جىلى ورنىن سۋىتىپ, تٷزدەن باقىت ٸزدەپ اداسقان جانداردىڭ قاتارىندا ايجامالدىڭ تاعدىرى بەرٸنەن ەرەكشە.
كەلٸنشەك «جۋسان» وپەراتسيياسىنىڭ ارقاسىندا تۋعان ەلٸنە كەنجەسٸن قۇشاقتاپ, جالعىز ورالدى. ولار جيھادقا بٸر ٷيدەن 6 ادام «ەرەكشە ميسسييامەن» اتتانعان بولاتىن.
ايرانداي ۇيىعان ەۋلەت ايماقتاعى ەلگە ٷلگٸلٸ شاڭىراقتاردىڭ بٸرٸ بولعان. وتاناسى ايجامال (ەسٸمٸ ٶزگەرتٸلگەن) - شارۋاسى ٶرگە دومالاعان كەسٸپكەر ەدٸ. بٸرەۋدەن ٸلگەرٸ, بٸرەۋدەن كەش ٶمٸر سٷرٸپ جاتتى. وتاعاسى جۇمىسىنىڭ اۋىرلىعىنا بايلانىستى ٸشكٸلٸككە سالىنىپ كەتكەن. كٷيەۋٸنٸڭ شايتان سۋىنا ەۋەستٸگٸنەن مەزٸ بولعان ەيەل مەسەلەنٸڭ شەشٸمٸن دٸننەن ٸزدەيدٸ.
اللا جولىنا تٷسسە, باسىن سەجدەگە تيگٸزسە, جامان ەدەتٸنەن ارىلار دەگەن نيەتپەن ايجامال كٷيەۋٸن ناماز وقيتىن قايىناعاسىنا ەكەلەدٸ. سودان كەيٸن ايجامالدىڭ كٷيەۋٸ مەشٸتكە ٶزٸ بارا باستايدى. تٸپتٸ كٷندەردٸڭ كٷنٸندە ول مەشٸتتەن شىقپايتىن بولدى. جولداسىنىڭ ٶزٸنە قاجەت ورتانى تاپقانىنا قۋانعان ايجامال الاڭسىز جۇمىسىندا جٷرە بەردٸ.
بٸراز ۋاقىت ٶتكەندە جولداسى ٷيگە كەلمەيتٸن بولدى.
«ول قاتتى ٶزگەردٸ. وتباسىن اسىراۋ, اقشا, باسقا دا مەسەلەلەرگە مٷلدە باسىن اۋىرتپايدى. اندا-ساندا كەلەدٸ. بارلىعىمىزدان ناماز وقۋدى تالاپ ەتتٸ. مەن دە ونىڭ ىقپالىمەن وراندىم. باسىندا دٸنگە بەت بۇرعاندا ناماز جەنە تەك ورازا ۇستاۋمەن عانا شەكتەلگەن, ۋاقىت ٶتە دٸنشٸل جاماعاتتارمەن ارالاسا باستادى. جاماعاتپەن بٸرگە قۇران وقىپ, ۋاعىز ايتۋعا جينالىپ جٷردٸ. ول ۋاقىتتا قازاقستاندىق كٸتاپتار از بولعاندىقتان اراب جەنە داعىستاندىق كٸتاپتاردى وقىعان. قازاقستاندا تىيىم سالىنعان «ٷش نەگٸز» بەن «تٶرت قاعيدا» كٸتاپتارىن دا وقىعان. 2010 جىلدارى «جيھادقا» شىعۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى ٶز ويىن ايتىپ قالاتىن», - دەيدٸ ايجامال.
