٸنٸشٸن تٸركەيدٸ. تۇرعىنعا مٸندەتتٸ تٷردە پروبلەمانىڭ شەشٸمٸ حابارلانادى, – دەيدٸ جوبا اۆتورى.
تٸپتٸ جەكە ماماندى جالداۋعا بولاتىن سايتى دا بار ەكەن. ەزٸرگە ورتالىق قاراعاندىداعى 100 ٷيگە قىزمەت كٶرسەتٸپ وتىر. پيك-كە قاتىستى كٶپ تٷيتكٸلدٸ مۇنداي جولمەن شەشۋ قوردالانعان بٸراز پروبەلمانى شەشۋگە كٶمەكتەسٸپتٸ.
قازٸر ويىنشىق ٷيلەردٸڭ دەۋٸرٸ جٷرٸپ تۇرعان كەز. ەگەر ونىڭ جەدەلساتىسى بولسا, وندا ٷيدٸ ەدەتتەگٸلەرگە قاراعاندا ەكٸ ەسە قىمباتقا الاسىز. ەرٸ ەكولوگييالىق جاعىنان پايدالى دەۋگە كەلمەيدٸ. ولاي بولسا ويىنشىق ٷيلەردٸ نەگە كەرەگەسٸ, بوساعاسى, ۋىعى, شاڭىراعى تۇتاستاي اعاشتان جاسالعان, كيٸزٸ تازا تابيعي قويدىڭ جٷنٸنەن باسىلعان كيٸز ٷيگە الماستىرماسقا?! ايدار بەكسۇلتانوۆ ەسٸمدٸ جاس ٶنەرتاپقىش بالالاردى ۇلتتىق دەستٷرمەن تەربيەلەۋدٸ جٶن سانايدى. سول ٷشٸن دە بالالارعا ارنالعان قازاقى كيٸز ٷي جاساپ شىعارىپتى. باباسى تۇرعان كيٸز ٷيمەن دوس بالعان ويىن بالاسى كيٸز ٷيدٸڭ رۋحىن سەزٸنە الار ەدٸ دەپ ويلايدى.
– ەگەر جوبا ساراپشىلار مەن ينۆەستورلار تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ كەتسە, توقۋ ستانوكتارىن ساتىپ الىپ, كەسٸبٸمدٸ كەڭەيتەمٸن دەيدٸ, – الماتىلىق جاس.
شارا بارىسىندا «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسەمٸ» جوباسىنىڭ جەڭٸمپازدارى جەتٸستٸگٸنٸڭ قۇپيياسىمەن بٶلٸستٸ. سونىڭ بٸرٸ 18 جاسىندا ماگيستراتۋرانى بٸتٸرگەن كومپوزيتور, پيانيست, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭٸمپازى راحات-بي ەبدٸساعىن العان بٸلٸمدٸ قالاي پايدالانۋ كەرەگٸن ايتىپ بەردٸ.
– ساعات تٸلٸن الايىقشى. ونىڭ سوعىپ تۇرۋى ٷشٸن جٷزدەگەن بٶلشەكتەر قاجەت. ولار قانشالىقتى مىقتى بولسا دا بٶلشەك كٷيٸندە قالادى. ساعات تٸلٸنٸڭ اينالۋى ٷشٸن ساعاتشى قاجەت. ول سونشا بٶلٸكتٸ جيناپ, پارامەترلەرٸن رەتتەيدٸ. تەك سوندا عانا ەلگٸ شاشىلعان بٶلٸكتەر ۋاقىتتى كٶرسەتەتٸن بٸر فۋنكتسييالى مەحانيزمگە اينالادى. كٸتاپ قورىڭنىڭ دا, العان بٸلٸمنٸڭ دە مولدىعى ارتىقتىق ەتپەيدٸ. الايدا ارتىق بٸلٸم – ۋاقىت ٶتە كەلە ادامنىڭ تۇلعالىعىن جوياتىن پسيحولوگييالىق جٷك. بۇل كەزدە ادام جوعارىدا ايتقان ساعاتشىعا اينالۋى تيٸس. بٸلٸمدٸ جيناپ قانا قويماي, بەلگٸلٸ بٸر پوتەنتسيالعا يە بولىپ, كٶزدەگەن ماقساتقا جەتۋ ٷشٸن يكەمدەۋ كەرەك, – دەدٸ دارىندى مۋزىكانت.
ۇلت پورتالى
فوتو: egemen.kz
