فوتو: Vox Populi
الماتىداعى كٶك بازاردىڭ كەسٸپكەرلەرٸ بازار ەكٸمشٸلٸگٸنە نارازى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, بٸر اي بۇرىن ەكٸمشٸلٸك ەش ەسكەرتۋسٸز ساۋدا نٷكتەلەرٸن تارتىپ الىپ, ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا بەرگەن. سونداي-اق كەلٸسٸمشارتتى بٸرجاقتى تٷردە بۇزدى دەپ وتىر. ال بازار باسشىلىعى بۇل مەلٸمدەمەلەرمەن كەلٸسپەيدٸ: ولاردىڭ سٶزٸنشە, كەسٸپكەرلەر شارت تالاپتارىن ٶزدەرٸ بۇزعان., دەپ حابارلايدى31-ارنانىڭ “ينفورمبيۋرو” جاڭالىقتار باعدارلاماسى.
كەسٸپكەر جانار رايىمقۇلوۆا كٶك بازاردا 10 جىلدان بەرٸ ساۋدامەن اينالىسىپ كەلەدٸ. كٶپبالالى انا وتباسىن اسىراۋ ٷشٸن كٷندٸز-تٷنٸ جۇمىس ٸستەيتٸنٸن ايتادى. الايدا, ونىڭ ايتۋىنشا, بٸر اي بۇرىن بازار ەكٸمشٸلٸگٸ ساۋدا ورنىن زاڭسىز تارتىپ العان.
“7 قىركٷيەكتە “زاڭسىز ورىندا تۇرسىڭ” دەگەن سىلتاۋمەن 5 ورنىمدى الىپ قويدى. بٸراق مەن بۇل ورىنداردى زاڭدى تٷردە جالعا الىپ, ۋاقىتىندا تٶلەم جاساپ وتىرعانمىن. كەلٸسٸمشارتىم دا بولعان. ەكٸمشٸلٸك “ٷلكەن كٸسٸلەر كەلدٸ, مىقتى كٸسٸلەر كەرەك” دەپ, ورنىمدى بوساتۋدى تالاپ ەتتٸ. سوندا مەنٸ كٸم قورعايدى? كٶپبالالى انامىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى رەتٸندە بارلىق سالىعىمدى تٶلەپ جٷرمٸن”, – دەيدٸ ساۋداگەر جانار رايىمقۇلوۆا.
ساۋداگەر ماقسات قاليەۆ تە وسىنداي جاعدايدا قالعان. ول بىلتىر بازار ەكٸمشٸلٸگٸمەن بٸر جىلدىق كەلٸسٸمشارتقا وتىرعانىن, ونى ەر 11 اي سايىن ۇزارتۋعا كەلٸسكەنٸن ايتادى. الايدا, كەلٸسٸم مەرزٸمٸ اياقتالعان سوڭ, ەكٸمشٸلٸك شارتتى ۇزارتۋدان باس تارتقان.
“مەن بۇل ورىندارعا كٶپ قارجى سالدىم. ال ەندٸ بەرٸ دالادا قالدى. بۇل دەگەن – ٶز بٸلگەنٸن ٸستەۋ عوي”, – دەيدٸ ول.
وسىعان ۇقساس جاعدايعا 30-عا جۋىق ساۋداگەر تاپ بولعان. ولار تابىس كٶزٸنەن ايىرىلىپ, ەندٸ ٶز قۇقىقتارىن قورعاۋدى تالاپ ەتۋدە.
ال بازار ەكٸمشٸلٸگٸ بۇل جاعدايعا باسقا كٶزقاراستا. ولاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, كەسٸپكەرلەر كەلٸسٸمشارت تالاپتارىن بۇزعان. اتاپ ايتقاندا, جالعا الىنعان ورىنداردى ٷستەمە باعامەن ٶزگەلەرگە قايتا جالعا بەرگەن.
“بٸز ەشكٸمگە ەسكەرتۋسٸز بارىپ, ورنىن تارتىپ العان جوقپىز. رەسمي حات جولدانىپ, بارلىق ەسكەرتۋ جاسالدى. سەبەبٸ دە تٷسٸندٸرٸلدٸ. تەكسەرٸس بارىسىندا كەسٸپكەرلەر كەلٸسٸمشارتتى ٶرەسكەل بۇزعانى انىقتالدى. ولار جالعا العان ورىندارىن ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا جالعا بەرگەن. بۇل – كەلٸسٸمشارتقا قايشى. سونىمەن قاتار, رۇقسات ەتٸلمەگەن ورىندارعا تۇرىپ العان ساتۋشىلار دا بولدى. بٸز ەرەكەتٸمٸزدٸ زاڭ اياسىندا جٷزەگە اسىردىق”, – دەدٸ ساۋدا ورنىنىڭ زاڭگەرٸ نۇرلان قادىرباەۆ.
الايدا ساۋداگەرلەر بۇل ايىپتاۋلارمەن كەلٸسپەيدٸ. ولار ەشكٸمگە ورنىن جالعا بەرمەگەندەرٸن ايتىپ, ساۋدا نٷكتەلەرٸن قايتارىپ بەرۋدٸ تالاپ ەتۋدە.
