ٷندٸ تاريحى, ٷندٸ مەدەنيەتٸ – ٷندٸ كينوسى ارقىلى قازاققا جات بولماسا كەرەك. ەندٸ الماتى وبلىسىندا اتالعان ەلدٸڭ اتسالىسۋمەن تاريحي فيلم تٷسٸرٸلمەك. بۇل جٶنٸندە ٶڭٸر باسشىسى اماندىق باتالوۆ پەن اتالمىش فيلمٸدٸ تٷسٸرۋدٸ جوسپارلاپ وتىرعان «Santoshi Prodaction» كينوكومپانيياسىنىڭ ماماندارى اراسىنداعى كەزدەسۋدە ايتىلدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قوس تاراپ جەتٸسۋ ٶڭٸرٸندە تٷسٸرٸلەتٸن فيلمنٸڭ مەن-جايىن تالقىلادى. وسى رەتتە وبلىس ەكٸمٸ قوناقتارعا ٶڭٸردٸڭ جەتكەن جەتٸستٸكتەرٸن تانىستىرا وتىرىپ, قوناقجاي جەتٸسۋ جۇرتشىلىعىنىڭ بۇل جوباعا قولداۋ كٶرسەتۋگە دايىن ەكەندٸگٸن جەتكٸزدٸ.
ەسٸلٸ بۇل وي جەتٸسۋ توپىراعىنا ٷندٸنٸڭ كينو رەجيسسەرٸ رادجكۋمار سانتوشيدىڭ كەلۋٸنەن تۋىنداعان. سول رەتتە, تٷگٸن تارتسا مايى سورعالاعان قۇيقالى توپىراقتىڭ كٶركەم تابيعاتى شەتەلدٸك قوناقتى قاتتى تاڭعالدىرادى. ناقتىراق ايتقاندا, رەجيسسەر قازاقستانعا ٶتكەن جىلى ارنايى ساپارلاي كەلەدٸ. ەرٸ وسى بارىستا قازاق دالاسىن ارالاپ, بولاشاق فيلمٸنٸڭ تٷسٸرٸلٸمٸ جٷرگٸزٸلەتٸن جەرلەردٸ تاڭداپ كەتەدٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٷشقوڭىر جايلاۋى, قاپشاعاي ماڭى جەنە شارىن شاتقالىنىڭ تابيعاتى – سٶزسٸز تەڭدەسسٸز سۇلۋلىق گالەرەياسى ٸسپەتتٸ. كٶرگەن كٶزگە ەرەكشە كٶرٸنەدٸ. ياكي, تاريحي كيونعا سۇرانىپ تۇرعان جەر دەۋگە بولادى. سول سەبەپتٸ دە ول وسىنداي توقتامعا كەلەدٸ. تٸپتٸ, رەجيسسەر تاراپىنان شەشٸم دە شىعارىلىپ قويىپتى. تٷسٸرٸلٸم جۇمىستارى ماۋسىم-تامىز ايلارى ارالىعىندا باستالماق.
فيلمنىڭ اتالعان ٶڭٸردە تٷسٸرٸلۋٸنە تاعى دا سەبەپ جوق ەمەس. ٶيتكەنٸ, قازاق تاريحىنا قاتىستى كٶپتەگەن «كٶشپەندٸلەر», «جاۋجٷرەك مىڭ بالا», «قازاق ەلٸ» سىندى كينو تۋىندىلاردىڭ وسى ٶڭٸردە تٷسٸرٸلۋٸ دە تەگٸن ەمەس ەدٸ. تاۋلى-توعايلى, كٶلدٸ-قوعالى, شٶلەيتتٸ, ادىرلى, شاتقالدى, كٶز جەتكٸسٸز جازىقتى القاپ تا وسى ايماققا تيەسەلٸ. بۇنداي بٸرەگەي كارتينا كينو تٸلٸندە شەبەر «سٶيلەپ» شىعا كەلەتٸنٸ دە راس. وعان وسى بٸر اسپان استى اشىق تٷسٸرٸلٸم الاڭىنىڭ الماتى مەن تالدىقورعانداي قوس شاھارعا تيٸپ تۇرۋىن قوسىڭىز.
كينو ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, تيٸسٸنشە, بۇل فيلم جەتٸسۋ ٶلكەسٸنٸڭ ەسەم تابيعاتىن ٷندٸستان مەن ٶزگە ەلدەردٸڭ كٶرەرمەندەرٸنە پاش ەتۋدٸڭ بٸر مٷمكٸندٸگٸ بولماق. سەبەبٸ, ونىڭ كەيٸنگٸ مول اۋديتورييانى قامتىعان كٶرسەتٸلٸمٸن ايتپاعاننىڭ ٶزٸندە, تٷسٸرٸلٸم بارىسىندا ٷندٸستاندىق جۋرناليستەر تاريحي كينونىڭ كٷندەلٸگٸن جٷرگٸزٸپ وتىرادى دەپ جوسپارلانعان.
ەندٸ اتالعان فيلم جايىندا قىسقاشا توقتالساق, 1897 جىلى ساراگارحي تٷبٸندە تاريحي ٷلكەن شايقاس بولعان كٶرٸنەدٸ. سول ۇرىستا ەسكەري قاراۋىلداۋ بەكەتٸ ٷشٸن سيكحتىق 21 سارباز جاۋدىڭ 10 مىڭ ەسكەرٸنە قارسى تۇرعان دەيدٸ. ەرينە, ادام نانعىسىز شايقاس بۇل. ال ٷندٸلٸكتەر بابا تاريحىنىڭ بايانى دەيدٸ ونى. سول سەبەپتٸ دە اتالعان تۋىندىنى تٷسٸرۋگە بارىن سالىپ وتىر.
ايتا كەتەيٸك, شىعارماشىلىق توپ تٷسٸرٸلٸم بارىسىندا كارتيناعا قاجەتتٸ ادام سانىنىڭ جوسپارلاعاننان دا كٶپ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن, قاجەتتٸلٸك تۋىنداعان جاعدايدا فيلمگە جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردى تارتۋ جوسپارى دا بار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
