وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى بەيدٸبەك اۋدانىنىڭ پوتەنتسيالى ەلٸ دە بولسا تولىق پايدالانىلماي كەلەدٸ. بۇل رەتتە جالپى اۋماعى 60 گەكتاردى قۇرايتىن «شايان» يندۋستريالدى ايماعىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, نەگٸزگٸ ٶندٸرٸس وشاقتارىن وسىندا شوعىرلاندىرۋ قاجەت. سونداي-اق جەرگٸلٸكتٸ كەسٸپكەرلەردٸڭ قۇلشىنىسىن ارتتىراتىن تىڭ ەرٸ ٸلكٸمدٸ جوبالاردىڭ ەزٸرلەنۋٸنە مەن بەرگەن جٶن. بۇل تۋرالى بەيدٸبەك اۋدانىنا ٸس-ساپارمەن بارىپ, اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ بارىسىمەن تانىسقان وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ مەلٸم ەتتٸ. بۇل تۋرالى وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ حابارلادى.
ٶڭٸر باسشىسى الدىمەن بورالداي اۋىلدىق وكۋرٸگٸنە قاراستى تالاپ ەلدٸمەكەنٸندەگٸ «تاۋ الما باق» جشس-نٸڭ جۇمىسىمەن تانىس بولدى. اتالعان كەسٸپورىن قۇرىلتايشىلار ەسەبٸنەن جالپى قۇنى 2 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايتىن 43 گەكتارعا قارقىندى باۋ وتىرعىزىپتى. 2013 جىلى قولعا الىنعان جوبانىڭ ماقساتى – باۋ كٶلەمٸن 83 گەكتارعا جەتكٸزۋ. 107 گەكتار جەردٸ تولىق قورشاپ, تٸرلٸگٸن دٶڭگەلەتٸپ وتىرعان مەكەمە الداعى ۋاقىتتا ەر گەكتاردان 50 تونناعا دەيٸن ٶنٸم الۋدى جوسپارلاپ وتىر. سەرٸكتەستٸك باسشىسى سەيتجاپپار ەبدۋسادىقۇلى وبلىس ەكٸمٸنە المادان بٶلەك جاڭعاق ەگۋ ٸسٸن دە قولعا الىپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
«بورايداي اۋىل وكرۋگٸنٸڭ تاۋلى اۋماعى الما ەگۋگە ٶتە قولايلى. سوندىقتان باۋدىڭ كٶلەمٸن جىل ساناپ ارتتىرىپ, جاڭعاق ەگۋدٸ دە قولعا العانىڭىزدى قۇپتايمىن. الداعى ۋاقىتتا ٶزگە وكۋرگتەردەن دە باۋ ەگۋدٸ قولاعا الساڭىز, اۋدان ەكٸمدٸگٸ تاراپىنان بارلىق قولداۋلار كٶرسەتٸلەتٸن بولادى», - دەدٸ جانسەيٸت قانسەيٸتۇلى.
بەيدٸبەك اۋدانى ماقسارىسىمەن اتى شىققان ٶڭٸر. بٷگٸندە بۇل داقىلعا شەتەلدەن دە سۇرانىس كٶپ. بىلتىر اۋداندا 23 مىڭ گەكتارعا ماقسارى ەگٸلسە, ونىڭ كٶلەمٸ بيىل 43 مىڭ گەكتارعا جەتكەن. شارۋالار بٷگٸندە گەكتارىنا 7-8 تسەنتنەردەن ٶنٸم الىپ, وبلىسىمىزداعى ماي ٶندٸرۋشٸ كەسٸپورىنداردى شيكٸزاتپەن قامتاماسىز ەتٸپ وتىر. جول بويى وراق ناۋقانىن قىزدىرىپ جاتقان شارۋالاردىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان ٶڭٸر باسشىسى الداعى جىلدارى اۋداننان ماقسارى مايىن ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىن اشۋعا كەڭەس بەردٸ.
