ساياساتتانۋ, ەلەۋمەتتانۋ مەن فيلوسوفييا, تاريح, پسيحولوگييا, پەداگوگيكا, ەكونوميكا, مەدەنيەتتانۋ جەنە فيلولوگييا عىلىمدارى بويىنشا ازاماتتارعا زاماناۋي بٸلٸم بەرۋگە قاجەتتٸ جاعداي جاساۋ ٷشٸن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ارنايى تاپسىرما بەردٸ. وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ ماقساتىندا 2017 جىلى «جاڭا گۋمانيتارلىق بٸلٸم. قازاق تٸلٸندەگٸ 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى قولعا الىندى. ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى ەلباسى باستاماسىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قارقىندى جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. باستاپقىدى اۋدارما بيۋروسى ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ون سەگٸز كٸتاپتىڭ قازاقشاعا اۋدارىلعان نۇسقاسىن ۇسىندى. بۇل تۋرالى «ۇلت» پورتالى جازادى.
2020 جىلدىڭ 30 قاڭتارىنداعى مەلٸمەت بويىنشا, تاڭداپ الىنعان جٷز كٸتاپتىڭ 47 وقۋلىعى اۋدارىلىپ شىقتى. رەسمي اقپاراتقا سٷيەنسەك, ون مىڭ دانامەن شىققان كٸتاپتار قازاقستاننىڭ 132 وقۋ ورداسىنا جولداندى. ايتا كەتەيٸك, قازاق تٸلٸنە اۋدارىلعان كٸتاپتاردىڭ نەگٸزگٸ تٷپنۇسقاسى ورىس, اعىلشىن, فرانتسۋز تٸلٸندە جارىققا شىققان.
ەلباسى باستاماسىمەن كٶتەرٸلگەن 100 جاڭا كٸتاپتى اۋدارۋ جوباسى – گۋمانيتارلىق باعىتتاعى عىلىمي ەڭبەكتەردٸ قازاق تٸلدٸ وقىرمانعا جەتكٸزۋ. سول ارقىلى گۋمانيتارلىق بٸلٸم مەن عىلىمنىڭ مازمۇنىن جاڭارتۋدى كٶزدەيدٸ. ەڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭدە 18 كٸتاپ باسىلىپ شىقسا, ەكٸنشٸ كەزەڭدە 30 كٸتاپ اۋدارىلدى.
«جاڭا وقۋلىقتار – ەكسكليۋزيۆتٸ گۋمانيتارلىق كٸتاپحانا. ول بارلىق ادام ٷشٸن ٷش فورماتتا قولجەتٸمدٸ بولادى: قاراپايىم قاعاز كٸتاپ تٷرٸندە, ەلەكتروندى ونلاين نۇسقا جەنە ٷزدٸك دەرٸسكەرلەردٸڭ اشىق دەرٸستەرٸنٸڭ بەينە كٸتاپحاناسى فورماتىندا بولادى. شەتەلدە تۇراتىن بٸزدٸڭ جاستارىمىز دا وعان كٸتاپتار لاتىن قارپٸندە باسىلىپ شىققان سەتتە قول جەتكٸزە الاتىن بولادى», - دەدٸ ەلباسى العاش رەت 18 اۋدارما كٸتاپ باسىلىپ شىققان كەزدە.
قازٸردٸڭ ٶزٸندە بەلگٸلەنگەن كٸتاپتاردىڭ جارتىسىنان استامى باسىلىپ, اۋدارىلىپ شىقتى. الايدا باستاپقىدا اۋدارۋعا 800-گە تارتا كٸتاپتىڭ ۇسىنىلعانىن, ولاردىڭ ٸشٸنەن كەم دەگەندە بۇعان دەيٸن ٷش باسىلىمدا باسىلىپ شىققانى جەنە كەيٸنگٸ ٷش جىلدا جارىق كٶرۋٸ ەسكەرٸلدٸ. ال ونى قازاقستاننىڭ بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ جانىنان قۇرىلعان ارنايى كوميسسييا ٸرٸكتەيدٸ. ول كٸتاپتار ەلەمنٸڭ 100 ٷزدٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقۋ باعدارلاماسىندا بار بولۋى كەرەك. مازمۇنىنا كەلەر بولساق, بار كٸتاپتىڭ مازمۇنى بەيتاراپ فورماتتا بەرٸلگەنٸ جٶن.
