© Photo: قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ
مەجٸلٸس دەپۋتاتى نۇرلان ەۋەسباەۆ جاپونييا مەن قازاقستانداعى يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەندەرگە تٶلەنەتٸن تٶلەم كٶلەمٸن سالىستىردى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz سايتى.
ەۋەسباەۆ پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆقا جولداعان جسدپ فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىندا سەمەي پوليگونىنداعى يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن ازاماتتاردى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋدىڭ پروبلەمالىق مەسەلەلەرٸن كٶتەردٸ.
"بيىل سەمەي پوليگونىن جابۋ تۋرالى جارلىققا قول قويىلعانىنا 32 جىل تولدى. 40 جىل ٸشٸندە وندا 468 يادرولىق سىناق جٷرگٸزٸلدٸ. بارلىق جارىلىستاردىڭ كٷشٸ حيروسيماعا تاستالعان بومبانىڭ قۋاتىنان 2500 ەسە كٶپ بولدى. ايماققا ورنى تولماس ەكولوگييالىق زالال كەلتٸردٸ. الدىمىزدا ەلٸ شەشٸمٸن تاپپاعان مەسەلەلەر بار", - دەدٸ دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٶكٸنٸشكە قاراي, ەلٸمٸزدە پوليگون قىزمەتٸ سالدارىنان زارداپ شەككەن قانشا ادام تۇراتىنى تۋرالى ناقتى دەرەكتەر ەلٸ جوق. تٷرلٸ مەلٸمەت بويىنشا, 1,5 ميلليوننان اسا ادام زارداپ شەككەن. پوليگونعا جاقىن ورنالاسقان ەلدٸ مەكەندەردٸڭ تۇرعىندارى ەلٸ كٷنگە دەيٸن رادياتسييادان بولاتىن اۋرۋلاردان زارداپ شەگٸپ وتىر, رادياتسييا زارداپتارى ولاردىڭ ۇرپاعىنا دا ەسەر ەتەدٸ.
"قازاقستاندىق زاڭناماعا سەيكەس زارداپ شەككەن ازاماتتارعا بٸرجولعى اقشالاي ٶتەماقى تٶلەنەدٸ, ونىڭ مٶلشەرٸ ايماققا بايلانىستى جەكە بەلگٸلەنەدٸ جەنە 1949 جىلدان 1965 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدە ەربٸر جىل ٷشٸن ەڭ كٶبٸ 18 000 تەڭگە (5,23 اەك) بولادى. رادياتسييالىق قاۋٸپتٸ اۋماقتاردا تۇراتىن تۇرعىندار قوسىمشا ەڭبەكاقى مەن جىل سايىنعى اقى تٶلەنەتٸن قوسىمشا ەڭبەك دەمالىسىنا قۇقىعى بار. بۇل جەڭٸلدٸكتەر تەك سەمەي ايماعىندا عانا جارامدى", - دەدٸ نۇرلان ەۋەسباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاپونييادا مۇنداي تٶلەم تٷرلەرٸ يادرولىق بومبادان زارداپ شەككەندەرگە اي سايىن تٶلەنەدٸ. مىسالى, اتومدىق سەۋلەلەنۋگە بايلانىستى اۋرۋلاردى ەمدەۋ ٷشٸن, دەنساۋلىقتى باقىلاۋ, دەنساۋلىقتى ساقتاۋ, مەيٸربيكەنٸ جالداعانى ٷشٸن كٷتٸم تٶلەمٸنٸڭ كٶلەمٸ 1000 دوللاردان اسادى.
دەپۋتات 2017-2019 جىلدار ارالىعىندا ٶڭٸردە زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلٸپ, بيۋدجەتتەن قوماقتى قارجىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا جۇمسالعانىنا قاراماستان, ونىڭ نەتيجەسٸ ۇسىنىستار دەڭگەيٸندە قالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
"2021 جىلى مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن ەزٸرلەنگەن تەسٸلدەردٸ تالقىلاۋ جەنە ناقتى ۇسىنىستار ەنگٸزۋ ٷشٸن ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبى قۇرىلاتىنى, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن ەزٸرلەنگەن تەسٸلدەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە كٶشۋدٸ ناقتى جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا تەسٸلدەر ەزٸرلەنەتٸنٸ حابارلاندى.
سەۋلەلەنۋ دوزاسىنا بايلانىستى ازاماتتارعا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس بولعان. بۇعان دەيٸن ايتىپ ٶتكەنٸمدەي, بٸز جۇمىستىڭ نەتيجەسٸن كٶرمەي وتىرمىز", - دەدٸ ەۋەسباەۆ.
جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتييا فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتى يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن ازاماتتاردى جەكە ەسەپكە الۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى, يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ ساناتتارىن انىقتاۋ كريتەرييلەرٸن قايتا قاراۋدى, ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبىنىڭ جۇمىس نەتيجەلەرٸن ۇسىنۋدى جەنە رادياتسييامەن لاستانعان اۋماقتاردى قالپىنا كەلتٸرۋ بويىنشا شارا قولدانۋدى سۇرادى.
