الماتى وبلىسىنداعى اقسۋ قانت زاۋىتىندا بٸرٸنشٸ كەزەڭدٸ جاڭعىرتۋ جۇمىسى جالعاسۋدا. مەجەلٸ جۇمىس اياقتالعاندا 140 مىڭ توننا تەتتٸ تٷبٸر ٶڭدەۋگە مٷمكٸندٸك تۋماق. كەسٸپورىننىڭ جۇمىس بارىسىمەن تانىسۋعا بارعان وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆكە بۇل مەسەلە جايىندا اتالعان زاۋىت ديرەكتورى مۇرات تٶلەگەنوۆ باياندادى. ەرٸ ول باق-تا جارييالانعان «اقسۋ قانت زاۋىتى توقتاپ, جينالعان ٶنٸم شٸري باستاعان» دەگەن مەندەگٸ اقپاراتتىڭ تەرٸستٸگٸن ايتا كەلٸپ, قىزىلشا ٶڭدەۋ ناۋقانىنىڭ جەلتوقساننىڭ سوڭعى كٷندەرٸ اياقتالعانىن جەتكٸزدٸ.
زاۋىتتا وسى ۋاقىتقا دەيٸن 70 مىڭ تونناعا جۋىق ٶنٸم ٶڭدەلٸپ, 4 مىڭ توننا قانت الىندى. الىنعان تازا ٶنٸم مٶلشەرٸنٸڭ تٶمەن بولۋىنىڭ دا ٶز سەبەبٸ بار. وعان ٶندٸرٸس وشاعىنىڭ ەلٸ تولىقتاي جاڭعىرتىلىپ بولماۋى سەبەپ دەيدٸ كەسٸپورىن باسشىلارى. تيٸسٸنشە, زاۋىت تولىقتاي جاڭعىرتىلعاندا تەتتٸ تٷبٸردەن الىناتىن شەكەردٸڭ دە كٶلەمٸ ارتىپ, تٷسٸ دە بارىنشا اعارا تٷسپەك. بٷگٸندە قويماداعى ٶنٸمنٸڭ كٶپ مٶلشەرٸ ساتىلىپ كەتكەن. بالتامىر ٶڭدەۋ ناۋقانى اياقتالا سالىسىمەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا بٸلەك سىبانا كٸرٸسكەن ۇجىم قازٸردە تەحنولوگييالىق قۇرال-جابدىقتاردى جاڭالاۋعا جۇمىلعان.
اتاپ ايتقاندا, الداعى ۋاقىتتا مۇندا جاڭا تسەنتريفۋگالار, ۆاكۋۋمدىق اپپاراتتار, فيلترلەر جەنە باسقا دا قاجەتتٸ جابدىقتار قويىلماق. سونىمەن قاتار, ٶندٸرٸس وشاعىندا جومدى سىعىپ, قاپتايتىن تەحنولوگييالىق جەلٸنٸڭ ورناتىلىپ, ٸسكە قوسىلۋى دا وسى جىلدىڭ باستى جاڭالىعى بولادى دەپ مەجەلەنگەن. سەبەبٸ, بۇرىن جوم تٶرت ايدان ارتىق ساقتالمايتىن بولسا, اتالعان تەحنولوگييالىق جەلٸ ورناتىلعاننان كەيٸن بۇل پايدالى مال ازىعى بٸر جىلعا دەيٸن ساقتالادى. جالپى ٷش جىلعا بەلگٸلەنگەن جاڭعىرتۋ جۇمىسىنا 12 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسييا باعىتتالماق.
بۇل رەتتە زاۋىت باسشىسى ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا اتاپ كٶرسەتٸلگەن تسيفرلىق تەحنولوگييانى ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىنا دا توقتالدى. اتالعان باستامانىڭ بۇل ٶندٸرٸس وشاعىندا دا بٸرتٸندەپ جٷزەگە اساتىنىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. ول ٷشٸن كەسٸپورىنعا ٶندٸرٸستٸ باسقارۋدىڭ اۆتوماتتى جٷيەسٸ ەنگٸزٸلمەك. ٶز كەزەگٸندە بۇل زاۋىتتىڭ بارلىق جۇمىسى تۋرالى اقپاراتتاردى كومپيۋتەر ەكرانىنا جولداپ وتىرۋعا, ادامي فاكتوردى بولدىرماۋعا مٷمكٸندٸك جاسايدى. ادامي فاكتور دەمەكشٸ, قازٸر زاۋىتتا 200-گە جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدٸ. كٶكتەمگٸ-جازعى ماۋسىمدى ايتپاعاننىڭ ٶزٸندە بۇل كٶرسەتكٸش قىزىلشا قابىلداپ, ٶڭدەۋ ناۋقانىندا بٸرنەشە ەسەگە دەيٸن ٶسەدٸ.
كەزدەسۋ بارىسىندا ٶندٸرٸس باسشىلارى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى ويداعىداي اياقتالعان جاعدايدا كەسٸپورىن قۋاتتىلىعىنىڭ دا ەسەلەپ ارتاتىنىن جەتكٸزدٸ. وسى ورايدا سەرٸكجان ٸسليامۇلى وبلىستىڭ قانت قىزىلشاسىن ٶسٸرۋدٸ بۇدان ەرٸ دامىتۋ جوسپارلارىن ايتا كەلە, ٶڭٸردٸڭ كٶكتەمگٸ ەگٸسكە دايىن ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– قانت قىزىلشاسىنىڭ شەتەلدٸك تۇقىمدارى ساتىپ الىنىپ, ولار قازٸر ساراپتامادان ٶتكٸزٸلۋدە. 1 سەۋٸردەن باستاپ بۇل تۇقىمدار شارۋالارعا بەرٸلە باستايدى. سول سيياقتى بيىل سولياركا جەڭٸلدٸكپەن بەرٸلەدٸ. وعان وبلىس بويىنشا 6 وپەراتور بەلگٸلەنٸپ, جۇمىس ٸستەيدٸ. بارلىق اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكالارى دايىن. بيىل ٶڭٸردە قانت قىزىلشاسىنىڭ القابىن 12 مىڭ گەكتارعا جەتكٸزۋدٸ جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.
بۇدان سوڭ اتالعان زاۋىتتىڭ الداعى ۋاقىتتا اتقارار جۇمىسىنا توقتالعان ول بيىلعى ٶڭدەۋ ماۋسىمىندا دا قانت قىزىلشاسىنىڭ ۋاقىتىلى قابىلداناتىنىن, جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ قازان ايىندا ٶڭدەۋ ٸسٸنە كٸرٸسەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
قوزىباي قۇرمان
