وڭتٷستٸك كورەيا استاناسى سەۋلدە ورنالاسقان حانگۋك شەت تٸلدەر ۋنيۆەرسيتەتٸندە قازاق تٸلٸ ساباعى وقىتىلادى. تسوي يون سون – اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ورتا ازييا فاكۋلتەتٸندە بٸلٸم الىپ, تٶرت جىل بويى قازاق تٸلٸن ٷيرەنگەن تٸل مامانى. نۇراي دەگەن ەكٸنشٸ قازاق ەسٸمٸ بار يون سون الداعى ۋاقىتتا كەرٸس-قازاق سٶزدٸگٸن قۇراستىرۋعا كٶمەكتەسەتٸن مامانداردى ٸزدەيدٸ. قازٸر ٶزٸ وقىعان ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىمي قىزمەتكەر بولىپ جۇمىس ٸستەيتٸن يون سونعا حابارلاسىپ, ەڭگٸمەلەسكەن ەدٸك.
– وڭتٷستٸك كورەياداعى جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ بٸرٸندە قازاق تٸلٸ وقىتىلاتىنىن ەستٸپ بٸلدٸك. اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ وقۋ جٷيەسٸنە قازاق تٸلٸ پەنٸن وقىتۋ باعدارلاماسىنىڭ قالاي ەنگٸزٸلگەنٸن سۇراماس بۇرىن, سەۋلدە تۇراتىن سەنٸڭ قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىڭ نەدەن باستالعانىن بٸلگٸم كەلٸپ وتىر?
– قازاقستاندىقتاردىڭ وڭتٷستٸك كورەياعا ەم الۋ ٷشٸن جيٸ باراتىنىن بٸلەتٸن بولارسىز. بٸر باسىلىمنان سەۋلگە كەلٸپ, ەم الىپ جٷرگەن, جٷرەگٸ اۋىراتىن قازاق بالاسىنىڭ سۇحباتىن وقىدىم. ەمحانا ەكٸمشٸلٸگٸ بالاعا دەرٸگەرلەرمەن سٶيلەسۋگە وڭاي بولۋ ٷشٸن ورىسشا سٶيلەيتٸن اۋدارماشىنىڭ قىزمەتٸن ۇسىنعان. ونداعىلار قازاقتاردىڭ بارلىعى ورىس تٸلٸن جاقسى بٸلەدٸ دەپ ويلاسا كەرەك. الايدا, ەلگٸ بالا وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى بولعاندىقتان, ورىسشا جەتٸك بٸلمەيدٸ ەكەن. دەرٸگەرلەرگە العىسىن جەتكٸزگەن ول تەك تٸل جاعىنان قينالعانىن, ورىسشا دۇرىس تٷسٸنبەگەندٸكتەن اينالاسىمەن ەمٸن-ەركٸن سٶيلەسە الماعانىن جەتكٸزگەن. سول سۇحباتتى وقىعان سوڭ, قازاق تٸلٸن مەڭگەرٸپ, بٸزگە ەم-دوم الۋعا كەلەتٸن بالالارعا كٶمەكتەسەتٸن مامان بولامىن دەپ شەشتٸم. ونىڭ ٷستٸنە, قازاقستان مەن وڭتٷستٸك كورەيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ٷلەس قوسقىم كەلدٸ. كورەيادا قازاق تٸلٸن بٸلەتٸن بٸر مامان كەرەك قوي دەپ ويلادىم. مۇنىمەن قوسا, مەكتەپتە وقىپ جٷرگەندە كەڭەس وداعى تۇسىندا كەرٸستەردٸڭ ورتا ازيياعا, سونىڭ ٸشٸندە قازاقستانعا جەر اۋدارىلعانى تۋرالى كٶپ وقىعانمىن, سٶيتٸپ, سول كەزدەن باستاپ قازاقستان دەگەن مەملەكەتتٸ تانىپ-بٸلگٸم كەلدٸ. سول سەبەپتٸ بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ وقىتۋشىلارى ٷيرەتەتٸن كٶپ تٸلدٸڭ ٸشٸنەن قازاق تٸلٸن تاڭدادىم.
– ال سەن وقىعان ۋنيۆەرسيتەتتە قازاق تٸلٸن وقىتاتىن باعدارلامانى ەنگٸزۋگە كٸم تٷرتكٸ بولعان?
