فوتو: okg.kz
مەملەكەت تاراپىنان اكۆاٶسٸرۋدٸ سۋبسيدييالاۋ بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا وڭ ىقپالىن تيگٸزۋدە. وبلىستا جاساندى جولمەن بالىق ٶسٸرۋ سالاسىنىڭ ەلەۋەتٸ ٶتە جوعارى. ٶڭٸردە تاۋارلى بالىق ٶسٸرۋمەن 224 كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸ اينالىسادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
جۋىردا وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جەنە تابيعاتتى پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اقجايىق حامەتوۆا, باسقارمانىڭ باس مامانى اباي سەدٸرقوجا شاردارا اۋدانىندا جاڭادان اشىلعان بالىق شارۋاشىلىقتارىنا ارنايى بارىپ, شارۋالارعا مەملەكەتتٸك باعدارلامانىڭ تيٸمدٸلٸگٸن, «اۋىل اماناتى» جوباسى ارقىلى قانداي كٶمەك كٶرسەتٸلەتٸنٸن ايتىپ, سۋبسيدييا الۋ بويىنشا تٷسٸندٸرمە جۇمىستارىن جٷرگٸزدٸ.
ٶتكەن جىلدان بەرٸ وبلىس اۋماعىندا 110-عا جۋىق بالىق ٶسٸرۋ شارۋاشىلىعى اشىلىپ, جۇمىستارىن باستاپ كەتتٸ. بيىل 7000 توننا تاۋارلى بالىق ٶسٸرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا 1345 توننا بالىق ٶندٸرٸلدٸ. ال, اكۆاٶسٸرۋگە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن 500 ملن. تەڭگە قارالدى. بۇدان بٶلەك, ينۆەستيتسييالىق سالىمداردى سۋبسيدييالاۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 237,5 ملن. تەڭگە قاراستىرىلعان. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتى بويىنشا ٶتكەن جىلى 24 كەسٸپكەرگە 168,9 ملن. تەڭگە جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە بەرٸلگەن. بٷگٸندە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسيياسىمەن بٸرلەسٸپ, جاساندى بالىق ٶسٸرۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتۋشىلارعا شارۋاشىلىق قۇرۋ الگوريتمٸن تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە, – دەدٸ باسقارمانىڭ باس مامانى اباي سەدٸرقوجاۇلى.
باسقارما قىزمەتكەرلەرٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاما اياسىندا سۋبسيدييا الىپ, بالىق شارۋاشىلىعىن ٶركەندەتۋگە ٶز ٷلەستەرٸن قوسىپ جٷرگەن كەسٸپكەرلەردٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى. سولاردىڭ بٸرٸ – تۇرىسبەكوۆ اۋىلدىق وكرۋگٸندەگٸ «مٶلدٸر» شارۋا قوجالىعى. 10 گەكتار بولاتىن توعاندا بالىق ٶسٸرەتٸن شارۋا قوجالىعى بىلتىر قۇرىلعان. قازٸرگٸ تاڭدا وندا 6 جاساندى كٶل جۇمىس ٸستەپ تۇر. جاقىندا تاعى 4 جاساندى كٶل اشىلادى دەپ كٷتٸلۋدە. كٶلدەردٸڭ ەرقايسىسى 1 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتىر. ەر گەكتاردان 10 تونناعا دەيٸن بالىق الۋعا مٷمكٸنشٸلٸك بار, دەمەك جىلىنا 100 توننا بالىق ٶسٸرۋگە قاۋقارلى. مۇندا تۇقى, اق امۋر, سازان سەكٸلدٸ بالىق تٷرلەرٸ ٶسٸرٸلەدٸ. وندا ٶندٸرٸلەتٸن بالىق ٶنٸمدەرٸ شىمكەنت قالاسىنداعى مەيرامحانالارعا جٶنەلتٸلۋدە. شارۋا قوجالىعىنىڭ تٶراعاسى بەكارىستانەلٸ سٷيٸنباي ٶتكەن جىلى بەس سەرٸكتەس بٸرٸگٸپ, «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتتەن 30 ملن. تەڭگەگە جۋىق نەسيە الىپ, بالىق ٶسٸرۋدٸ باستاعانىن ايتادى. بالىق ٶنٸمدەرٸن بولاشاقتا قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن وبلىسى مەن شەتەلدەرگە ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن دا جەتكٸزدٸ.
