وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ برەندٸ سانالاتىن ماقتا داقىلى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋ قاجەت, دەپ مەلٸم ەتتٸ وبلىس ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ. بۇل تۋرالى قازاقپارات وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.
وبلىس ەكٸمٸ ماقتانىڭ جاڭا سورتتارىن شىعارىپ, ونى ٶندٸرٸسكە ەندٸرۋدٸ ۇسىندى. «بۇل تۇستا «قازاق ماقتا شارۋاشىلىعى» عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قوسار ەڭبەگٸ وراسان», - دەپ مەلٸم ەتتٸ وبلىس ەكٸمٸ ج.تٷيمەباەۆ ماقتاارال اۋدانىنداعى «قازاق ماقتا شارۋاشىلىعى» عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋ كەزٸندە. «اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ باسقا تٷرلەرٸ ٶزگە ٶڭٸرلەردٸڭ بارلىعىندا ٶسٸرٸلەدٸ. مەسەلەن, رەسپۋبليكالىق كٶرسەتكٸشتە وڭتٷستٸكتٸڭ كٶكٶنٸس ٶندٸرۋدەن الار ورنى 25 پايىزدى, جٷزٸمنەن 70, جەمٸستەن 37 پايىزدى قۇرايدى. ال ماقتا داقىلى 100 پايىز تەك قانا وسى ٶڭٸردە ٶسٸرٸلەدٸ. سوندىقتان ەلiمiزدەگi ٷلكەن تابىس ەكەلەتiن جٷز جىلدىق تاريحى بار ماقتا داقىلىنىڭ ساپالى سورتتارىن دامىتىپ, يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى ٶندٸرٸسكە ەندٸرۋ ارقىلى اق التىندى ٶندٸرۋدٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋىمىز كەرەك. سوندىقتان وسى سالاداعى مەسەلەلەردi بiرلەسiپ جٷيەگە تٷسiرسەك قانا مول ٶنiمگە قول جەتكiزەمiز», - دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
اتاكەنت كەنتٸندەگٸ عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا بٷگٸندە دٷنيەجٷزٸلٸك ماقتانىڭ 10-نان استام تٷرٸ زەرتتەلەدٸ. ونداعى عالىمدار اق ۇلپانىڭ 12 ورتا تالشىقتى, سىرتقى ورتانىڭ قولايسىز فاكتورلارىنا تٶزٸمدٸ, ٶنٸمدٸلٸگٸ 5-6 تس/گا جوعارى سورتتارىن شىعاردى. سونداي-اق, ٶندٸرٸسكە وتاندىق بەس ماقتا سورتىن ەنگٸزدٸ. ينستيتۋت عالىمدارى ەزٸرلەگەن ماقتا قوزاسىن باپتاۋدىڭ قارقىندى تەحنولوگيياسى 58,3 مىڭ گەكتار ماقتالىق ەگٸسكە, توپىراقتى 55-60 سم تەرەڭ قوپسىتۋ تەحنولوگيياسى 57 مىڭ گەكتار جەرگە ەگٸلگەن.
ايتا كەتەيٸك, ماقتادان تالشىق, تۇقىم, تالشىقتان ماتا نەمەسە يرٸلگەن جٸپ, سابىن مەن ماقتا مايى سىندى 1 200-دەن اسا ەر تٷرلٸ زاتتار الىنادى.
بۇدان بٶلەك, ايماق باسشىسى قازىبەك بي اۋىلدىق وكرۋگٸنە قاراستى 57,6 مەتر تەرەڭدٸكتە ورنالاسقا تٸك درەناجدىڭ جۇمىسىن كٶردٸ. امانگەلدٸ پودستانتسيياسىنان ەنەرگييا الاتىن تٸك درەناج ەتسۆ-12-210-15 اتتى ناسوسبەن جۇمىس ٸستەيدٸ. جالپى, اۋداندا 731 تٸك درەناج بولسا, ونىڭ 300-ٸ رەسپۋبليكا مەنشٸگٸندە. رەسپۋبليكالىق مەنشٸكتەگٸ تٸك درەناجداردىڭ 260-ى جۇمىس جاسايدى. وسى تٸك درەناجدار مەن كوللەكتورلىق جٷيەلەر تولىقتاي قالپىنا كەلەتٸن بولسا, جەردٸڭ تۇزدانۋ مەسەلەسٸ شەشٸلٸپ, توپىراعىنىڭ قۇنارلىعى بٸرنەشە ەسە جوعارىلايتىن بولادى.
ساپارى بارىسىندا وبلىس ەكٸمٸ ماقتارال اۋىلدىق وكرۋگٸندەگٸ «جارقىن» شارۋا قوجالىعىنىڭ كٷرٸش القابىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. 1997 جىلى قۇرىلعان شارۋا قوجالىق 92,2 گەكتار جەردٸ يگەرٸپ وتىر. ونىڭ 72,2 گەكتارىنا كٷرٸش, 15 گەكتارىنا ماقتا داقىلى ەگٸلگەن. جالپى اۋداندا 1,5 مىڭ گەكتارعا كٷرٸش ەگٸلگەن. شارۋالار گەكتارىنا 50-60 تسەنتنەردەن ٶنٸم الىپ وتىر. جالپى ديقاندار كٷرٸشتٸ جەردٸ تىڭايتۋ ماقساتىندا ەگەدٸ. نەگٸزگٸ باعىتتارى - ماقتا شارۋاشىلىعى.
