جەتٸسۋ جەرٸنٸڭ بارلىق اۋداندارى مەن قالالارىنداعى ورتا مەكتەپتەردە «ادال ۇرپاق» اتتى ەرٸكتٸ مەكتەپ كلۋبتارى قۇرىلىپ, جاسٶسپٸرٸمدەرگە جەمقورلىق, پاراقورلىق سىندى جاعىمسىز ەدەتتەردٸڭ زييانىن ۇعىندىرۋعا كٸرٸسۋدە. ەرٸكتٸ مەكتەپ كلۋبتارىنىڭ قۇرىلعانىنا بٸر جىل تولۋىنا وراي قر مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتٸ تالدىقورعان قالاسىندا وبلىستىق سلەت ٶتكٸزدٸ.
«ادال ۇرپاق» ەرٸكتٸ مەكتەپ كلۋبتارىنىڭ العاش رەت ٶتكٸزٸپ وتىرعان سلەتٸنە جەتٸسۋ جەرٸنٸڭ 16 اۋدانى مەن 3 قالاسىنان 200-دەن استام وقۋشى قاتىسىپ, كٶپشٸلٸككە ٶز ٶنەرلەرٸن پاش ەتتٸ. ەڭ الدىمەن ۇلت كٶشباسشىسى ن.ە. نازارباەۆتىڭ مونۋمەنتٸ جانىنا جينالعان جاسٶسپٸرٸمدەردٸ قۇتتىقتاعان قر مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى سەرٸكباي نۇرعيساەۆ, م. تىنىشپاەۆ اتىنداعى وبلىستىق ٶلكەتانۋ مۋزەيٸنٸڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ باۋىرجان قۇربان جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ بولاشاعى جارقىن بولۋىنا تٸلەكتەستٸكتەرٸن بٸلدٸردٸ. ودان سوڭ وبلىستىق جيىنعا قاتىسۋشىلار ەلباسىنا, تۋعان ەل مەن جەرگە ارنالعان پاتريوتتىق ٶلەڭدەرٸن وقىپ, ٶزدەرٸن تولعاندىرعان ويلارىن ەڭگٸمەلەدٸ. اقسۋ اۋدانى, جانسٷگٸروۆ اۋىلى, ە. سيقىموۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبٸ جانىنداعى ينتەرناتتىڭ 11-سىنىپ وقۋشىلارى انەل بيداحمەت, سايا مولداجان ٶزدەرٸ جازعان ٶلەڭ شۋماقتارىن وقىسا, تالدىقورعان قالاسىنداعى №14 ورتا مەكتەبٸنٸڭ 9 سىنىپ وقۋشىسى سايات سانجارىق سلەتكە جينالۋشى وقۋشىلارعا «مەنٸڭ العىسىم» اتتى ەسسە ارنادى.
اشىق اسپان استىندا ٶتكەن سالتاناتتى جيىندى سٷيٸنباي اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونييا ەنشٸلەرٸ ەنمەن ەدٸپتەدٸ.
بۇدان سوڭ سلەتكە قاتىسۋشىلار وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ عيماراتىن ارالاپ, ەكٸمدٸك قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى. عيمارات جايىندا وبلىس ەكٸمٸ اپپاراتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مارجان مۇرات ەڭگٸمەلەپ, ەكٸمدٸكتٸڭ مەجٸلٸس زالىندا ٶتەتٸن جيىنداردىڭ مازمۇنىن تٷسٸندٸردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, 1932 جىلى سالىنعان عيماراتقا وسى ۋاقىتقا دەيٸن مەكتەپ وقۋشىلارى مٷلدە كٸرمەگەن. العاش قادام باسقان تٷلەكتەردٸڭ كەلەشەگٸ جارقىن, ٶمٸرلەرٸنٸڭ ٶنەگەگە تولى بولۋىن تٸلەگەن ەكٸمدٸك قىزمەتكەرلەرٸ بەلسەندٸ جاسٶسپٸرٸمدەرمەن ەستەلٸك سۋرەتكە تٷستٸ.
