فوتو: © Sputnik / ۆلاديسلاۆ ۆودنەۆ
"مەيٸتتٸ جەرلەۋ ٷشٸن وقۋ-ساۋىقتىرۋ لاگەرٸنٸڭ باسشىلارىنان رۇقسات الۋعا مەجبٷرمٸز دەيدٸ" تٷركٸستانداعى بٸرنەشە اۋىلدىڭ تۇرعىنى. سەبەبٸ تٶلەبي اۋدانىنداعى ٷش عاسىرلىق تاريحى بار قاقپاتاس قورىمى 2005 جىلى بالدەۋرەن لاگەرٸنٸڭ اۋماعىنا كٸرٸپ كەتكەن. سودان بەرٸ جۇرت "مٷردەنٸ جەرگە تاپسىرماق تٷگٸلٸ, بەيٸتتٸڭ باسىندا قۇران باعىشتاۋ ٷشٸن مەكەمە باسشىلارىنىڭ قاس-قاباعىنا قارايمىز" دەيدٸ. ول ازداي, "مازارات ماڭى جىنويناققا اينالىپ بارادى" دەپ اشىنادى. بۇل تۋرالى كتك ارناسى حابارلادى.
اتا-باباسىنىڭ باسىنا قۇران باعىشتاۋعا نيەتتٸ جۇرت كەزەكتٸ رەت وقۋ ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ قاقپاسىنىڭ الدىندا تۇرۋعا مەجبٷر. سەبەبٸ, ٷش عاسىرلىق تاريحى بار قاقپاتاس قورىمىنا تەك وسى لاگەر ارقىلى عانا بارۋعا بولادى. ال, بۇل مازاراتقا نىسانبەك جەنە قاينار اۋىلىنىڭ جۇرتى و دٷنيەلٸك بولعان تۋىستارىن قويادى. بٸراق 2005 جىلى جەرگٸلٸكتٸ شەنەۋنٸكتەر لاگەرگە جەر بٶلۋ كەزٸندە ەسكٸ قورىمدى قوسىپ بەرە سالعان.
"سول كەزدەگٸ لەڭگٸر جەر كوميتەتٸنٸڭ قاتەسٸ, سول كەزدە بىلىقتىردى. كاداستر بٶلٸمٸنٸن قاتەلٸگٸ. كەلٸپ توپوسەمكا ٸستەمەگەن, ەشەيٸن سىرتتاي ٸستەگەن دە, جٸبەرگەن بەرٸن. ال, كەيٸن 2018-دە ارتەك بولدى. ولار العان دا سول گوساكتٸنٸ كٶشٸرە سالعان. ال نەگٸزٸ اۋماقتى ٶلشەۋ كەرەك" - دەيدٸ تٶلەبي اۋدانىنىڭ تۇرعىنى قاسىمحان ٶمٸرزاقوۆ.
قورىمعا بارۋ ٷشٸن لاگەر باسشىسىنىڭ رۇقساتىن العان سوڭ جۋرنالعا جازىلىپ, كٷزەتتٸڭ باقىلاۋىمەن عانا جٷرۋگە بولادى. سۇمدىعى, سول دەمالىس ايماقتارىنىڭ ورتاسىندا تۇرعان بەيٸت جىنويناقتىڭ ورداسىنا اينالدى دەيدٸ. كەدەرگٸسٸ كٶپ دەپ كەلۋشٸلەرٸ از بولعان سوڭ, قاقپاتاس قورىمىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ بٷلٸنٸپ, تٸپتٸ ادام سٷيەكتەرٸ كٶپ شىعادى ەكەن.
"ۇلدار مەن قىزداردىڭ وسى جەردە جىنويناقى بولىپ جٷرگەنٸن بايقادىم تالاي. سودان ەندٸ بۇل ەۋليەلٸ جەر, مازاراتتىڭ ٶزٸ جىنويناققا اينالىپ كەتتٸ. ەلگٸ ەرۋاقتاردى قۇرمەتتەمەيدٸ. بٸزگە تازالىق كەرەك. باسقا كەرەك. قازٸرگٸ باسشىلارعا ايتارىم, ٶلٸ رازى بولماي, تٸرٸ بايىمايدى", - دەيدٸ تٶلەبي اۋدانىنىڭ تۇرعىنى باقىتجان ٶمٸرزاقوۆ.
ال, جەرگٸلٸكتٸ باسشىلار كەزٸندە اۋدانداعى شەنەۋنٸكتەردٸڭ بىلىقتىرعانىن مويىندايدى. بٸراق قارجى مينيسترلٸگٸ مەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ تەڭگەرٸمٸنە كەتكەن 2 گەكتارعا جۋىق مازاراتتى قايتارۋ ٷشٸن قانشا ارىز جازعانىمەن, ماردىمدى جاۋاپ بولماي جاتىر دەپ اقتالدى.
"شەشٸمٸ تەك قانا جاڭاعى اتالعان مينيسترلٸكتەر بارلىعى وتىرىپ, بٸر كونسيليۋم, جينالىس جاساپ, اقىلداسسا. ناقتى 28 سوتتىق مازاردىڭ كٸرٸپ تۇرعانى انىق كٶرٸنٸپ تۇر. ەندٸ اۋداننىڭ ارنايى جەرٸن قايتارىپ, مازاراتتىڭ ورنىنا بٶلەك مەملەكەتتٸك اكت زاڭداستىرىپ بەرۋ كەرەك, - دەيدٸ تٶلەبي اۋداندىق جەر قاتىناستارى بٶلٸمٸنٸڭ باس مامانى دەۋلەت يسابەكۇلى.
ياعني لاگەر اۋماعىنا ٶتكەن مازاراتتى قايتارۋدىڭ ماشاقاتى كٶپ. ال مارقۇمداردى جەرلەپ, قۇران باعىشتاۋ ٷشٸن, ەركٸمگە جالىنۋدان مەزٸ بولعان جۇرت قاقپاتاس قورىمىنا بارار جولدى تاۋ اراسىمەن ٶزدەرٸ سالىپ جاتىر.
