جارقىن ٸستەر جالعاسى

جارقىن ٸستەر جالعاسى

پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ دامۋ قارقىنى سوڭعى جىلدارى ۋاقىتپەن ٷندەسٸپ, كٷن ٶتكەن سايىن ارتىپ كەلەدٸ. وعان ٶڭٸردەگٸ يننوۆاتسييالىق جاڭا جوبالاردىڭ جٷزەگە اسۋى, اۋىلشارۋاشىلىعىنىڭ تىڭ تەحنولوگييالارمەن جابدىقتاۋى, جاڭا كەسٸپورىنداردىڭ كٶپتەپ اشىلۋى قارقىن بەرۋدە. سوعان سەيكەس تۇرعىنداردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايى دا جاقسارا تٷستٸ, جاڭا مەكتەپتەر, مەديتسينا مەكەمەلەرٸنٸڭ عيماراتتارى سالىنىپ, مەدەنيەت ٷيلەرٸ جٶندەلە باستادى.

ەكٸ كٷندٸك جۇمىس ساپارىمەن ٶڭٸرگە كەلگەن وبلىس ەكٸمٸ اماندىق باتالوۆ اۋدانداعى سان سالالى جۇمىستارمەن جاقىن تانىستى. الدىمەن ات باسىن «كٶكتال-اگرو» جشس ەگٸنجايىنا بۇرعان وبلىس باسشىسى, جاسىل تەڭٸزدەي جەر بەتٸنە جايقالىپ ٶسٸپ شىققان جٷگەرٸ القابىن كٶرٸپ, قولدانىلعان جاڭا تەحنولوگييانىڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعامدادى.

وبلىس ەكٸمٸنە جٷگەرٸشٸلەر جۇمىسىن اۋدان ەكٸمٸ بەردەۋلەت ابدۋلداەۆ پەن «كٶكتال-اگرو» جشس تٶراعاسى ج. وحانوۆ باياندادى. سەرٸكتەستٸك بيىل 273 گەكتار جەرگە جٷگەرٸ ٶسٸرسە, سونىڭ 223 گەكتارىنا تامشىلاتىپ سۋارۋ ەدٸسٸن قولدانىپتى. ونىڭ         90 گەكتارى №1, 76 گەكتارى №2 جەنە 107 گەكتارى №3 بريگادالارعا تيەسٸلٸ. تامشىلاتىپ سۋارۋ ەدٸسٸن جاز ايلارىندا سۋ تاپشىلىعى بار القاپتاردا پايدالانۋعا باسا نازار اۋدارىلعان.

ٶڭٸردە اۋىلشارۋاشىلىق ٶندٸرٸستٸك كووپەراتيۆتەرٸن قۇرۋ ٷردٸسٸ ەتەك الۋدا. سولاردىڭ بٸرٸ كٶكتال اۋىلدىق وكرۋگٸنٸڭ اققۇدىق اۋىلىنداعى كەسٸپكەر ن. قارابالاەۆ قۇرعان «كٶكتال» كووپەراتيۆٸ. اۋىل ٸرگەسٸنەن جەر الىپ, رەسەيدەن سٷتتٸ ٸرٸ قارا مالىنىڭ تۇقىمىن ساتىپ ەكەلٸپ, سيىر فەرماسىنىڭ نەگٸزٸن قالاعان ۇجىم بيىل العاش بۇزاۋلاعان 20 قۇناجىندى ساۋىپ, سٷت ٶندٸرە باستاماقشى. وسى فەرما قاقپاسىندا وبلىس باسشىسىنا اۋىلشارۋاشىلىق ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرەتٸن شولاقاي اۋىلىندا قۇرىلعان «ابۋوۆ», التىٷي اۋىلىنداعى «اۋعانباەۆ» ٶندٸرٸستٸك كووپەراتيۆتەرٸنٸڭ دە جۇمىسى تانىستىرىلدى. جاركەنت قالاسىنىڭ ٸرگەسٸندە اشىلعان تەرٸ ٶڭدەپ, قوي جٷنٸن جۋاتىن جاڭا زاۋىت جاڭالىعى دا قىزىعۋشىلىق تۋدىردى.

