فوتو: يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
قازاقستانداعى ٸرٸ جول-كٶلٸك ينفراقۇرىلىمدارىنىڭ بٸرٸ - ٷلكەن الماتى اينالما اۆتوجولى حالىق يگٸلٸگٸنە بەرٸلدٸ. ونىڭ رەسمي اشىلۋىنا قر ييدم اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى تٶلەگەن ابدۋللين, الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ جەنە الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ قاتىستى, دەپ حابارلايدى يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
كٶلٸك جٷرگٸزۋشٸلەرٸ جاڭا جولدىڭ ٷستٸمەن جٷرٸپ, ونىڭ ارتىقشىلىقتارىن باعامداپ كٶردٸ. اتالعان اينالما اۆتوجولى ەل تاريحىنداعى العاشقى كونتسەسسييالىق جوبا سانالادى. ونىڭ قۇرىلىسى 3 جىل بۇرىن تٷرٸك-كورەيالىق كونسورتسيۋمىنىڭ نەگٸزٸندە قولعا الىنىپ, جوسپارعا سەيكەس 2024 جىلى قولدانىسقا بەرٸلۋٸ كەرەك ەدٸ. دەسە دە قارقىندى جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە بۇل نىسان مەرزٸمٸنەن بۇرىن تاپسىرىلىپ وتىر.
قر ييدم اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى تٶلەگەن ابدۋللين اۆتوجولدىڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن باسىمدىقتارىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ٷلكەن الماتى اينالما اۆتوجولى مەگاپوليس كٶشەلەرٸندەگٸ جەنە قالا ماڭىنداعى كەپتەلٸستٸ ازايتىپ, ەكولوگييالىق جاعدايدى جاقسارتادى.
«بۇل - ەلٸمٸزدٸڭ تاريحىنداعى ماڭىزدى سەتتەردٸڭ بٸرٸ. سەبەبٸ ٷلكەن الماتى اينالما اۆتوجولى ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبا سانالادى. وسى جول قۇرىلىسى حالىقتىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن قولعا الىنعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. سونداي-اق اتالعان جوبا مەگاپوليس تۇرعىندارى مەن جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ ەركٸن قوزعالۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزەرٸ انىق», دەدٸ تٶلەگەن ابدۋللين.
كونتسەسسييا تەتٸگٸنە سەيكەس قۇرىلىس جۇمىستارىن ينۆەستور جەكە قاراجاتىن ەسەبٸنەن جٷرگٸزگەن. ەندٸ تاياۋ 16 جىل بويى جول ينۆەستوردىڭ كەپٸلدٸك مەرزٸمٸندە بولادى. 66 شاقىرىمعا جالعاسقان اينالما جولدى جارتى ساعاتتا ەڭسەرۋگە بولادى.
كٶلٸك جٷرگٸزۋشٸلەرٸ جاڭا جولدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن بايقاپ, ريزاشىلىقتارىن جەتكٸزدٸ.
«بۇل اينالما جول - الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنا شىنىمەن دە قاجەتتٸ جوبالاردىڭ بٸرٸ. ٶز باسىم جٷك تاسىمالىمەن اينالىسامىن جەنە الماتىنىڭ كەپتەلٸستەرٸن جاقسى بٸلەمٸن. ٷلكەن الماتى اينالما جولى اشىلسا, جٷك تاسىمالداۋشىلار مەن قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ جٷرٸپ-تۇرۋى جەڭٸلدەپ, كەپتەلٸس مەسەلەسٸ شەشٸلەدٸ دەگەن ويدامىز», دەدٸ كٶلٸك جٷرگٸزۋشٸسٸ ميحايل درانيتسا.
الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆتٸڭ ايتۋىنشا, جاڭا جول-كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەرٸن جاقسارتىپ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتپەك.
«اتالعان اينالما اۆتوجولى مەملەكەت-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸك اياسىندا سالىنعان ەلٸمٸزدەگٸ ماڭىزدى ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ بٸرٸ. ول تۇتاستاي ٶڭٸردٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸن باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا ترانزيتتٸك دەلٸزٸنٸڭ نەگٸزگٸ تارماعى سانالادى. وسى جول وبلىسىمىزدىڭ دامۋىنا ەسەر بەرٸپ, ينۆەستيتسييالىق جەنە تۋريستٸك ەلەۋەتتٸ ارتتىرادى دەگەن سەنٸمدەمٸز», دەدٸ سۇلتانعازيەۆ.
الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ باكادتىڭ ٷاااج الماتى اگلومەراتسيياسىنىڭ كٶلٸك قۇرىلىمىنىڭ نەگٸزٸ بولىپ تابىلاتىنىن ايتتى.
«الماتى قالاسىنىڭ 2040 جىلعا دەيٸنگٸ جاڭا باس جوسپارى اياسىندا بٷگٸندە ٷاااج-نا قاتىستى التى راديالدى جولدىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر», - دەدٸ دوساەۆ.
ٷاااج-دىڭ اشىلۋى الماتى قالاسىنىڭ اۋماعىنا ترانزيتتٸك كٶلٸكتەردٸڭ كٸرۋٸنە جول بەرمەۋ ارقىلى الماتى قالاسىنداعى كٶلٸك كەپتەلٸسٸن ورتا ەسەپپەن 20%-عا ازايتادى. بۇل قالانىڭ ەكولوگييالىق جاعدايىن جاقسارتادى. اگلومەراتسييا الماتىلىقتار ٷشٸن كٶلٸك قىزمەتٸنٸڭ ساپاسىنا وڭ ەسەر ەتپەك.
اينالما جول 1-ا تەحنيكالىق ساناتى بويىنشا سالىنعان. اتالعان جوبانى قارجىلاندىرۋعا ەۋرازييالىق دامۋ بانكٸ دە قاتىسقانىن اتاپ ٶتكەن ابزال.
«ٷلكەن الماتى اينالما اۆتوجولى قازاقستان مەن ەۋرازييا ايماعىندا كٶلٸك مارشرۋتتارىن كەڭەيتۋ بويىنشا ماڭىزدى رٶل اتقارادى. جاڭا نىسان «شىعىس-باتىس» باعىتىنداعى حالىقارالىق اۆتوكٶلٸك مارشرۋتتارىن بايلانىستىرىپ, كٶلٸك قاتىناسىن جاقسارتۋعا, جٷك تاسىمالىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋگە وڭ ىقپال ەتەدٸ. وسى جول ارقىلى تاسىمالداناتىن جٷكتٸڭ بولجامدى كٶلەمٸ تاياۋ 10-15 جىلدا 87%-عا ۇلعايىپ, 35,9 ملن تونناعا جەتۋگە تيٸس», دەدٸ ەۋرازييالىق دامۋ بانكٸنٸڭ باسقارما تٶراعاسى نيكولاي پودگۋزوۆ.
رەسمي بٶلٸمنەن كەيٸن جاڭا جولدىڭ بويىمەن بٸرنەشە كٶلٸك جٷرٸپ ٶتتٸ. اتاپ ايتقاندا, ٷاااج بەلگٸلەرٸ بار 10 اۋىر جٷك كٶلٸگٸ, 10 اۆتوبۋس جەنە جەڭٸل اۆتوكٶلٸكتەر قاسكەلەڭ قالاسىنا دەيٸن جول تارتتى.
