كەشە مەجٸلٸستٸڭ زاڭناما جەنە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتٸ ەلٸمٸزدەگٸ «قىلمىستىق, قىلمىستىق-پروتسەستٸك زاڭناماسىن ودان ەرٸ جاڭعىرتۋ» تاقىرىبىندا پارلامەنتتٸك تىڭداۋ ٶتكٸزدٸ. شاراعا مەجٸلٸس تٶراعاسى ن.نىعماتۋلين, باس پروكۋرور ج.اسانوۆ, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ق.قاسىموۆ جوعارعى سوتتىڭ قىلمىستىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ سوت القاسىنىڭ تٶراعاسى ا.راحمەتۋلين مەن قوس پالاتا دەپۋتاتتارى جەنە مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, پارلامەنتتٸك ەمەس پارتييالار مەن ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ دە قاتىستى.
زاڭناما جەنە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ن.ەبدٸروۆ جەتەكشٸلٸك ەتكەن وتىرىستا قۇتتىقتاۋ سٶز سٶيلەگەن مەجٸلٸس تٶراعاسى ن.نىعماتۋلين 467 باپتان تۇراتىن قىلمىستىق كودەكستٸڭ جاڭا رەداكتسيياسىنىڭ كٶتەرەر جٷگٸ اۋقىمدى بولاتىندىعىن اتاپ ٶتتٸ. «تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ شيرەك عاسىرىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەرەن ەڭبەك, كٶرەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ قۇقىق سالاسى بٸرٸزدەندٸرٸلٸپ, بيٸك بەلەستەردٸ باعىندىردى. ونى ەلەمگە ەيگٸلٸ حالىقارالىق ۇيىمدار دا ٶتە جوعارى باعالاۋدا. بۇل بٸزدٸڭ ەلدە ادام قۇقى قورعالاتىندىعىن جەنە ونى قولدانىستاعى زاڭدارىمىز قامتاماسىز ەتە الاتىندىعىن ايقىن كٶرسەتەدٸ. دەسەك تە, قوعامىمىزدىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەپ, دامىپ جاتقانى سەكٸلدٸ, زاڭدارىمىزدىڭ دا ۋاقىت تالابىمەن ٷندەسۋٸ ٷشٸن جەتٸلدٸرٸپ, تولىقتىرىپ وتىرۋىمىز قاجەت. سوندىقتان دا بٸز بٷگٸن قىلمىستىق-پروتسەستٸك زاڭنامامىزدى جەتٸلدٸرٸپ, جاڭعىرتۋ ماقساتىندا وسىنداي پارلامەنتتٸك تىڭداۋ ٶتكٸزٸپ وتىرمىز», – دەدٸ نۇرلان زايروللاۇلى.
مەجٸلٸس تٶراعاسىنان كەيٸن سٶز العان باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ زاڭ جوباسىنىڭ ەسكٸ نۇسقاسى مەن جاڭا رەداكتسيياداعى قىلمىستىق كودەكستٸڭ بەس نەگٸزگٸ ەرەكشەلٸگٸن ەكشەپ ايتىپ, ايىرماشىلىقتارىن تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلٸمٸزدٸڭ زاڭناماسىن ٸزگٸلەندٸرۋدٸڭ نەتيجەسٸندە قول جەتكٸزٸلگەن وڭ كٶرسەتكٸشتەر از ەمەس كٶرٸنەدٸ. «سونىڭ بٸرٸ – جالپى قىلمىس جاساعانى ٷشٸن جازا تاعايىنداۋ كٶلەمٸ بٷگٸنگٸ تاڭدا 30 پايىزعا تٶمەندەدٸ. مەسەلەن, بۇرىندارى ۇساق ۇرلىعى ٷشٸن قاماۋعا وتىرعىزىلاتىن بولسا, قازٸر ونىڭ بالامالى جازالاۋ تٷرلەرٸ كٶپ. ياعني, ۇساق-تٷيەك ەرٸ اسا قاۋٸپتٸ ەمەس دەپ تانىلعان قىلمىسكەرگە قوعام مەن وتباسىنان وقشاۋلانباي-اق, تٷزەلۋ مٷمكٸندٸگٸ بەرٸلەدٸ. مٸنە, زاڭنىڭ ٸزگٸلەندٸرٸلۋٸ بٸزگە وسىنداي جاعدايلار جاساۋدا», – دەدٸ جاقىپ قاجمانۇلى.
سونداي-اق, باس پروكۋروردىڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستاندا «تٷرمەدەگٸلەردٸڭ سانىن قىسقارتۋ بويىنشا 10 قادام» جوباسى اياسىندا ەلٸمٸزدە تەمٸر تورعا توعىتىلعانداردىڭ سانى 30 پايىزعا دەيٸن ازايىپتى. نەتيجەسٸندە, ەلەمدٸك تٷرمە رەيتينگٸندە قازاقستان 30-شى ورىننان 62-شٸ ورىنعا تٶمەندەگەن.
پارلامەنتتٸك تىڭداۋدا بايانداما جاساعان ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ قالمۇحامبەت قاسىموۆ بولسا, قىلمىستىق كودەكستٸڭ زامان تالابىنا ساي جەتٸلدٸرٸلٸپ, ٸزگٸلەندٸرٸلۋٸن ەڭگٸمەگە ارقاۋ ەتتٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, كەيبٸر زاڭداردىڭ گۋمانيستٸك ماڭىزدىلىعى جوعارىلاعانىمەن, قۇقىق قورعاۋشىلار قاۋىمى تەجٸريبە جٷزٸندە كەرەعار جاعدايلارعا تاپ بولىپ جاتاتىن كٶرٸنەدٸ. مەسەلەن, جاڭا نورماعا سەيكەس, وتباسىنىڭ مازاسىن العان جانجالقوي ادامدى پوليتسەيلەر ٷش ساعاتتان ارتىق ۇستاي المايدى. ال ٸشٸمدٸككە تويعان ول, پوليتسەيلەردٸڭ ٷش ساعاتتىق «قاماۋىنان» كەيٸن ٶزٸنٸڭ «باياعى ەۋەنٸنە» قايتا باسۋى بەك مٷمكٸن. سول سيياقتى, وتباسىنداعى سوققىعا جىعۋ مەن ۇرىس-كەرٸس سىندى تۇرمىستىق جانجالداردى قىلمىستىق «استارىنان» اجىراتۋ, زاڭ مازمۇنىن ادامگەرشٸلٸككە جاقىنداتقانىمەن, وقيعا سالدارىنان كٸسٸ ٶلٸمٸنٸڭ كٶبەيگەندٸگٸ راستالعان.
وسىلايشا, زاڭ جوبالارىنىڭ استارىن بٷگە-شٸگەسٸنە دەيٸن اشىق تالقىلاعان پارلامەنتتٸك تىڭداۋدىڭ ماقساتى – قىلمىستىق ەدٸلەت سالاسىنداعى كودەكستەردٸ قولدانۋدىڭ جاي-كٷيٸن جان-جاقتى قاراۋ بولاتىن. ٶيتكەنٸ, اتالعان زاڭنامالىق اكتٸلەردەگٸ ولقىلىقتاردى انىقتاۋ مەن ولاردى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ جولدارى بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا اتاپ كٶرسەتٸلگەن.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)