بٸراق ول كەزدە وتاعاسىنىڭ بۇل سٶزٸن ەشكٸم قولداماعان. ارادا بٸراز ۋاقىت ٶتكەن سوڭ جولداسى «ساعان دا, ماعان دا ماشينا ساتىپ الامىز» دەپ ايجامالدى قۋانتىپ قويادى. 2013 جىلى قايىن اعاسى مەن جولداسى ٶز اۆتوكٶلٸكتەرٸن ساتىپ, بٸشكەككە جول تارتادى. ولار سودان كەيٸن بٸراز ۋاقىت حابارسىز كەتكەن. ايجامالدىڭ ويىنا ەشبٸر جاماندىق كٸرٸپ-شىقپاعان.
بٸرنەشە كٷن ٶتكەن سوڭ كەلٸنشەك كٷيەۋٸنٸڭ تٷركييا ارقىلى سيريياعا كەتكەنٸن ەستيدٸ. جولداسى ايجامالعا «سيريياعا بارلىعى حاليفات قۇرۋ ٷشٸن وتباسىمەن, بالا-شاعاسىمەن كەلٸپ جاتىر, سوندىقتان سەن دە كەل», - دەپ حابارلاسقان.
ايجامال ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن جٸبەرٸلگەن حابارلامالارعا سەنٸپ, سيرييا تۋرالى بەينەروليكتەردٸ كٶرەدٸ. بەينەكادردان ول ٷيٸ تەگٸن, جارىق-سۋى تەگٸن, قوي ٷستٸنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان ەلدٸ كٶرگەن.
ۇزاق ويلانباستان, ەشكٸمنەن اقىل سۇراماستان ايجامال 3 بالاسىن قۇشاقتاپ, سيريياعا بەت الادى. 2 بالاسى قارسى بولىپ, الماتىدا قالىپ قويعان. سوعىس ايماعىندا تاعى بٸر بالانى دٷنيەگە ەكەلەدٸ.
ناعىز جەر بەتٸندەگٸ توزاق 2014 جىلى باستالادى.
2014 جىلى سيرييا باسشىسى باشار اساد ەسكەرلەرٸ بارلىعىن جارا باستاعان. ال ودان كەيٸنگٸ جىلدارى باشارعا فرانتسييا, امەريكا, يراك تاعى باسقا مەملەكەتتەر قوسىلىپ, تاڭنان كەشكە دەيٸن جارىلىس ۇيىمداستىرىپ, بەيبٸت تۇرعىنداردى قىرا باستاعان.
ايجامال سيرييادا ٶتكٸزگەن 5 جىلدا قانشاما سۇمدىق وقيعالاردى باستان كەشٸرگەن.
«سيرييادا بالالارعا دا, ەرەسەكتەرگە دە ارنايى ساباق ٶتەدٸ. «ٷش نەگٸز» جەنە «تٶرت قاعيدا» بويىنشا دەرٸستەر وقىلادى. بٸراق قازاق جەرٸندە تاراپ, ٶزٸم وقىعان «ٷش نەگٸز» كٸتابىندا «تاكفيرلٸك» تٷسٸنٸك جوق ەدٸ, ال سيرييا ٶڭٸرٸندە وقىتاتىن «ٷش نەگٸز» كٸتابىندا «تاكفيرلٸكپەن ايىپتاۋ» سىندى تٷسٸنٸكتەر بار. ياعني بٸر كٸتاپ ەكٸ تٷرلٸ نۇسقادا ەلەم بويىنشا تاراعان. ال ون جاستان ون بەس جاسقا دەيٸنگٸ بالالارعا قۇران, اقيدا, اراب تٸلٸ جەنە جەكپە-جەك ٶنەرٸن باستان-اياق وقىتىپ, قالاي ٶلتٸرۋ كەرەك, قالاي اتۋ كەرەك, قالاي جارۋ كەرەكتٸگٸن ٷيرەتەتٸن», - دەيدٸ ول.
ايجامالدىڭ ەرجەتٸپ قالعان ۇلىن ايلاپ كٶرمەگەن كەزدەرٸ بولعان.
