فوتو: Tengrinews.kz/ەليحان ساريەۆ
پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييا وتىرىسىندا وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىن كٷشەيتۋ جەنە قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدٸڭ سەرۆيستٸك مودەلٸن ەنگٸزۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى مارات قوجاەۆ پوليتسيياعا جىل سايىن تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتٸلەرٸ بويىنشا 100 مىڭنان اسا ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسەتٸنٸن باياندادى. بۇل رەتتە جاعدايلاردىڭ 60 پايىزىندا جەبٸرلەنۋشٸلەر قۇقىق بۇزۋشىلارعا قاتىستى شارالار قابىلداۋدان باس تارتادى. 2022 جىلى 37 مىڭ ادام ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلدى. بۇل رەتتە وتباسىلىق-تۇرمىستىق قاتىناستار سالاسىنداعى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانى 7 پايىزعا (623-تەن 583-كە دەيٸن) تٶمەندەدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ٸٸم وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ قاتاڭداتۋ شارالارىن, سونداي-اق وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزۋشىلاردى وڭالتۋ جەنە ولارمەن تەربيە جۇمىسىن جٷرگٸزۋدٸ قامتيتىن قادامداردى ەزٸرلەدٸ.
وسىلايشا, بۇل سالاداعى ٸس-قيمىلداردى ٷيلەستٸرۋ ٷشٸن ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندى بەلگٸلەۋ ۇسىنىلىپ وتىر, بۇل رەپرەسسيۆتٸ شارالارعا ەمەس, ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق پروبلەمالارىن, بالالاردى تەربيەلەۋ جەنە جالپى, وتباسى مەرتەبەسٸن كٶتەرۋ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە باسىمدىق بەرۋگە جول اشادى.
سونىمەن قاتار تۇرمىستىق قىلمىستاردى تٸركەۋدٸڭ ٶتٸنٸش بەرۋ تٷرٸنەن انىقتاۋ سيپاتىنا كٶشۋ جوسپارلانۋدا, بۇل پوليتسيياعا قۇقىق بۇزۋشىنى جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ ٶتٸنٸشٸنسٸز, ياعني تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق جاساۋ فاكتٸسٸ بويىنشا جاۋاپقا تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. وسىلايشا, جازانىڭ بۇلتارتپاۋشىلىق پرينتسيپٸ قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
بۇدان باسقا, ەكٸمشٸلٸك قاماۋعا الۋدىڭ ەڭ از مەرزٸمٸن 5 تەۋلٸكتەن باستاپ (بۇرىن بولماعان) بەلگٸلەۋ, تەرگەۋ كەزەڭٸندە وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزۋشىنى وقشاۋلاۋ جەنە ونى سوتتىڭ قاماۋعا الۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ, سونداي-اق تاراپتاردىڭ تەك بٸر رەت جەنە سوتتا عانا تاتۋلاسۋىنا مٷمكٸن بەرۋ ۇسىنىلىپ جاتىر.
وسى تاقىرىپ بويىنشا باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى جاندوس ٶمٸراليەۆ, ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ تامارا دٷيسەنوۆا جەنە ەدٸلەت ۆيتسە-مينيسترٸ الما مۇقانوۆا بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستر تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋدا جاڭا ەلەۋمەتتٸك سەرۆيستەردٸ, ونىڭ ٸشٸندە وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن بەلسەندٸ قولدانۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
"تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى جەنە دەرەكتەردٸ تالداۋدى پايدالانا وتىرىپ, قانداي دا بٸر پروبلەمالار تۋىنداۋى مٷمكٸن قاۋٸپتٸ ايماقتاعى وتباسىلاردى انىقتاۋ قاجەت. قىلمىستاردىڭ نەمەسە باسقا دا زاڭسىز ەرەكەتتەردٸڭ جاسالۋىن كٷتپەي, ەڭ الدىمەن, وسىلارعا نازار اۋدارۋ كەرەك. قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ سالدارىمەن كٷرەسۋدەن گٶرٸ ونىڭ الدىن العان ەلدەقايدا دۇرىس", - دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٶڭٸرلەر ەكٸمدەرٸنٸڭ قىزمەتٸن باعالاۋ رەيتينگٸنە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ دەڭگەيٸنٸڭ ينديكاتورلارىن ەنگٸزۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋ, سونداي-اق داعدارىس ورتالىقتارىنىڭ تاپشىلىعى مەسەلەسٸن شەشۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋ قاجەت.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى زورلىق-زومبىلىق ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ قاتاڭداتۋ جٶنٸندەگٸ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋ شەڭبەرٸندە حالىقپەن كەڭٸنەن تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ تاپسىرىلدى.
سونداي-اق, ۆاك وتىرىسىندا قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدٸڭ سەرۆيستٸك مودەلٸنە كٶشۋ مەسەلەسٸ قارالدى, ونىڭ شەڭبەرٸندە ازاماتتارعا ساپالى پوليتسييا قىزمەتتەرٸن كٶرسەتۋگە جەنە قۇقىقتىق تەرتٸپ سالاسىنداعى پروبلەمالاردى بٸرلەسٸپ انىقتاۋ جەنە شەشۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ قوعاممەن تۇراقتى ەرٸپتەستٸك قاتىناستارىن قالىپتاستىرۋعا باسا نازار اۋدارىلادى.
پرەمەر-مينيستر ٸٸم-گە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىن تيٸمدٸ ٷيلەستٸرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋدٸ, ال ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدٸكتەرٸنە جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە سەرۆيستٸك مودەلدٸ ساپالى ماسشتابتاۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
"بۇل – مەملەكەت باسشىسى باستاماشى بولعان قۇقىق قورعاۋ سالاسىنداعى ماڭىزدى رەفورمالاردىڭ بٸرٸ. جىل قورىتىندىسى بويىنشا ەربٸر ٶڭٸردٸڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىنا باعا بەرٸلەدٸ", - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