ارنايى بٶلٸنگەن كٶلٸكتەرگە وتىرعان سلەت قاتىسۋشىلارى وقۋشىلار سارايىنداعى شىعارماشىلىق, عىلىمي-تەحنيكالىق ٷيٸرمەلەردٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى. ودان ەرٸ وبلىس ورتالىعىنداعى سەۋلەتٸ ەرەكشە عيماراتتاردىڭ بٸرٸ – جاڭا كٶرمە ورتالىعىنىڭ الدىندا ٶتكٸزٸلگەن فلەش-موبقا قاتىسىپ, ٶنەرلەرٸن پاش ەتتٸ. جاسٶسپٸرٸمدەرگە «بالدەۋرەن» رەسپۋبليكالىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋشى ۇستازدارى بۇقارالىق شارالاردى ۇيىمداستىرۋ, اۋديتورييامەن جۇمىس, كٶپشٸلٸك الدىندا سٶز سٶيلەۋ سىندى قابٸلەتتەردٸ ۇشتاۋ بويىنشا شەبەرلٸك ساعاتتارىن ٶتكٸزدٸ.
تٷس اۋا جاستار ٸ. جانسٷگٸروۆ اتىنداعى مەدەنيەت سارايىنا جينالىپ, سالتاناتتى جيىنعا قاتىستى. العاشقى بولىپ سٶز العان قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى سەرٸكباي نۇرعيساەۆ «ادال ۇرپاق» مەكتەپتەردەگٸ ەرٸكتٸ كلۋبتار ارقىلى ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى ادامگەرشٸلٸككە, پاتريوتتىق سەزٸمگە تەربيەلەۋ, ولاردىڭ بويىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىرۋ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا مٷلدەم تٶزبەۋشٸلٸكتٸ كٶرسەتەتٸن قۇندىلىقتار جٷيەسٸن ساقتاۋ ەرٸ نىعايتۋ, وقۋشىلاردىڭ زاڭ تالاپتارىن ساقتاۋعا ىنتاسىن قالىپتاستىرۋ زامان تالابىنان تۋىنداپ وتىرعان ٷردٸس ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– قۇرمەتتٸ تالدىقورعاندىقتار, جەرلەستەر! قادٸرمەندٸ ەرٸپتەستەر! بٷگٸن سٸزدەردٸڭ بەرٸڭٸز ماعان ەرٸپتەس ەسەبٸندەسٸزدەر. بولاشاقتا سىبايلاس جەمقورلىققا «جوق!» دەيتٸن ازاماتتاردىڭ قاتارى بٷگٸنگٸ كٷنٸ كٶبەيٸپ كەلە جاتىر. بٷگٸنگٸ جيىنعا شاقىرىلعاندار سونىڭ كۋەگەرٸ! – دەگەن سەرٸكباي ٶرٸكبايۇلى ەلٸمٸزدەگٸ سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەستٸ جٷرگٸزۋ تەتٸكتەرٸن ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىندا ەرەكشە اتاپ ٶتەتٸندٸگٸنە توقتالدى. – سول ٷشٸن بٸز بولاشاققا تەك ادال ۇرپاق تەربيەلەپ, بيلٸكتٸڭ بيٸك تارماقتارىندا ەڭبەك ەتۋٸنە ىقپال ەتۋٸمٸز كەرەك. ادال ازاماتتارعا قاشاندا جول اشىق. سوندىقتان بٷگٸن بەرٸڭٸز وبلىس ەكٸمٸنٸڭ كابينەتٸن, اشىلايىن دەپ جاتقان كٶرمە پاۆيلونىن كٶردٸڭٸزدەر. ال, مىنا ساحنا وبلىسىمىزداعى نٶمٸرٸ 1-شٸ ساحنا. مۇندا ەلٸمٸزدٸڭ ەسترادا ەنشٸلەرٸ, تەاتر قايراتكەرلەرٸ, ساياسات مايتالماندارى ٷلكەن-ٷلكەن جيىندار ٶتكٸزەدٸ. مٸنە, وسىنداي بيٸك مٸنبەر بٷگٸن سٸزدەرگە بەرٸلٸپ وتىر. وسىدان-اق سٸزدەرگە دەگەن قوشەمەتتٸڭ سالماعىن سەزٸنۋگە بولادى. ٶيتكەنٸ, بٸز سٸزدەرگە ٷمٸت ارتىپ وتىرمىز. قازاقستان بولاشاقتا «جەمقورلىققا جول جوق!» ۇرانىمەن سىبايلاستىقتى قابىلدامايتىن, پاراقورلىققا مٷلدە تٶزبەيتٸن مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىراتىن ەل بولادى. ول سٸزدەرگە بايلانىستى. كەلەشەككە اق جٷرەكپەن, شىنايى سەنٸممەن, قارىمدى قابٸلەتپەن, ادامدىق قاسيەتتەرٸڭٸزبەن, تەرەڭ بٸلٸمدەرٸڭٸزبەن, قاجىرلى ەڭبەكقورلىقتارىڭىزبەن قادام باسىپ, تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تۋىن بيٸك ۇستايتىن ازامات بولۋلارىڭىز كەرەك.