«10 جاسار ۇلىم قارۋ-جاراقپەن اتۋ جەنە ونىڭ تٷرلەرٸن تٷگەل بٸلدٸ. ال بالا 15 جاسقا تولعان سوڭ باسشىلار قاي جاققا جيھادقا شىعۋ كەرەك دەسە, سول جاققا بارۋعا مٸندەتتٸ», - دەيدٸ كەلٸنشەك.
ايجامال سيرييا ٶڭٸرٸندە بەرگەن دٸني ٸلٸم, يدەولوگييا كٷشتٸ بولعانىن ايتادى. كٶپشٸلٸگٸ قۇراننان, جالپى دٸننەن حابارى جوق بولعاندىقتان دەرٸس بەرگەندەردٸڭ سٶزٸنە قارسىلىق تانىتپاي, «مىناۋ قۇراننان جەنە سٷننەتتەن الىنعان» دەگەن ۇستازدارىنىڭ سٶزٸنە سەنە بەرگەن.
دەگەنمەن, سيريياعا كەلگەندەردٸڭ اراسىندا «حاليفتىڭ (باسشىنىڭ) بەرگەن تاپسىرماسىن عانا ورىنداپ جٷرمٸز, بٸز ونىڭ شىن مەنٸندە كٸم ەكەنٸن كٶرگٸمٸز كەلەدٸ» دەگەن قازاقتار دا بولعان. تٸپتٸ ارابتاردىڭ كەي ٷكٸمٸنە قارسى شىققانداردىڭ ٷيٸنە چيپ تاستاپ, قازاقستاننىڭ 19 ازاماتىن تىڭشىلار جارىپ جٸبەرگەن.
ايجامالدىڭ ايتۋىنشا, سيرييادا ەيەلدەر جالعىز قالماۋعا تىرىساتىن.
«بٸر ەيەلدٸڭ بٸرنەشە رەت تۇرمىسقا شىعۋىنا سەبەپ كٶپ. ەيەلدەر مەن بالالار - بارلىعى بٸر ٷيدە تۇرادى. سوندىقتان ۇرىس تا, جانجال دا ەيەلدەر اراسىندا كٶپ بولدى. ال ەرلٸ-زايىپتىلار ٷشٸن جەكە ٷي بەرەتٸن. كٶپ ەيەلدەر باسىنىڭ تىنىشتىعىن قالاعاندىقتان بٸرنەشە مەرتە تۇرمىسقا شىعۋعا مەجبٷر بولادى. ال تۇتقىنداعى ەيەلدەردە ونداي ەرٸك بولمادى. ولاردى قالاعان ادامىنا ساتاتىن, بٸر-بٸرٸنە سىيلىققا بەرٸپ, ساتىپ الاتىندار دا بولدى», - دەدٸ ول.
وتانىنا قايتۋدى ايجامال ەكٸ بالاسى, كەلٸنٸمەن بٸرگە جوسپارلاعان. تٸپتٸ بالاسى ول جەردەن كەتەتٸنٸن ايتقاندا ەسكەرلەر «حاۋاريدج» جەنە «تاكۆير» دەپ بٸرنەشە رەت تٷرمەگە دە قاماعان. ال سوعىس ايماعىنان شىعۋ ٷشٸن ولار ەرەسەكتەرگە ادام باسىنا - 7000, ال بالالارعا - 3000-4000 مىڭ دوللار كٶلەمٸندە اقشا سۇراعان. ەرينە, ونداي اقشا ەشكٸمنٸڭ قالتاسىنان تابىلماعان. ايجامالدىڭ وتباسىمەن بٸرگە قاشۋدان باسقا امالى قالمادى.
ايدالاعا باقىت ٸزدەپ كەلگەن وتباسى ٶمٸر مەن ٶلٸمنٸڭ اراسىندا, ٷرەي قۇشاعىندا ٶمٸر كەشٸپ جاتتى.