ٷش جىل ٸشٸندە تٷرلٸ عىلىم سالاسىنداعى كٸتاپتار اۋدارىلدى. كەيٸنگٸ 2019-2020 جىلدارى جوبانىڭ ٷشٸنشٸ كەزەڭٸندە تەاتر مەن كينو ٶنەرٸ تۋرالى كٸتاپتار, ستسەناريي جازۋدىڭ قىر-سىرى, بٸلٸم بەرۋ تەوريياسى جەنە پەداگوگيكاعا قاتىستى كٸتاپتار قازاقشا شىقتى. ەتيكا مەن ەستەتيكا, زيياتكەرلٸك مەنشٸك قۇقىعى, اعىلشىن قۇقىعى تۋرالى دا كٸتاپتار اۋدارىلدى. ەكونوميكاعا قاتىستى ميكرو جەنە ماكروەكونوميكا, قاراجات پەن ستاتيستيكاعا قاتىستى كٸتاپتار دا جوبانىڭ وسى كەزەڭٸندە باسىلعان بولاتىن. سونىمەن قاتار وسى كەزەڭدە قامتىلعان باعىت ٸشٸندە ازاماتتىق پروتسەسس, ەلەمدٸك مۋزىكا تاريحى, ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋ ەدٸستەرٸ سەكٸلدٸ تاقىرىپتار بار. ايتا كەتەيٸك, بۇل كٸتاپتاردى اۋدارۋعا ەلٸمٸزدەگٸ الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, بٸلٸكتٸ, تەجٸريبەلٸ اۋدارماشىلار مەن رەداكتورلار جۇمىس ٸستەپ جاتىر. بۇل جوباعا تارتىلعان اۋدارماشىلار ەكٸ تٸلدٸ ەركٸن ەرٸ جەتٸك مەڭگەرگەن بولۋى شارت. ال رەداكتورلارعا كەلەر بولساق, ەلٸمٸزدٸڭ بەلگٸلٸ عالىمدارى مەن وقۋ ورىندارىنىڭ ۇستازدارى, باسپاگەرلەر تالماي ەڭبەك ەتٸپ جاتىر. جالپى ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنداعى اتالعان جوباعا ٷش جٷزگە تارتا مامان قىزمەت ەتۋدە.
جوبانىڭ تٶرتٸنشٸ كەزەڭٸندە 23 كٸتاپ اۋدارىلادى. ول پروتسەسس 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن جالعاسادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. تٶرتٸنشٸ كەزەڭدەگٸ تٸزٸمگە شىعىستىڭ فيلوسوفيياسى, ەلەۋمەتتٸك جۇمىس پەن ەلەۋمەتتٸك ساياسات, تاريح پەن ەتنوگرافييا, دەموگرافييا, كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋ تاقىرىپتارىنداعى كٸتاپتار اۋدارىلادى. شىعىس فيلوسوفيياسىنىڭ اياسىندا اراب, ٷندٸ, قىتاي, جاپون مەدەنيەتٸ جەنە يسلام فيلوسوفيياسى تاقىرىبىنداعى ەڭبەكتەر قازاقشالانادى.
ايتا كەتەيٸك, بٸلٸم سالاسىنداعى اشىقتىق اياسىندا كەز كەلگەن وقىرمان سايت ارقىلى كٸتاپتىڭ مازمۇنى مەن اۋدارماسىنا قاتىستى پٸكٸرٸن ايتىپ, كەرٸ بايلانىس جاساي الادى. سونىمەن قاتار اۋدارىلعان وقۋلىقتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى دا وقىرمانعا جول تارتتى. ەر تٸل ٷشٸن جاڭا بٸر سٶزدٸكتٸڭ باسىلىپ شىعۋى ٷلكەن جەتٸستٸك. وسى ورايدا اعىلشىن تٸلٸندەگٸ «وكسفورد ەلەۋمەتتٸك عىلىمدار سٶزدٸگٸ», «وكسفورد ەكونوميكا سٶزدٸگٸ» جارىق كٶردٸ. سونىمەن قاتار 2020 جىلى وكسفورد باسپاسىمەن بٸرلەسٸپ, كٶلەمٸ مىڭ بەتتەن اساتىن Oxford Kazakh Dictionary قازاقشا-اعىلشىنشا جەنە اعىلشىنشا-قازاقشا سٶزدٸكتەردٸن شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر.
