سەناتتا «جاھاندانۋ دەۋٸرٸندە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ – كەشەندٸ جاڭعىرۋدىڭ نەگٸزٸ» تاقىرىبىنا ارنالعان پارلامەنتتٸك تىڭداۋ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
سەنات تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ مەسەلەسٸنە مەملەكەت باسشىسى باسا مەن بەرٸپ وتىرعانىن جەنە پرەزيدەنت ٶزٸنٸڭ «تەۋەلسٸزدٸك بەرٸنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىندا وسى تاقىرىپقا توقتالعانىن ايتتى.
«جاھاندانۋ پروتسەسٸنە تٷرلٸ ٷردٸستەرگە ٸلەسۋ عانا ەمەس, ٶزٸمٸزدٸڭ وزىق قاسيەتتەرٸمٸزدٸ جەنە جەتٸستٸكتەرٸمٸزدٸ ەلەمگە تانىتۋ مٷمكٸندٸگٸ دەپ قاراۋىمىز كەرەك. حالقىمىز عاسىرلار بويى ٶزٸنٸڭ قايتالانباس مەدەنيەتٸن, ٶنەرٸن, سالت-دەستٷرٸن قالىپتاستىردى. بٸز ولاردى ساقتاپ قانا قويماي, ەلەمدٸك مەدەنيەتتٸڭ ٷزدٸك ٷلگٸلەرٸنە اينالدىرۋىمىز كەرەك. ەلباسى باستاماسىمەن قولعا الىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى دا وسىنداي يدەيالارعا تابان تٸرەيدٸ», – دەدٸ م. ەشٸمباەۆ.
سەنات تٶراعاسى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ اياسى كەڭ ەكەنٸن, قاستەرلٸ تەۋەلسٸزدٸك پەن قاسيەتتٸ جەرٸمٸز سولاردىڭ ەڭ باستىسى سانالاتىنىن دا تٸلگە تيەك ەتتٸ. تٸلٸمٸز, مەدەنيەتٸمٸز بەن سالت-دەستٷرٸمٸز قايتالانباس ەرەكشەلٸكتەرٸمٸز ەكەنٸن ايتقان مەۋلەن ەشٸمباەۆ ادامي قۇندىلىقتارعا, حاكٸم ابايدىڭ ٶسيەتٸنە كەڭٸرەك توقتالدى. سونىڭ ٸشٸندە اقىننىڭ «تولىق ادام» تۇجىرىمداماسىنداعى نۇرلى اقىل, جىلى جٷرەك جەنە ىستىق قايراتقا تابان تٸرەي وتىرىپ, قوعامدا دۇرىس قۇندىلىقتار قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ايتتى.
«تولىق ادام» تۋرالى پرەزيدەنتٸمٸز «اباي جەنە ححٸ عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىندا ايتقانى بەلگٸلٸ. شىن مەنٸندە, بٸز نۇرلى اقىل اياسىندا قوعامدا بٸلٸم كۋلتٸن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. سونىڭ ٸشٸندە ٶمٸر بويى بٸلٸم الۋ داعدىسىن نەگٸزگٸ قاعيداتقا اينالدىرعانىمىز جٶن. سونداي-اق, ٶزارا سەنٸم, جاناشىرلىق پەن جاۋاپكەرشٸلٸك سيياقتى قۇندىلىقتاردى كەڭٸنەن دەرٸپتەگەن ابزال. ونىڭ بەرٸ اباي ايتقان جىلى جٷرەكتەن باستاۋ الادى. قوعامدا سەنٸم بولعان جەردە ادامي قارىم-قاتىناستىڭ نىعايۋىمەن قاتار, ەكونوميكا دا داميدى دەگەن زاڭدىلىق بار. اقىن ٶسيەت ەتكەن ىستىق قايراتقا تالاپ پەن ەڭبەكقورلىق سەكٸلدٸ قاسيەتتەر جاتادى. مۇنىڭ بەرٸ جاڭا زاماندا ۇلتتىق ۇستانىمعا, ٶمٸرلٸك ماقساتقا اينالۋى قاجەت», – دەدٸ سەنات تٶراعاسى .
پالاتا سپيكەرٸ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دۇرىس دەرٸپتەۋ اسا ماڭىزدى ەكەنٸنە نازار اۋدارىپ, بۇل رەتتە نەگٸزگٸ سالماق بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا تٷسەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. سوعان سەيكەس, بالا ادامدىق ەلٸپپەسٸن اتا-اناسىمەن قاتار مەكتەپتەن دە ٷيرەنٸپ, بٸلٸم مەكەمەلەرٸ جاناشىر, ادال, جاۋاپتى, ەڭبەكقور بولۋدى ەرتە جاستان بالانىڭ بويىنا سٸڭٸرۋگە تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«ول ٷشٸن وقۋ باعدارلاماسىنا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ ساباقتارىن قوسىپ, ونى جاڭاشا جاساقتاۋ مەسەلەسٸن قاراعان جٶن بولار ەدٸ. سونداي-اق, بۇل مەسەلەدە ينتەلليگەنتسييانىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. الدىڭعى اعا بۋىن وسى باعىتتاعى ميسسيياسىنا ادالدىق تانىتىپ, ەردايىم ۇلتىمىزدىڭ ٷنٸ, قورعاۋشىسى بولىپ كەلەدٸ. ەندٸگٸ كەزەكتە, ەلٸمٸزدە زييالى قاۋىمنىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋدى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ دەپ ەسەپتەيمٸز. ولار ححٸ عاسىردا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋشى جەنە ناسيحاتتاۋشى بولۋى كەرەك», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات دەپۋتاتى باقىتجان جۇماعۇلوۆ, مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ ٶمٸرزاق وزعانباەۆ, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى راحمان الشانوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» رگ» اق باسقارما تٶراعاسى دارحان قىدىرەلٸ, ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى انار فازىلجانوۆا, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ماييا بەكباەۆا جەنە تاعى باسقا ازاماتتار سٶز سٶيلەپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ مەنٸ مەن ماڭىزىن كەڭٸرەك باياندادى.