«امان-ساۋ قالاتىنىن بٸلمەگەندٸكتەن ۇيقى الدىندا بەرٸ تٸلٸن كەليماعا كەلتٸرەتٸن. بٸزدٸڭ جاتقان ٷيگە بومبا تٷسٸپ, ون ادام قايتىس بولدى. مەن جەنە كەنجە ۇلىم عانا تٸرٸ قالدىق. زۇلمات جارىلىستان ٷيٸندٸ استىندا قالىپ, قولىم سىنىپ, ميىما زاقىم كەلدٸ. مەن ەمدەلمەدٸم. سوندىقتان قول سٷيەكتەرٸ قيسىق بٸتتٸ, ەلٸ دە شىتىناۋلى كٷيدە», - دەيدٸ ەيەل.
كٸندٸك قانى تامعان جەرٸنەن جىراقتاپ, تۋىپ-ٶسكەن ۇياسىنان الىستان باقىت ٸزدەپ كەتكەن وتباسىنىڭ شاڭىراعى وسىلايشا ورتاسىنا تٷستٸ.
ايجامال سيريياداعى 5 جىلدا 3 بالاسىنان, كەلٸنٸ مەن جۇبايىنان ايرىلدى. كەنجەسٸن قۇشاقتاعان ول قالعان كيٸمدەردەن پالاتكا جاساپ, سوندا تٷنەگەن. وتقا جاناتىن نە بولسا, سونىڭ بەرٸن جيناپ جاعىپ, شەي قايناتىپ, كٷنٸن كٶرگەن.
ايتۋىنشا, سيرييا ٶڭٸرٸندە قازاقستاندىقتار ٶتە كٶپ بولعان, تيٸسٸنشە قايتىس بولعان ەركەكتەردٸڭ سانى دا از ەمەس. ەلٸمٸزدەن ٶز ەركٸمەن كەتكەن 16,17,18 جاستاعى جٸگٸتتەر دە بولعان. ولاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ سوعىسامىز دەپ ەمەس, شاريعات زاڭىمەن كٷن كەشٸپ, ٷي دە, سۋ دا, جارىق تا تەگٸن, جايلى ٶمٸر سٷرەمٸز دەپ ويلاپ كەلگەن.
سٶيتٸپ الاڭ كٶڭٸل بولىپ جٷرگەندە امەريكانىڭ كٷردتەرگە 3 كٷنگە جول اشاتىنىن ەستٸگەن. سول مەزەتتٸ دەرەۋ پايدالانىپ, كٷردتەردٸڭ اۋىلىنا جەتكەن. ول ايماقتا بالاسىمەن بٸرگە 2 اي لاگەردە بولعان. جولداسىمەن بٸرگە كەتكەن قايىناعاسى امان قالىپ, ايجامالدىڭ الماتىدا قالعان بالاسىن سيرييادا وتىرىپ «پىشاقپەن بولسا دا, بٸردەڭە ٸستە, جارىلىس جاسا» دەپ ٷگٸتتەگەن. بٸراق بالاسى اناسى ارقىلى بايلانىسقا شىعىپ, ونى مازالاماۋىن ٶتٸنگەن.
وسى مەزەتتە سودىرلاردىڭ سويىلىن سوققان وتانداستارىمىزدى قۇتقارۋعا قر سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ مەن كٷش قۇرىلىمدارى اتتانىپ, سوعىس وشاعىنان تٸرٸ قالعان وتانداستارىمىزدى امان-ەسەن ەلگە جەتكٸزگەن بولاتىن.
ايجامال ٶزەگٸن جارىپ شىققان 3 بالاسىن جەر قوينىنا بەرٸپ, جالعىز ۇلىمەن ەلگە ورالدى. قازٸر ول قايعىمەن, ٷرەيمەن ٶتكەن 5 جىلىن كٶز جاسىن تٶگٸپ وتىرىپ ەسكە الادى. ٶزٸ سيياقتى اداسقان كەلٸنشەكتەرگە تۋعان جەردەن بەزبەۋ كەرەكتٸگٸن ايتادى.
