ۋاقىتشا تٸركەۋ دەگەن نە جەنە ول ٷشٸن قانداي قۇجاتتار كەرەك?

قازاقستاننىڭ ٶزگە قالاسىنا ۋاقىتشا تۇرۋ ٷشٸن بارعان كەز كەلگەن قازاقستاندىق مٸندەتتٸ تٷردە سول جەردە تٸركەلۋٸ كەرەك. بۇل تالاپتى ورىنداماعان ازامات 16 مىڭ تەڭگەدەن 30 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ ارالىقتا ايىپ تٶلەيدٸ. بٷگٸن استانادا قر ٸٸم كٶشٸ-قون پوليتسيياسى دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى گالينا سەرسەنوۆا جاڭا زاڭنىڭ نەگٸزگٸ نورمالارىن تٷسٸندٸردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, تۇرعان جەرٸ بويىنشا تٸركەلۋ ادامداردىڭ ەركٸن جٷرٸپ-تۇرۋىنا كەدەرگٸ جاسامايدى, ول – ەلەمدٸك تەجٸريبەدە بار نەرسە.

گالينا سەرسەنوۆا ايتقانداي,  ۋاقىتشا تۇراتىن جەردە تٸركەلۋ قازاقستاندا بۇعان دەيٸن دە تالاپ ەتٸلەتٸن. تەك ول بۇرىن ٷكٸمەت قاۋلىسىندا كٶرسەتٸلگەن بولسا, ەندٸ زاڭدىق تۇرعىدا بەكٸتٸلدٸ. ال تٸركەۋسٸز تۇرۋ مەرزٸمٸ 3 ايدان 1 ايعا قىسقاردى.

قانداي قۇجاتتار كەرەك?

تٸركەلۋگە بۇرىن 8 تٷرلٸ قۇجات جەنە ەكٸ سٶتكە ۋاقىت قاجەت بولسا, ەندٸ ول شارۋا ايتارلىقتاي جەڭٸلدەدٸ – بار بولعانى 4-5 قۇجات جەنە 10-20 مينۋت ۋاقىت كەرەك. الايدا, تٸركەلۋشٸ ٶزٸ بولۋى مٸندەتتٸ. تٸركەلۋ ٷشٸن بٷگٸنگٸ كٷنٸ مىناداي قۇجاتتار تالاپ ەتٸلەدٸ:

• ٷي يەسٸنٸڭ كەلٸسٸمٸ;
• ٷي يەسٸنٸڭ جەكە كۋەلٸگٸ;
• تٸركەلۋشٸنٸڭ جەكە كۋەلٸگٸ;
• تٸركەلۋ ٷشٸن 227 تەڭگە تٶلەگەنٸ تۋرالى تٷبٸرتەك.

سونىمەن قاتار تٸركەلەتٸن ٷي يەسٸنٸڭ ٶزٸ نەمەسە نوتاريۋس كۋەلاندىرعان سەنٸمحاتى قاجەت. جاڭا مەلٸمەتتەر جەكە كۋەلٸكتٸڭ چيپىنا ەنگٸزٸلەدٸ جەنە بٸردەن جەكە تۇلعالاردىڭ مەملەكەتتٸك مەلٸمەتتەر بازاسىنا تٷسەدٸ.

تٸركەلۋشٸنٸڭ جەنە ٷي يەسٸنٸڭ ەلەكتروندى ساندىق قولى بولعان جاعدايدا ول ارقىلى ازاماتتى ەلەكتروندى ٷكٸمەت پورتالىندا ارقىلى تٸركەۋگە بولادى.

باسقا قالاعا ۇزاق ۋاقىتقا ەمدەلۋگە نەمەسە, اۋرۋحاناعا جاتۋ ٷشٸن بارعان ازاماتتار دا سول جەردە تٸركەلۋٸ تيٸس. ال باسقا قالادا جۇمىس ٸستەيتٸن, بٸراق قوناقٷيدە تۇراتىن ادامدار قوناقٷيدە تٸركەلۋٸنە بولادى.

