فوتو: Gov.kz
ەندٸ تٷركٸستان ٶڭٸرٸنٸڭ تۇرعىندارى ۇلىبريتانييا, قاتار, وڭتٷستٸك كورەيا ەلدەرٸندە زاڭدى تٷردە جۇمىسقا ورنالاسا الادى. بٷگٸن ٶڭٸرٸمٸزگە ارنايى كەلگەن ۇلىبريتانييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ كەتي ليچ تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىمەن كەزدەسكەن بولاتىن, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
سودان كەيٸن بۇۇ كٶشٸ-قون اگەنتتٸگٸنٸڭ قازاقستانداعى ميسسيياسىنىڭ باسشىسى, ورتالىق ازييا بويىنشا ٷيلەستٸرۋشٸسٸ سەرحان اكتوپراك جەنە تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بەيسەنباي تەجٸباەۆپەن بٸرگە شەتەلدەردە جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى وقىتاتىن «الدىن الا دايارلىق ورتالىعىنىڭ» سالتاناتتى اشىلۋىنا قاتىستى.
ورتالىق جۇمىس ٸزدەۋشٸلەرگە ماعلۇماتتار مەن كەڭەستەر بەرۋ, تٸل ٷيرەتۋ, قاۋٸپسٸز كٶشٸ-قوندى قامتاماسىز ەتۋ, ساپارعا دايىنداۋ, تەجٸريبە ارتتىرۋ, جالپى جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتۋ ماقساتىندا قۇرىلدى.
ٶكٸلدەر ەۋەلٸ وبلىستىق «ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸ ورتالىعىنىڭ» قىزمەتٸ مەن جۇمىسىن باستاعان وقۋ ورتالىعى كابينەتتەرٸمەن تانىستى. شەتەلدە جۇمىس ٸستەۋگە نيەتتٸ ازاماتتارمەن تٸلدەستٸ. سونداي-اق «ورتالىق ازييادان ۇلىبريتانيياعا ماۋسىمدىق جۇمىسشىلاردىڭ قاۋٸپسٸز كٶشٸ-قونى» جوباسى اياسىندا «شەتەلدە جۇمىس ٸستەۋگە نيەتتٸ ازاماتتاردى الدىن الا دايارلاۋ ورتالىعى» تاقىرىبىنداعى جيىندا باستامانىڭ ماڭىزدىلىعى ايتىلدى.
– قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ جەنە قازاقستانداعى حالىقارالىق كٶشٸ-قون ۇيىمىنىڭ باستاماسىمەن, تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن مەملەكەتكارالىق يگٸ جوبالار جٷزەگە اسىرىلماق. پيلوتتىق جوبا ەزٸرگە قازاقستاننىڭ 3 ايماعىندا قولعا الىنىپ, وعان حالقى تىعىز ورنالاسقان تٷركٸستان ٶڭٸرٸ دە ەنٸپ وتىر. تٷركٸستان ٶڭٸرٸندە قازٸرگٸ تاڭدا 2,2 ميلليونعا جۋىق حالىق تۇرادى. ونىڭ 850 مىڭى ەڭبەككە قابٸلەتتٸ. الايدا 46%-ى ٶزٸ-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعاندار ساناتىنا كٸرەدٸ. سوندىقتان بٸز ٷشٸن جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ ماڭىزدى باعىت. ەل ازاماتتارى كٶپ جاعدايدا تٸل مەڭگەرمەگەننەن, باراتىن ەلدٸڭ زاڭدارىن بٸلمەگەندٸكتەن, الاياق ەرٸ سەنٸمسٸز كومپانييالاردىڭ ەسەرٸنەن تٷرلٸ كەدەرگٸلەر مەن قاتەلٸكتەرگە ۇشىرايتىنى جاسىرىن ەمەس. بۇل باستاما ارقىلى شەتەلدەن الدىن الا سۇرانىستاردى جەنە بوس ۆاكانسييالار الدىن الا بەلگٸلەنەدٸ. وسى ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا وراي العاشقى توپتاردى وقىتۋ باستالدى. ەڭبەكشٸ-ميگرانتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن ەل-اۋقاتىن قورعاۋ, كٶشٸ-قوننىڭ قاۋٸپسٸز ەرٸ سەنٸمدٸ جٷرگٸزٸلۋٸ, قاتىسۋشىلاردىڭ بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋ, ٶزگە دە رەسۋرستارمەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جۇمىستارى وبلىستىق «ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸ ورتالىعىنا» مٸندەتتەلٸپ وتىر. ەرينە ەلشٸلٸكپەن بٸرلەسە اتقارۋعا تيٸسپٸز. ٶڭٸر تۇرعىندارى وسىنداي مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانعانى ابزال, – دەدٸ بەيسەنباي دەۋلەتۇلى.
كەتي ليچ ارنايى ەڭبەك ۇتقىرلىعى ورتالىعىنىڭ سەنٸم تەلەفونىن ٸسكە قوسۋ, مامانداردى كەشەندٸ وقىتۋ جەنە قاجەتتٸ جابدىقتارمەن قامتۋ كەرەگٸن جەتكٸزدٸ. ستاتيستيكالىق دەرەكتەردٸ دە ورتاعا سالدى.
– سوڭعى جىلدارى بٸزدٸڭ ماۋسىمدىق جۇمىسكەرلەر باعدارلاماسى بويىنشا ۇلىبريتانيياعا كەلەتٸن قازاقستاندىقتاردىڭ سانى ايتارلىقتاي ٶستٸ. 2019 جىلى ماۋسىمدىق جۇمىسكەردٸڭ ۆيزاسىن 4 ادام العان بولسا, 2024 جىلدىڭ ٸ جارتىجىلدىعىندا 4400-دەن اسقان. بٸز ٷمٸتكەرلەردٸڭ ۇلىبريتانييادا ٶمٸر سٷرۋ مەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ وڭ تەجٸريبەسٸ بار ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزۋگە باسىمدىق بەرەمٸز. ول ٷشٸن وسىنداي مامانداندىرىلعان كٶشپەلٸ دايىندىق اقپاراتتىق ورتالىعىنىڭ اشىلۋىن قۇپتايمىز, - دەدٸ ۇلىبريتانييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ.
ال, سەرحان اكتوپراك كٶشپەلٸ دايىندىق جۇمىسكەرلەردٸڭ جاڭا ورتاعا تەزٸرەك بەيٸمدەلۋٸنە ىقپال جاسايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل تەجٸريبە قىرعىزستان, تەجٸكستان, تٷرٸكمەنستان جەنە ٶزبەكستان ەلدەرٸندە قولدانىسقا يە. ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ ٷزدٸكسٸز ەكونوميكالىق ٸلگەرٸلەۋٸنە, جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋعا, سەرٸكتەستٸكتٸ نىعايتۋعا جەنە دٷنيەجٷزٸلٸك ميگراتسييالىق قوزعالىستارعا سەپتٸگٸ مول.
شەتەلدٸك قوناقتار مۇنان كەيٸن قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىنىڭ تٷركٸستان وبلىسى بويىنشا فيليالىندا ترەنەرلەردٸ دايارلاۋ دەرٸسٸنٸڭ العاشقى سەسسيياسىنا كۋە بولدى. رەسپۋبليكانىڭ ەر ٶڭٸرٸنەن جينالعان قاتىسۋشىلارمەن ەركٸن پٸكٸر الماسىپ, سۇحباتتاستى.