شارداراداعى «ەلٸباي» شارۋا قوجالىعى دا ٶتكەن جىلى «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا 2,5 پايىزدىق جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە الىپ, جاساندى كٶل قازىپ, بالىق شارۋاشىلىعىن قولعا العان. كەسٸپ يەسٸنٸڭ ايتۋىنشا, اۋداندا بالىقتى ٶڭدەپ, ەكسپورتتاۋمەن اينالىساتىن «حاميت» اۋىل شارۋاشىلىعى ٶندٸرٸستٸك كووپەراتيۆٸ بار. وسى مەكەمەنٸڭ بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى ٷيرەتەتٸن وقىتۋ كۋرسىنا بارىپ, بٸلٸم الىپ, تەجٸريبە جيناعان.
– بىلتىر 2,8 گەكتار جەر تەلٸمٸندەگٸ توعانعا 15 مىڭ دانا شاباق جٸبەرٸلدٸ. ودان 17 تونناعا جۋىق تاۋارلى بالىق الساق, بيىل ودان دا كٶپ بالىق الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بٷگٸندە جاساندى كٶلدەردٸڭ سانىن كٶبەيتۋ ماقساتىندا جۇمىستار اتقارىلۋدا. اتاپ ايتقاندا, 6 گەكتار اۋماقتا جاساندى 3 كٶلدٸ قازۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. ول تولىق ٸسكە قوسىلعان سوڭ جىلدىق قۋاتتىلىقتى 100 تونناعا جەتكٸزەمٸز دەپ وتىرمىز, – دەدٸ اسان ەلٸباەۆ.
ايتا كەتسەك, بالىق ٶسٸرۋمەن اينالىسقىسى كەلەتٸن ازاماتتار «شاردارا بالىق مەكتەبٸندە» تەجٸريبە جيناپ, كووپەراتيۆ ٶكٸلدەرٸمەن سەرٸكتەس بولا الادى. تٷركٸستان وبلىسىنداعى بالىق شارۋاشىلىعىن ٷيرەتەتٸن مەكتەپكە ەلٸمٸزدٸڭ تٷرلٸ ايماقتارىنان كەلەتٸن كەسٸپكەرلەردٸڭ قاتارى جىلدان-جىلعا كٶبەيۋدە. مەسەلەن, بىلتىر اۋداندا ورنالاسقان «حاميت» اۋىل شارۋاشىلىعى ٶندٸرٸستٸك كووپەراتيۆٸن 100-گە جۋىق كەسٸپكەر تەمامداعان بولسا, بيىل 60 كەسٸپكەر بٸلٸم الۋدا. جالپى, شاردارا اۋدانى بويىنشا 33 بالىق ٶسٸرۋشٸ كەسٸپكەر تٸركەلگەن. ولار 951,35 توننا بالىق ٶسٸرگەن.
ايتا كەتەيٸك, وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تاپسىرماسىمەن «بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ ٶڭٸرلٸك 2021-2030 جىلدارعا ارنالعان ارنايى باعدارلاماسى» بەكٸتٸلگەن. ياعني 2030 جىلعا دەيٸن, 10 جىل ٸشٸندە تاۋارلىق بالىق ٶسٸرۋ كٶلەمٸن 20 مىڭ تونناعا, بالىق ٶنٸمدەرٸ ەكسپورتىن 7 مىڭ تونناعا, قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىنىڭ جٷكتەمەسٸن 100%-عا دەيٸن كٶتەرۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
