ەلەمدٸك مەگاپوليستەردٸ ەرەكشەلەندٸرەتٸن دە, ولاردىڭ قالىپتى ٶمٸرٸ مەن دامۋىندا شەشۋشٸ رٶل اتقاراتىن دا وزىق تەحنولوگييالىق ينفراقۇرىلىمى ەكەندٸگٸ بەلگٸلٸ. ەلباسىنىڭ استانانى ودان ەرٸ ٶركەندەتۋ مەسەلەسٸندە قالانىڭ بازالىق ينفراقۇرىلىمىن بارىنشا دامىتۋعا ٷنەمٸ باسىمدىق بەرٸپ كەلە جاتقاندىعى دا سوندىقتان. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا استانا قالاسىنىڭ ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جەنە دامىتۋ ماقساتىندا وراسان زور جۇمىستار ٸس جٷزٸنە اسىرىلدى. باس قالامىزدى ەلەكتر ەنەرگيياسىمەن كٸدٸرٸسسٸز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەسكٸرگەن ەلەكتر تاراتۋ جەلٸلەرٸن جاڭعىرتۋ جەنە جاڭا تاراتۋ جٷيەلەرٸن سالۋ كەشەندٸ تٷردە جٷرگٸزٸلدٸ.
ەلوردانىڭ ساپالى دا لايىقتى تىنىس-تٸرشٸلٸگٸ ٷشٸن ەلەكتر تاراتۋ جەلٸلەرٸ ينفراقۇرىلىمىنىڭ كٸدٸرٸسسٸز جۇمىس ٸستەۋٸ ٶتە ماڭىزدى. بٷگٸنگٸ كٷندەلٸكتٸ تۇرمىسىمىزدى ەلەكتر قۋاتىنسىز ەلەستەتۋ مٷمكٸن ەمەس. جارتى ساعات جارىق جانباي قالاتىن بولسا, قالا تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنٸڭ سەنٸ كەتەدٸ. مٸنە, سوندىقتان, ەلٸمٸزدٸڭ باس قالاسىنىڭ ەلەكتر قۋاتىمەن تۇراقتى جەنە ساپالى قامتاماسىز ەتٸلۋ جولىندا «استانا ٶڭٸرلٸك ەلەكتر جەلٸلەرٸ كومپانيياسى» اكتسيونەرلٸك قوعامىنا جٷكتەلەر مٸندەت ٷلكەن, جاۋاپكەرشٸلٸك زور.
تٷن مەزگٸلٸندە ەلوردانى جارىقتاندىرۋعا جەنە ونىڭ كٶشەلەرٸ مەن عيماراتتارىن جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋگە كٷن سايىن 112 495 كۆت/ساعات ەلەكتر ەنەرگيياسى جۇمسالادى ەكەن. تٷنگٸ قالانىڭ سامالاداي جارقىراپ تۇرۋىنا ياعني ونىڭ ورامدارى مەن كٶشەلەرٸن, ساياباقتارى مەن سكۆەرلەرٸن جارىقپەن جاراقتاندىرۋعا «استانا قالالىق جارىق» جشس جاۋاپ بەرەدٸ. بٷگٸندە بۇل سەرٸكتەستٸكتٸڭ بالانسىندا 18 مىڭ تروتۋارلاردى جەنە ساياباقتاردى جارىقتاندىراتىن شامدار, 31 مىڭ جول جيەگٸندەگٸ شامدار جەنە 3 مىڭنان استام كۆارتال ٸشٸندەگٸ پروجەكتورلار بار. سونىمەن بٸرگە, بٷگٸندە استانا قالاسىن تٷنگٸ مەزگٸلدە جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ جاڭا تەحنولوگييالارعا نەگٸزدەلگەن وزىق ٷلگٸلەرٸ ٸس جٷزٸنە اسىرىلۋدا. «استانا قالالىق جارىق» جشس ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ كەزدە قالا كٶشەلەرٸندەگٸ «دنات» ماركالى شامداردى ديودتى جارىق بەرەتٸن شامدارمەن اۋىستىرۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلۋدە. مەسەلەن, بەيبٸتشٸلٸك كٶشەسٸنٸڭ بويىندا, «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىنىڭ ماڭىندا, كەنەسارى كٶشەسٸنٸڭ بويىندا, سارىارقا داڭعىلىندا جەنە باسقا ايماقتاردا 5 686 ديودتى جارىق بەرەتٸن شامدار ورناتىلعان.
