تٷركٸستاندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ باستاماسى ٶتە ورىندى – نۇرمۇحامەد بايعاراەۆ

تٷركٸستاندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ باستاماسى ٶتە ورىندى – نۇرمۇحامەد بايعاراەۆ

«Aiqyn» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى, «بولاشاق» پرەزيدەنت باعدارلاماسىنىڭ تٷلەگٸ نۇرمۇحامەد بايعاراەۆ تمىك-تىڭ بەيرەسمي ساميتٸنە قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

ساراپشى قازاقستان ٷشٸن تٷركٸ ينتەگراتسيياسىن ٶزگە دە ينتەگراتسييالىق جوبالارمەن قاتار الىپ جٷرۋ ماڭىزدى ەكەنٸن ايتادى. 

«مەنٸڭ ويىمشا, كەشەگٸ بەيرەسمي سامميتتٸڭ ٶتۋٸنٸڭ ٶزٸ ماڭىزدى. قازاقستانعا تٷركٸ ينتەگراتسيياسى ٶتە قاجەت دەپ ويلايمىن. سەبەبٸ, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق بويىنشا بٸر باعىتقا عانا تەۋەلدٸ بولىپ قالماۋ ٷشٸن وعان بالانس رەتٸندە, تەپە-تەڭدٸكتٸ ساقتاۋ ٷشٸن تٷركٸ باعىتىنداعى ينتەگراتسييانى دا قاتار الىپ جٷرگەنٸمٸز كەرەك. ەكونوميكالىق مٷددەلەر بولعانىمەن, كٶپ جاعدايدا كەز كەلگەن مەملەكەتتٸڭ تٷپكٸ بولمىسىنا, تەگٸنە قاراي تارتىلاتىنى جاسىرىن ەمەس», - دەيدٸ «Aiqyn» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى. 

ول, سونداي-اق, قازاقستان تاراپىنىڭ تٷركٸستاندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىسى اراداعى ىنتىماقتى جاڭا دەڭگەيگە شىعاراتىن تەتٸك بولادى دەپ وتىر.

«كەشەگٸ سامميتكە قازاقستان باستاماشى بولعاندىقتان, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٷركٸستاندا ارنايى ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىسى دا, ياسساۋي اتىنداعى ستيپەنديعا 50 گرانت بٶلۋ باستاماسى ورىندى دەپ ويلايمىن. كەز كەلگەن ينتەگراتسييا ەكونوميكالىق باعىتتى دا قامتۋى كەرەك. ەرينە, بٸرٸنشٸ كەزەڭدە ينستيتۋتتسييالانۋ جٷرەدٸ. ٶكٸلدٸكتەر اشىلىپ, بٸلٸم مەدەنيەت سالاسىندا بايلانىس جاندانعاننان كەيٸن ەكونوميكالىق ايماقتىڭ جۇمىسى قىزادى دەپ توپشىلاپ وتىرمىن. سونىڭ اياسىندا ارنايى كومپانييالار قۇرىلىپ, تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ ىنتىماعى ەكونوميكالىق دەڭگەيگە شىعادى. سول كەزدە عانا مەملەكەتتەر اراسىندا شىنايى ساۋدا, شىنايى ينتەگراتسييا باستالۋى مٷمكٸن. وسى تۇرعىدان العاندا تٷركٸستاندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ ٶتە قاجەت جوبا», - دەدٸ ساياساتتانۋشى. 

نۇرمۇحامەد بايعاراەۆ اراداعى بايلانىستى نىعايتۋ ٷشٸن تۋىستاس ەلدەردٸڭ ەرقايسىسىنا 50 گرانتتان بٶلسەك تە, كٶپتٸك ەتپەيدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.

«50 گرانت باستاماسى بويىنشا ايتساق, قازاقستاننىڭ مٷمكٸندٸگٸ وسى ۇيىمداعى ەربٸر مەملەكەتكە 50 گرانتتان بەرۋگە جەتەدٸ. سەبەبٸ, كەزٸندە قازاقستان اۋعانستان ستۋدەنتتەرٸنە 1000 گرانت بەرگەن كەزدەر بولعان. 10 جىل بۇرىن سونداي مٷمكٸندٸك بولعان. قازٸر دە سونداي مٷمكٸندٸك بار. تٷركييا پرەزيدەنتٸنٸڭ تٷركٸ كەڭەسٸن ۇيىم دەڭگەيٸنە شىعارۋ قاجەت دەگەنٸ دە جاقسى ۇسىنىس. ٶيتكەنٸ ۇيىمنىڭ اتى – ۇيىم. ۇيىم بولعاندىقتان, ول حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ قۇقىق نىسانىنا اينالادى. ونىمەن ٶزگەلەر دە ساناساتىن بولادى. سونىمەن بٸرگە, مەدەني, گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى عانا ەمەس, ساياسي, ەكونوميكالىق, ەسكەري قارىم-قاتىناستاردى جانداندىرۋعا بولادى», - دەگەن ساراپشى ينتەگراتسييا اياسىندا كەيبٸر مەملەكەتتەردٸڭ جەكە پروبلەمالارىن بٷكٸل تٷركٸ ەلەمٸنە تاڭۋدان اۋلاق بولۋ كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. 

«تٷركييا تاراپى وسى ينتەگراتسييا اياسىندا ٶزٸنٸڭ كيپردەگٸ مەسەلەلەرٸن كٶتەرٸپ جاتىر. ونداي مەسەلەلەردەن ساق بولۋ كەرەك. سونداي-اق, قاراباق مەسەلەسٸ دە كٶتەرٸلدٸ. يە, ول ەزەربايجاننىڭ جەڭٸسٸ. بٸراق وعان دا تىم ساياسي مەن ٷستەۋدٸڭ قاجەت جوق دەپ ويلايمىن. ٶيتكەنٸ ول ەكٸ ەلدٸڭ اراسىنداعى مەسەلە. قازاقستاننىڭ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ٶزٸنٸڭ ۇستاناتىن باعىتتارى بار. بۇل جەردە قازاقستاننىڭ بۇرىننىن كەلە جاتقان كٶپۆەكتورلى ساياساتى بار. سونى دا ەسكەرگەن جٶن دەپ ويلايمىن», - دەپ تٷيٸندەدٸ ساراپشى.