فوتو كوللاج: Ult.kz
جاڭا زەلاندييادا جەرگٸلٸكتٸ ماوري حالقىنىڭ حاكا بيٸنە بايلانىستى پارلامەنت جۇمىسى قايتادان توقتاتىلدى. مايوري تايپاسىنىڭ دەستٷرلٸ بيٸ قايدان شىققان, ونى نە ٷشٸن بيلەيدٸ? بۇل تۋرالى Ult.kz باياندايدى.
بۇل جولى ىرىم پارتييانىڭ سۋ جاڭا مٷشەسٸ ورييني قايپارانىڭ قۇرمەتٸنە جاسالدى. ول دەستٷرلٸ ماوري بەت تاتۋيروۆكاسى سالىنعان العاشقى جاڭالىقتار جٷرگٸزۋشٸسٸ جۋرناليست بولعان.
پارلامەنتتەگٸ بي كەزٸندە ماوري پارتيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ اياقتارىن قاعىپ, كٶزدەرٸن اقشيتىپ, جامباستارى مەن كەۋدەلەرٸن ۇرىپ, بەلگٸلٸ بٸر سٶزدەر مەن دىبىستاردى ايقايلاپ ايتتى.
پارلامەنت سپيكەرٸ بيدٸ ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتىلار جازالاناتىنىن, ٶيتكەنٸ ونى پارلامەنت وتىرىسىندا ورىنداۋعا رۇقسات ەتٸلمەيتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.
ايتا كەتەيٸك جاڭا زەلاندييادا پارلامەنتٸ وتىرىسىندا دەپۋتاتتاردىڭ حاكا بيٸن بيلەپ بٶلۋٸ بٸرنەشە رەت بولعان. ەسٸرەسە وپپوزيتسييالىق پارتييانىڭ دەپۋتاتى Te Pāti Māori حانا-راۆيتي مايپي-كلارك ٶزٸنٸڭ حاكا بيٸن بيلەپ قارسىلىق بٸلدٸرۋٸمەن تانىمال.
سكرينشوت: ۆۆس ۆيدەوسىنان
Wikipedia دەرەكتەرٸ بويىنشا حاكا (ماوري حاكا) — جاڭا زەلاندييا ماوريلەرٸنٸڭ عۇرىپتىق بيٸ, ورىنداۋشىلار اياقتارىن قاعىپ, جامباستارى مەن كەۋدەلەرٸن سوعىپ, سٷيەمەلدەۋ ارقىلى ايقايلايدى. بۇل ماوري مۋزىكالىق ٶنەرٸنٸڭ ەڭ تانىمال تٷرلەرٸنٸڭ بٸرٸ جەنە جاڭا زەلاندييالىقتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ رەگبي كومانداسىنىڭ ارقاسىندا حاكانى بٸلەدٸ. سەبەبٸ ەلەتتە وسى ويىن كەزٸندە وسى عۇرىپ ورىندالادى.
فوتو: Rugby World Cup
ماوري تٸلٸندەگٸ «حاكا» سٶزٸ «جالپى بي» جەنە سونىمەن بٸرگە «بيدٸ سٷيەمەلدەيتٸن ەن» دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. حاكانى تەك «بي» نەمەسە «ەن» دەپ جٸكتەۋگە بولمايدى: الان ارمسترونگتىڭ پٸكٸرٸنشە, حاكا — قولدار, اياقتار, دەنە, تٸل, كٶزدەر — ٶز رٶلٸن وينايتىن كومپوزيتسييا, ەرقايسى بٸر-بٸر ەر اسپاپ.
حاكاعا تەن قاسيەت - بارلىق قاتىسۋشىلار ونى بٸر ۋاقىتتا ورىندايدى جەنە ميميكامەن سٷيەمەلدەنەدٸ. ميميكا (كٶز بەن تٸل قوزعالىسى) ٶتە ماڭىزدى جەنە ولار بيدٸڭ سەتتٸ شىعۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ. حاكا جاسايتىن ەيەلدەر مٸندەتتٸ تٷردە تٸلدەرٸن شىعارمايدى. ەسكەري ەمەس حاكاس ساۋساقتاردىڭ نەمەسە قولداردىڭ تولقىن تەرٸزدٸ قيمىلدارىن قامتۋى مٷمكٸن. بي جەتەكشٸسٸ (ەر نەمەسە ەيەل) بٸر نەمەسە ەكٸ جولدى ايقايلايدى, سودان كەيٸن باسقالارى حورمەن جاۋاپ بەرەدٸ.
حاكانىڭ شىعۋ تەگٸ تۋرالى بٸرنەشە تٷرلٸ اڭىزدار بار. سولاردىڭ بٸرٸندە بيدٸ الدىمەن تايپا كٶسەمٸنە تيەسٸلٸ كيتتٸ ٶلتٸرگەن بەز بٸر كاەنٸ ٸزدەگەن ەيەلدەر ورىنداعان. ەيەلدەر ونىڭ قانداي ەكەنٸن بٸلمەگەن, بٸراق تٸستەرٸ قيسىق ەكەنٸن بٸلدٸ. كاە باسقا ادامداردىڭ اراسىندا جەنە ونى كٶپشٸلٸك اراسىنان انىقتاۋ ٷشٸن ەيەلدەر كٷلكٸلٸ قيمىلدارمەن كٷلكٸلٸ بي كٶرسەتكەن. حاكانى كٶرگەن كاە كٷلٸپ, كٸم ەكەنٸ انىقتالادى مىس.
1769 جىلى دجەيمس كۋكتى (بريتانييالىق ساياحاتشى-زەرتتەۋشٸ) ماوري تايپاسى دەل وسى بيمەن قارسى العان دەسەدٸ.
حاكانى جاۋىنگەرلٸك رۋح شاقىرۋ ٷشٸن دە بيلەگەن. 21 عاسىردا حاكا جاڭا زەلاندييانىڭ قورعانىس كٷشتەرٸندە جيٸ ورىندالدى.
1972 جىلدان باستاپ جىلىنا ەكٸ رەت حاكا فەستيۆالٸ مەن بايقاۋى ماوري تە ماتاتيني ٶتكٸزٸلەدٸ.
19 عاسىردىڭ اياعىنان باستاپ رەگبي كوماندالارى بۇل بيدٸ جارىستار الدىندا ورىندادى;
2000 جىلدارى بۇل دەستٷر بٷكٸل «All Blacks» حاكانى «قۇنسىزداندىردى» دەگەن ايىپتاۋلار مەن كٶپتەگەن داۋلار تۋدى.