مۇنان سوڭ وبلىس ەكٸمٸ بورالداي اۋىل وكرۋگٸندەگٸ «ابەردين–انگۋس» تۇقىمدى ٸرٸ قارا مال شارۋاشىلىعىنا بارىپ, جەكە كەسٸپكەر ماقسات نازارباەۆتىڭ جۇمىس جٷيەسٸمەن تانىس بولدى. 2015 جىلى قۇرىلعان شارۋاشىلىق قوراسىندا بٷگٸندە 154 اسىل تۇقىمدى مال باسى بار. 3500 گەكتار جەرٸ بار قوجالىق الداعى ۋاقىتتا مال باسىن 2 مىڭعا جەتكٸزۋدٸ جوسپارلاۋدا.
وبلىس ەكٸمٸ «شايان» يندۋستريالدى ايماعىنا دا اتباسىن بۇرىپ, ونداعى ٸسكە اسقالى وتىرعان جوبالاردىڭ بارىسىمەن تانىستى. جالپى اۋماعى 60 گەكتاردى قۇرايتىن ايماق بٷگٸندە بارلىق ينفراقۇرىلىمدىق قاجەتتٸلٸكتەرمەن قامتىلعان. ەندٸگٸ مەسەلە - ينۆەستورلار تارتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن كٶپتەپ اشاتىن كەسٸپورىنداردى شوعىرلاندىرۋ.
«يندۋستريالدى ايماقتىڭ مٷمكٸندٸگٸن تيٸمدٸ پايدالانا الماي وتىرسىزدار. ەلٸ كٷنگە مۇندا كەسٸپورىن قۇرۋ جۇمىستارى قولعا الىنباي كەلەدٸ. وسى رەتتە اۋدان ەكٸمٸنٸڭ جۇمىسىنا سىن ايتۋعا بولادى. جىل سوڭىنا دەيٸن ناقتى ٸسكە اسىرىلاتىن جوبالاردى تالقىلاپ, الداعى جىلى كەسٸپورىنداردى تەزدەتٸپ اشۋدى تاپسىرامىن», - دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
مۇنان سوڭ ٶڭٸر باسشىسى اقباستاۋ اۋىلدىق وكرۋگٸندەگٸ «دومالاق انا» كەسەنەسٸ اۋماعىنداعى جٸبەك ٶندٸرەتٸن قوجالىقتىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. جٸبەك ٶندٸرۋدٸ قولعا العان كەسٸپورىن بٷگٸننٸڭ ٶزٸندە سول ماڭعا 140 مىڭ تٷپ تۇت وتىرعىزىپتى. بيىل قوجالىق شايان اۋىلىنان «وN –بەيدٸبەك» قولٶنەر ورتالىعىن اشىپ, جٸبەكتەن كٸلەم توقۋ, كيٸزدەن شۇلىق باسۋ, قازاقى ويۋ-ٶرنەكتپەن شاپان تٸگۋ ٸسٸن دە جانداندىرىپ وتىر ەكەن.
بۇدان بٶلەك, اۋداندا اراب ينۆەستورى شەيح حاليفانىڭ قۇس ٶسٸرۋ ورتالىعى كٷن ساناپ دامىپ كەلەدٸ. 895 گەكتار جەردٸ الىپ وتىرعان كەسٸپورىن 3,5 ملرد تەڭگە شەتەل ينۆەستيتسيياسىن تارتىپ, دۋاداق قۇسى تٷرٸنٸڭ باسىن 4 مىڭعا جەتكٸزگەن. جىلىنا بيۋدجەتكە 700 ملن تەڭگە سالىق تٶلەيتٸن ينۆەستورلار جوبانىڭ ٷشٸنشٸ كەزەڭٸن ٸسكە اسىرىپ, جۇمىسشىلار سانىن 400-گە ارتتىرۋدى جوسپارلاۋدا. سونداي-اق شەتەلدٸك كەسٸپورىن اۋدانداعى 5 ەلەۋمەتتٸك نىساننىڭ قۇرىلىسىن ٶز قاراجاتىنا جٷرگٸزۋگە نيەت ەتٸپ وتىر. اتالعان كەسٸپورىنعا ارنايى بارعان وبلىس ەكٸمٸ مۇنداعى ارقارىلعان جۇمىستارعا دا وڭ باعاسىن بەردٸ.
