الماتى قالاسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ «الماتى باس جوسپارى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا بولىپ, وڭتٷستٸك استانانى ودان ەرٸ دامىتۋ جوسپارىمەن تانىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بيىلعى قاراشا ايىندا قولدانىسقا بەرٸلگەن ينستيتۋتتىڭ جاڭا عيماراتىن قاراعان پرەمەر-مينيستر سيتۋاتسييالىق ورتالىقتىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. نيۋ-يورك, سينگاپۋر, لوندون ٷلگٸسٸمەن قالانى تيٸمدٸ باسقارۋ ٷشٸن Big Data ٷلكەن اقپارات پلاتفورماسى قۇرىلدى. باسقاشا ايتقاندا, بۇل الماتى قالاسىن باسقارۋدىڭ بولاشاق ويلاۋ ورتالىعى. سيتۋاتسييالىق ورتالىقتا 10 قالالىق جەنە رەسپۋبليكالىق جٷيە بٸرٸكتٸرٸلگەن. 2 جىل ٸشٸندە 27 جٷيە مەن دەرەكتەر بازاسىن بٸرٸكتٸرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جٷيەدە قالانىڭ اۆتوترافيگٸ جٶنٸندەگٸ دەرەكتەر, قوعامدىق كٶلٸكتٸڭ جولاۋشىلار اعىنىنىڭ كٷندەلٸكتٸ كٶلەمٸ, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردىڭ جٷكتەمەسٸ تۋرالى مەلٸمەتتەر بار. قىلمىس جاعدايىن تالداۋ, بيۋدجەتتٸڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ بويىنشا ساراپتاما جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
قالا ەكٸمٸ ب. بايبەك ناقتى ۋاقىت رەجيمٸندە 1000-نان اسا دامۋ ينديكاتورى بويىنشا تالداۋ جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن حابارلادى. Big Data تالداۋى نەگٸزٸندە ەرتٷرلٸ قالالىق كٶرسەتكٸشتەردٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ بولجام مودەلٸ قۇرىلۋدا: الماتى ەكونوميكاسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ, حالىقتىڭ سانى مەن قۇرامى, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋعا جاناما فاكتورلارىنىڭ ەسەرٸ. باسقارۋدىڭ ناقتى شەشٸمدەرٸندە كٶرٸنٸس تاباتىن مەگاپوليستٸ باسقارۋدىڭ تٷرلٸ مودەلدەرٸ ەزٸرلەنٸپ جاتىر.
بۇدان باسقا, الماتى قالاسىنىڭ تسيفرلى 3D-گولوگرافييالىق ماكەتٸ مەن تٷرلٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋدە حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن قۇرىلعان «وpen Almaty» قوعامدىق قابىلداۋىنىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى. قوعامدىق قابىلداۋ كەڭسەسٸندە بارلىق اۋدان ەكٸمدٸكتەرٸ, تۇرعىن ٷي باسقارۋ, جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ, جولاۋشىلار كٶلٸگٸ, تابيعي رەسۋرستار جەنە سەۋلەت, قالالىق پروكۋراتۋرا, پوليتسييا, مەملەكەتتٸك كٸرٸس بٶلٸمٸ, تجد, حقكو, كەسٸپكەرلەردٸڭ ۇلتتىق پالاتاسى ٶكٸلدەرٸ مەن مەدياتورلار قىزمەت كٶرسەتەدٸ.
ينستيتۋت اۋماعىندا پرەزيدەنتتٸڭ «تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» اتتى جولداۋىنىڭ اياسىندا جٷزەگە اسقان درايۆەر-جوبالاردىڭ تانىستىرىلىمى ٶتتٸ. 2018 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ جوبالىق قاعيدامەن «الماتى دامۋىنىڭ 50 درايۆەرٸ» باستاماسى جٷزەگە استى. ماقسات — ەكونوميكانى ەرٸ قاراي ٶسٸرٸپ, قالانىڭ بەت-بەينەسٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتۋ.
الماتى ق. ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى س. مەكەجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا 124 ملرد تەڭگەگە 50-دەن 18 جوبا ٸسكە اسىرىلعان. جوبالاردىڭ كٶبٸسٸ ەلەۋمەتتٸك سالادا — 30%, كٶلٸك سالاسىندا — 25%, ەنەرگەتيكا جەنە اباتتاندىرۋ سالالارىندا 10%-دان جٷزەگە اسىرىلۋدا. بۇعان قوسا, قالادا «تسيفرلىق قازاقستان» جوباسى بەلسەندٸ تٷردە ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. الماتىدا ونلاين ساۋدا, اۆتوماتتاندىرىلعان لوگيستيكا, باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ, بلوكچەين تەحنولوگييالار سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن 40 كومپانييادان تۇراتىن تەحنولوگييالىق حاب قۇرىلعان. قازٸرگٸ تاڭدا ات-ٶنٸمدەر ٶندٸرٸسٸندەگٸ قالانىڭ ٷلەسٸ 50% قۇرايدى. Smartcity اياسىندا قاۋٸپسٸزدٸك, جەلٸلٸك بەلسەندٸلٸككە مونيتورينگ جٷرگٸزۋ, قوعامدىق كٶلٸك, بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا جٷيەلٸك تسيفرلىق جوبالار ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر.