ناقتى تۇرعىلىقتى ورنى بويىنشا تٸركەلۋگە مٷمكٸندٸك بولماعان جاعدايدا جۇمىس ورنى نەمەسە وقۋ ورنى بويىنشا تٸركەلۋگە بولادى.

بٸر پەتەردە قانشا ادامدى تٸركەۋگە قويۋعا بولادى?

سانيتارلىق تالاپتار بويىنشا, پەتەردە ەر تٸركەلۋشٸنٸڭ كەمٸندە 15 شارشى مەتر تۇرعىن جەرٸ بولۋى كەرەك. ەزٸرگە بۇل نورما الماتىدا ەنگٸزٸلگەن. بولاشاقتا ەلدٸڭ بارلىق ايماقتارىندا وسىنداي تالاپتار قابىلداناتىن بولادى. تٸركەلگەن ەر ادامعا پەتەردەن قانشالىق تۇرعىن ورىن بەرٸلۋ كەرەكتٸگٸ ەر ايماقتا ەرتٷرلٸ بولۋى مٷمكٸن. مىسالى, الماتىدا 60 شارشى مەترلٸك ەكٸ بٶلمەلٸ پەتەردە تٶرت ادامنان ارتىق تٸركەۋگە الۋعا بولمايدى.

«سىبايلاستىق مەسەلەسٸ ماڭىزدى سۇراق. بٸزدٸڭ قاتارىمىزدا قولى تازا ەمەس ادامدار بولۋى مٷمكٸن. بٸراق قايتا-قايتا پارا بەرگەنشە, بٸر رەت 200 تەڭگە تٶلەپ تٸركەلگەن تيٸمدٸ. نەمەسە سىبايلاستىققا جول بەرمەۋ ٷشٸن ٷيدە ينتەرنەت ارقىلى تٸركەلۋگە بولادى» دەدٸ سəرسەنوۆا حانىم. ول ٷشٸن جوعارىدا ايتىلعان ەلەكتروندى ساندىق قول قاجەت.

ايىپپۇلدار قانداي?

ەندٸ زاڭ تالاپتارى بۇزىلعان جاعدايدا سالىناتىن ايىپپۇلدار تۋرالى. ۋاقىتشا تۇرىپ جاتقان جەرٸندە بٸر ايدان اسا ۋاقىت تٸركەۋسٸز تۇرعانى ٷشٸن 7 اەك, ياعني 16 مىڭ تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى. ەكٸنشٸ تەكسەرۋ كەزٸندە زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالسا, ايىپپۇل 13 اەك, ياعني 29 500 تەڭگە بولادى.

پەتەرشٸلەردٸ تٸركەۋگە قويماعان پەتەر يەلەرٸ 10 اەك, ياعني 22 600 تەڭگە ايىپپۇل تٶلەيدٸ. ولار جەكە تۇلعا ەمەس, شاعىن كەسٸپكەرلٸك فيرماسى بولسا ايىپپۇل كٶلەمٸ 15 اەك نەمەسە 34 000 تەڭگە, ال ٸرٸ كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸ بولسا – 50 اەك كٶرسەتكٸش, ياعني 113 500 تەڭگە.

زاڭ كٷشٸنە ەنگەنمەن, ايىپپۇل سالۋ ەلٸ دە كٶپتەگەن قۇجاتتاردىڭ قابىلدانۋىن تالاپ ەتەدٸ. سوندىقتان ۋاقىتشا تٸركەۋسٸز ازاماتتاردى انىقتاۋ ٸسٸ 2017 جىلدىڭ 1 اقپانىندا, ال ايىپپۇل سالۋ 7 اقپاندا باستالادى.

ەرجان ەبدٸرامان, "ەگەمەن قازاقستان" گازەتٸ