ماقۇلدانعان جاڭا ەملە ەرەجەلەرٸنٸڭ جوباسى «ەگەمەن قازاقستان» (18 قاڭتار, 2019 جىل) گازەتٸنە جارييالانعاننان بەرٸ تٸلگە بەي-جاي قارامايتىن تٸلشٸ عالىمداردان باستاپ, قاراپايىم ادامعا دەيٸن ٶز ۇسىنىس پٸكٸرلەرٸن تولاسسىز بٸلدٸرۋدە.
ەلٸپبي بەكٸتٸلگەننەن كەيٸن ەڭ بٸرٸنشٸ قولعا الىنعان شارۋا وسى ەملە ەرەجەلەرٸن تٷزۋ بولعانى بەلگٸلٸ. ەرينە, بۇل باعىتتا ٶتە ٷلكەن ەڭبەك جاسالدى. ونى باعالاۋىمىز جەنە مويىنداۋىمىز كەرەك. ىقشامدالعان ەلٸپبي جٷيەسٸمەن 107 پاراگرافتان تۇراتىن ەرەجەلەردٸ جٷيەلەپ, قۇراستىرىپ شىعۋ جەڭٸل نەرسە ەمەس. ەملە قۇراستىرۋشى عالىمدار ەملەنٸڭ ەر تاراۋىن بەلگٸلٸ بٸر گرامماتولوگييالىق نەگٸزدەردٸ باسشىلىققا الا وتىرىپ, جازۋ تەوريياسىنىڭ پرينتسيپتەرٸنە سٷيەنە وتىرىپ جازىپ شىقتى جەنە ەرەجە تٷزۋ ٸسٸن قازاق جازۋ تاريحىن تەرەڭٸنەن زەرتتەگەن عالىمدار مەن تٸلدٸڭ ەر سالاسىنىڭ مىقتى ماماندارى قولعا العان بولاتىن.
ەرينە, جاڭادان جاسالعان كەز-كەلگەن دٷنيە تولىقتىرۋدى, ٶڭدەۋدٸ, جٷيەلەۋدٸ تالاپ ەتەتٸنٸ بەلگٸلٸ. وسىمەن بايلانىستى كٶپتەگەن سىن, ۇسىنىس-پٸكٸرلەر دە ايتىلىپ جاتىر. بٸراق بۇعان قاراپ ەملە ەرەجەلەرٸ «ناشار, ساۋاتسىز جاسالعان» ەكەن دەگەن وي تۋىنداماۋى كەرەك. جازۋ تاريحىمىزعا كٶز جٸبەرسەك, ەر ەلٸپبيدٸ اۋىستىرعان كەزەڭدەردە دە ەملە ەرەجەلەرٸ ٷنەمٸ تولىقتىرۋ, جٷيەلەنۋ, ٶزگەرتٸلۋ ٷستٸندە بولعانى مەلٸم. بۇنى كٶزٸ قاراقتى كەز كەلگەن ادام جاقسى بٸلەدٸ.
2019 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ەلوردادا 72 ساعاتتىق, ٶڭٸرلەردە 12 ساعاتتىق دەرٸستەر ٶتكٸزٸپ جاتىر. ول دەرٸستەرگە فيلولوگتار, وقىتۋ ورتالىقتارىنىڭ تٸل ماماندارى, جوو-دا قىزمەت ەتەتٸن وقىتۋشىلار كەلٸپ قاتىسۋدا. بۇل دەرٸستەردٸڭ نەگٸزگٸ بٸر ماقساتى – لاتىن گرافيكاسى نەگٸزٸندە جاسالعان جاڭا ەملە ەرەجەلەرٸن ماماندار تالقىسىنا سالۋ كٶزدەلگەن بولاتىن. وسىمەن بايلانىستى دەرٸسكە قاتىسۋشىلاردان ەملە ەرەجەلەرٸنە قاتىستى بٸرقاتار ۇسىنىس-پٸكٸرلەر ايتىلدى.
ونىڭ سىرتىنان, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸنە جارييالانعاننان كەيٸن «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ورتالىعى تاراپىنان دا, زييالى قاۋىم مەن تٸلشٸ عالىمدار تاراپىنان دا جاڭا ەملە ەرەجەلەرٸن جەتٸلدٸرۋگە قاتىستى قۇندى ۇسىنىستار جولدانۋدا. وسىعان وراي, جاڭا ەملە ەرەجەلەرٸنە تٷزەتۋ مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ بويىنشا ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى 26 ناۋرىزدا جەنە 31 مامىردا «ورفوگرافييالىق» توپتىڭ كەڭەيتٸلگەن سەمينار كەڭەسٸن ٶتكٸزگەن بولاتىن. ەكٸ مەجٸلٸستە دە جاڭا ەملە ەرەجەلەرٸنە قاتىستى ۇسىنىس-پٸكٸرلەر تالقىعا سالىنىپ, ەملە قۇراستىرۋشى عالىمدارعا بەرٸلدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ەملە اۆتورلارى سول ۇسىنىستار بويىنشا جۇمىس جاساۋدا.
سونداي-اق 31 مامىردا ٶتكەن سەمينار كەڭەستە فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ورىناي جۇباەۆا باستاعان عالىمدار توبى دايىنداعان «قازاق تٸلٸنٸڭ پۋنكتۋاتسييالىق ەرەجەسٸ» تالقىلانىپ, ساراپشى ماماندار تاراپىنان بٸرقاتار ۇسىنىس-پٸكٸرلەر تىڭدالدى. «قازاق تٸلٸنٸڭ پۋنكتۋاتسييالىق ەرەجەسٸن» تاعى دا تالداپ, ساراپتاۋ مەسەلەسٸ تامىز ايىنا جوسپارلانىپ وتىر. ال الدا ٶتەتٸن 28-29 ماۋسىمداعى ورفوگرافييالىق توپتىڭ سەمينار كەڭەسٸندە ەملە ەرەجەلەرٸنە قاتىستى ۇسىنىس-پٸكٸرلەر تاعى دا تالقىلانىپ, بەكٸتۋگە جٸبەرٸلەتٸن سوڭعى نۇسقاسىن دايارلاۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
گٷلفار مامىربەك
ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا»
ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ
عالىم حاتشىسى,
ۇلتتىق كوميسسييا جانىنان قۇرىلعان
ورفوگرافييالىق توپتىڭ مٷشەسٸ