سلەتكە دايىندالىپ كەلگەن كوماندالار ٶزدەرٸنٸڭ ٶنەرٸن كٶرسەتٸپ, تٷرلٸ نوميناتسييالار بويىنشا باق سىناستى. وسىعان وراي وبلىستىق قۇزىرلى ورگانداردىڭ باسشىلارىنان قۇرالعان كوميسسييا ٶزدەرٸنٸڭ باعاسىن بەرٸپ, ٷزدٸك كوماندالاردى ٸرٸكتەدٸ. سونىمەن «ٷزدٸك كلۋب» اتالىمىن رايىمبەك اۋدانىنىڭ وقۋشىلارى جەڭٸپ السا, «ٷزدٸك كٶشباسشى» اتالىمىن قاراتال اۋدانى, «ٷزدٸك سپيكەر» اتالىمىن تالدىقورعان قالاسى, «ٷزدٸك قويىلىم» اتالىمىن كەربۇلاق اۋدانى, «ٷزدٸك ەن» اتالىمىن سارقان اۋدانى, «ٷزدٸك ەمبلەما» اتالىمىن تالعار اۋدانى, «ٷزدٸك ۇران» اتالىمىن ۇيعىر اۋدانى, «ٷزدٸك پرەزەنتاتسييا» اتالىمىن پانفيلوۆ اۋدانى, «ٷزدٸك كٶرنەكٸلٸك ماتەريالدار» اتالىمىن تەكەلٸ قالاسى, «ٷزدٸك بەينەبايان» اتالىمىن ەڭبەكشٸقازاق اۋدانى, «ەڭ ٷزدٸك كيٸم ٷلگٸسٸ» اتالىمىن ٸلە اۋدانى, «كٶرەرمەندەر كٶزايىمى» اتالىمىن جامبىل اۋدانى, «بەلسەندٸ كلۋب» اتالىمىن اقسۋ اۋدانى, «بٸلٸمدٸ كلۋب» اتالىمىن قاراساي اۋدانى, «جٸگەرلٸ كلۋب» اتالىمىن ەسكەلدٸ اۋدانى, «تاپقىر كلۋب» اتالىمىن بالقاش اۋدانى, «الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ نوميناتسيياسى» اتالىمىن الاكٶل اۋدانى, «ٷزدٸك يدەولوگييالىق جۇمىس» اتالىمىن قاپشاعاي قالاسى, «بولاشاقتىڭ ٷمٸتٸ» اتالىمىن كٶكسۋ اۋدانى يەلەندٸ. بارلىق جەڭٸمپازدار باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. سونداي-اق, «ادال ۇرپاق» ەرٸكتٸلەر كلۋبىنىڭ قاتارىنا مٷشەلەر قابىلداندى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ وبلىستاعى 743 «ادال ۇرپاق» كلۋبىنا 158 مىڭ 201 وقۋشى مٷشە بولىپ وتىر.
مەدي الجانباي