جىل سايىن قالا كٶشەلەرٸن جارىقتاندىرۋ ماقساتىندا وزىق تەحنولوگييالاردى ٸس جٷزٸنە اسىرۋ كەڭ كٶلەمدە جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. ٶتكەن جىلى سارىارقا اۋدانىنداعى بٸرقاتار ورامداردا 474 دانا ديودتى جارىق بەرەتٸن شامدار ورناتىلدى. بيىلعى جىلى «سەرۋەن» جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر كٶپٸرٸنٸڭ ماڭايىنا وسىنداي جارىق بەرەتٸن شامدار كٶپتەپ ورناتىلدى. الداعى جىلى سىعاناق, بەيسەكوۆا, كەرەي جەنە جەنٸبەك حان كٶشەلەرٸن, قورعالجىن تاسجولىنىڭ بويىن وسىنداي جارىق بەرەتٸن شامدارمەن جابدىقتاۋ جۇمىسى جالعاستىرىلاتىن بولادى. بۇل ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٷنەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
باس قالانى جارىقتاندىرۋ اۋقىمىنىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى ەنەرگييا قۋاتىنا دەگەن سۇرانىس بارعان سايىن ارتىپ وتىر. ەلوردانى ەلەكتر ەنەرگيياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ كٶلەمٸ جىل سايىن 8-10 پايىزعا ارتادى. 2017 جىلى ەلەكتر ەنەرگيياسىنا دەگەن سۇرانىس 30-35 پايىزعا جەنە جىلۋ ەنەرگيياسىنا دەگەن سۇرانىس 25-30 پايىزعا ارتپاق. سوندىقتان, باس قالانىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەرٸلٸپ كەلەدٸ. قالالىق ەنەرگەتيكا باسقارماسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى ەلوردادا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ جاڭا نىساندارى قۇرىلىسىنان باسقا قولدانىستاعى نىسانداردى قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە جىلۋ ورتالىقتارىنىڭ ەنەرگييا كٶزدەرٸن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا باسىمدىق بەرٸلۋدە. ەلورداداعى ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى سٶز قىلعاندا №1 جەو, №2 جەو الدىمەن ەسكە ورالادى. استانا حالقىنىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى بۇل ورتالىقتاردىڭ جارىق جەنە جىلۋ جٷيەلەرٸنە سالماق تٷسٸپ جاتقانى دا بەلگٸلٸ. سوندىقتان, قالاداعى نەگٸزگٸ ەكٸ جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى بٸرٸنشٸ كەزەكتە جٷزەگە اسىرىلدى. «اقىلدى قالا» يننوۆاتسييالىق جوباسى شەڭبەرٸندە ٶتكەن جىلى پتۆپ-100 ست. №7 قازاندىق اگرەگاتىنىڭ ورنىنا كۆ-ت-128-150-سۋ جىلىتقىش قازاندىق اگرەگاتى ورناتىلدى. ەكسپو-2017 كٶرمە قالاشىعىن, «ابۋ-دابي پلازا» تك نىساندارى, «مىڭجىلدىق ساياجولى», ورىنبور, تۇران, سارايشىق داڭعىلى بويىنداعى تۇتىنۋشىلاردى جىلۋ ەنەرگيياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جالپى ۇزىندىعى 489 شاقىرىم 4-5 كٸرمە جىلۋ ماگيسترالٸن, سونداي-اق, 6 جوعارىلاتۋ سورعى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى سالىندى.
ەلوردانىڭ جىلۋ ەنەرگەتيكالىق جٷيەسٸنٸڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرىپ, ەنەرگەتيكالىق قۋاتىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كٶتەرۋدە №3 جەو-نىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. اتالمىش, ەنەرگەتيكالىق نىسان ەلوردانى ەنەرگەتيكالىق قۋات كٶزدەرٸنە دەگەن تەۋەلدٸلٸكتەن قۇتقارادى. باس قالا ەنەرگەتيكالىق قۋاتى جاعىنان ٶزٸن ٶزٸ تولىق قامتاماسىز ەتەتٸن ٸرٸ ورتالىققا اينالادى. ستراتەگييالىق ماڭىزداعى بۇل جوبا بويىنشا №3 جەو-نىڭ قۋاتى ساعاتىنا 860 گكال 1 ساعات جىلۋ جەنە 240 مۆت ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋگە نەگٸزدەلگەن. بٷگٸنگٸ وزىق تەحنولوگييالىق تالاپ بويىنشا جابدىقتالىپ جاتقان №3 جەو-نىڭ قۇرىلىسى 2016 جىلدىڭ سوڭىندا تولىق اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرٸلمەك. وندا سۋ جىلىتاتىن 4 بٸردەي قازاندىق جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. وسى زاماناۋي جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ پايدالانۋعا بەرٸلۋٸنە بايلانىستى باس قالانىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمى ۋاقىت تالابىنا تولىق جاۋاپ بەرەتٸن بولادى. استانا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸنٸڭ باس تاقىرىبى «بولاشاقتىڭ ەنەرگيياسى» بولىپ تابىلادى. ەندەشە, ەلوردانىڭ ەنەرگەتيكتەرٸ جاڭا قۋات كٶزدەرٸن اشۋ, ەنەرگييا ٷنەمدەۋ, بالاما ەنەرگەتيكالىق قۋات كٶزدەرٸن پايدالانۋ ماقساتىنداعى ٸزدەنٸستٸ جۇمىستارىن الداعى ۋاقىتتا بارىنشا ٶرٸستەتەتٸن بولادى.
جىلقىباي جاعىپارۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)