بۇدان كەيٸن اماندىق عابباسۇلى «الماتى-كٶكپەك-شونجى-كٶكتال-قورعاس» جولىن كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. جول-جٶنەكەي كٷرە جول بويىنداعى كٶكتال اۋىلىنىڭ ٶكپە تۇسىنداعى سول جاعالاۋىن قىزىل سۋ ەسكەن ٶتكەلگە ارنايى توقتاپ, جۇمىسىن جاڭا باستاعان كٶپٸر قۇرىلىسىنىڭ باسشىلارىنا بٸرقاتار ەسكەرتۋ جاسادى. جىلدا سەلدەن زارداپ شەگەتٸن ٶتكەلگە بيىل 82 مەترلٸك جاڭا ٷلكەن كٶپٸر سالىنباقشى. وبلىس باسشىسىنا جاركەنت قالاسىنىڭ ورتالىق «جٸبەك جولى» كٶشەسٸندە جول قۇرىلىسىنىڭ جالپى سيپاتىن كٶز الدىعا ەكەلەتٸن تاقتا ارقىلى قۇرىلىس قارقىنى تانىستىرىلدى. اۋدان ورتالىعى مەن بٸرنەشە ەلدٸ مەكەندٸ كٶكتەپ ٶتەتٸن جول قۇرىلىسىن ساپالى جٷرگٸزۋ جاۋاپتى تۇلعالارعا تاپسىرىلدى. ەسٸرەسە ەلدٸ مەكەندەردەگٸ جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٶتكەلٸ مەن اۆتوتۇراقتاردىڭ, ايالدامالاردىڭ قۇرىلىسىنىڭ, كٶگالداندىرۋ جۇمىستارىنىڭ تالاپقا ساي اتقارىلۋىن قاتاڭ باقىلاۋ اۋدان باسشىسىنا جٷكتەلدٸ. جاركەنت قالاسىنىڭ ورتالىق كٶشەسٸندەگٸ جارىق شامدارىنىڭ تەمٸر باعانالارىن بيٸكتەتۋ مەسەلەسٸ دە ايتىلدى. سونىمەن قاتار, وبلىس باسشىسىنا مەملەكەتتٸك «نۇرلى جول», «اقبۇلاق», «ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ» باعدارلامالارى بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان ٸستەر دە تانىستىرىلدى.

كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸلٸپ جاتقان اۋداندىق اۋرۋحانا عيماراتىنداعى جۇمىس جايىن وبلىس باسشىسىنا باس دەرٸگەردٸڭ ورىنباسارى مۇرات مۇحامەتجانوۆ باياندادى. عيماراتتىڭ حيرۋرگييا بٶلٸمٸنٸڭ جارتىسى مەن جانساقتاۋ بٶلٸمٸندەگٸ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالىپتى. الايدا مۇندا قۇرىلىسشىلار تىندىراتىن ٸس ەلٸ كٶپ. قۇرىلىس جۇمىستارىنا بٶلٸنگەن 291 ميلليون تەڭگەنٸ العان «فيرما «لان» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ ٶتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا باستالعان كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارىن بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە اياقتاعانى ابزال. مەردٸگەرلەرمەن ەڭگٸمە بارىسىندا اماندىق عابباسۇلى جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ ساپالى اتقارىلۋىنا باسا نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. جۇمىستىڭ اياقتالعان جەرلەرٸندەگٸ بوياۋدىڭ سولعىندىعىن, ساپاسىزدىعىن كٶرسەتتٸ. اۋرۋحانا باسشىلارىنا حالىققا مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىن جوعارىلاتۋ, ٶز مٸندەتتەرٸن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن ادال اتقارۋ جٷكتەدٸ.

تٷستەن كەيٸن وبلىس باسشىسى جاركەنت قالاسىنىڭ سولتٷستٸك شىعىسىندا سالىنعان تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى ٶڭدەۋ زاۋىتىن ارالاپ كٶردٸ. قىتايلىق جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلعان جاڭا كەسٸپورىننىڭ جەرگٸلٸكتٸ حالىققا تيگٸزەر پايداسى وراسان مول. ەڭ ەۋەلٸ ەر وتباسى ٶز ٷيٸنەن شىعارىلعان تەمٸر مەن ەينەكتەن باسقا بارلىق كٷل-قوقىسىن وسى كەسٸپورىنعا اقىلى نەگٸزدە ٶتكٸزەدٸ. بۇل ەلدٸ مەكەندەر مەن ولاردىڭ ماڭىن كٶز سٷرٸندٸرەتٸن قوقىس ٷيٸندٸلەرٸنەن ارىلتپاق. زاۋىت ديرەكتورى ك. ەرمۇحانبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا كەسٸپورىن سول قالدىقتاردان ٶزگە ٶندٸرٸس ورىندارىنا ٶتە قاجەت ٶنٸمدەر شىعارىپ ساۋدالايدى. مىسالى, جاركەنتتە جاقىندا ٸسكە قوسىلعان اسفالت زاۋىتى وسى كەسٸپورىن ٶندٸرەتٸن تەحنيكالىق مايعا ٶتە زەرۋ ەكەن.

ال, جاركەنت قالاسىنداعى 300 ورىندى جاڭا مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالىپ, الداعى وقۋ جىلىنىڭ باسىندا پايدالانۋعا بەرٸلمەكشٸ. دەگەنمەن, جاڭا مەكتەپ ٷيٸنٸڭ كەيبٸر قابىرعالارىنا سىزات تٷسٸپ جارىلعانى, جىلۋ جٷيەسٸندەگٸ, اينالاسىن اباتتاندىرۋداعى جەنە باسقا دا تۇستارىنداعى كەمشٸلٸكتەر بايقالىپ قالدى. وبلىس ەكٸمٸ مەردٸگەر قۇرىلىس ۇيىمىنىڭ باسشىلارىنا وسى كەمشٸلٸكتەردٸ تالاپقا ساي جەدەل جٶندەۋدٸ تاپسىردى.

 مىرزاعالي نۇرسەيٸت