– حانگۋك شەت تٸلدەر ۋنيۆەرسيتەتٸ – وڭتٷستٸك كورەيادا تٸل ماماندارىن دايارلايتىن جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ بٸرٸ. مۇندا ورتا ازييا فاكۋلتەتٸندە شەتەل ستۋدەنتتەرٸن قازاق جەنە ٶزبەك تٸلٸن ٷيرەتەتٸن ساباقتار ٶتكٸزٸلەدٸ. فاكۋلتەتتٸ قازاقستاندا وقىعان, قازاق تٸلٸن جاقسى مەڭگەرگەن كەرٸس عالىم باسقارادى. ول كٸسٸ ٶزٸنٸڭ ۇستازى, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە پروفەسسور قىزمەتٸن اتقارعان ەلييا قۇرىشجاندى سەۋلگە كەلٸپ, بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتە ساباق بەرۋگە شاقىرعان. سٶيتٸپ, ەلييا اپاي قازٸر سەۋلدە قازاق تٸلٸن ٷيرەنەمٸن دەۋشٸلەرگە ساباق بەرٸپ جٷر. جالپى, قازاق تٸلٸ وڭتٷستٸك كورەيا بويىنشا تەك بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەت پەن بۋسانداعى ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ بٸرٸندە عانا وقىتىلادى. بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتە قازاق تٸلٸن مىقتى وقىتادى دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىن, سەبەبٸ بٸزدٸڭ وقىتۋشى ەلييا قۇرىشجان – ناعىز ۇستاز, بٸلٸكتٸ, قازاق تٸلٸن وقىتۋدا ٶزٸندٸك ەدٸستەمەسٸ بار تانىمال مامان. ول كٸسٸ بٸزدٸ امەريكادا ارنايى ەزٸرلەنگەن وقۋلىقتارمەن وقىتتى. ەلييا اپاي ماتەريالداردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸن ٶزٸ ەزٸرلەدٸ. بۇدان بٶلەك, قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك كورەياداعى ەلشٸلٸگٸنەن دە ماتەريالدار الدىرتتى. قازاقستاندا ەزٸرلەنگەن وقۋلىقتار بولدى, الايدا ورىس تٸلٸندە جازىلعان, ال بٸزگە ورىس تٸلٸندە ساباق وقۋ قيىن. دەسەك تە, ەلييا اپايدىڭ كٶمەگٸمەن 4 جىلدىڭ ٸشٸندە قازاق تٸلٸن جاقسى مەڭگەرٸپ شىقتىق. ايتا كەتەرلٸك جايت, ورتا ازييا فاكۋلتەتٸندە وقىعان سوڭ, اتالعان ايماقتا ورنالاسقان ەلدەر توبىنىڭ تٸلدەرٸن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, ولاردىڭ وڭتٷستٸك كورەيامەن ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك بايلانىسى بويىنشا بٸلٸم الدىق.
– قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋدە قانداي قيىندىقتارعا كەزٸكتٸڭ?
– نەگٸزٸ, كەرٸس تٸلٸ مەن قازاق تٸلٸنٸڭ گرامماتيكاسى ۇقسايدى. كەرٸس تٸلٸ مەن تٷركٸ تٸلٸ دٷنيەجٷزٸندەگٸ تٸلدەر شوعىرىنىڭ ەڭ ٷلكەنٸ – التاي تٸلدەر توبىنا كٸرەتٸنٸن بٸلەسٸز. سوندىقتان قازاق جەنە كەرٸس تٸلدەرٸنٸڭ تۋىستىق بەلگٸلەرٸ بار. سول سەبەپتەن دە كورەيادا تۇراتىن قازاقتار كەرٸس تٸلٸن تەز مەڭگەرەدٸ. مەن دە قازاق تٸلٸن وڭاي مەڭگەردٸم. بٸز, كەرٸستەر, ەڭ الدىمەن قازاقشا ەرٸپتەر مەن سٶزدەردٸ جاتقا بٸلسەك بولعانى, ال سٶيلەمدٸ ٶزٸمٸزدٸڭ تٸلدٸك قۇرىلىمعا سالىپ, قۇراستىرامىز. دەگەنمەن, وڭتٷستٸك كورەيادا قازاق تٸلٸندەگٸ ماتەريالدار سانى ٶتە از. مۇنىمەن قوسا, بٸزدٸڭ ەلدە تۇراتىن, قازاق تٸلدٸ ورتا قالىپتاستىرۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن قازاقتار از. جالپى ايتقاندا, قازاق تٸلٸن ٷيرەنەمٸن دەپ قۇلشىنىپ تۇرعان ادامعا كٶمەكتەسەتٸن قۇرالدار از. سول سەبەپتٸ مەن سەكٸلدٸ قازاق تٸلٸن مەڭگەرگٸسٸ كەلەتٸن وتانداستارىما كٶمەكشٸ قۇرال رەتٸندە كەرٸس-قازاق سٶزدٸگٸن قۇراستىرىپ شىعارعىم كەلەدٸ. قازٸر قازاق تٸلٸن وقىپ جاتقان كەرٸستەر جەتەرلٸك. الايدا, ولاردىڭ تٸلدٸ ٷيرەنۋ بارىسىندا مەن تاپ بولعان مەسەلەلەرگە كەزٸگەتٸنٸن بٸلٸپ, سٶزدٸك قۇراستىرۋ يدەياسىن ورتاعا سالدىم. سول سٶزدٸكتٸ ەزٸرلەپ, قولدانىسقا بەرگەن سوڭ, تٸلدٸ ٷيرەنۋ ەلدەقايدا وڭاي بولادى دەپ سەنەمٸن.
– قازٸر ٶزٸڭ وقىعان ۋنيۆەرسيتەتتە جۇمىس ٸستەيدٸ ەكەنسٸڭ. ونداعى جۇمىسىڭ دا ورتا ازييا ەلدەرٸمەن بايلانىستى ما?
– يە. ٶتكەن جىلى ەلەۋمەتتٸك جاعدايى تٶمەن ستۋدەنتتەرگە گرانت تاعايىنداۋعا جاۋاپتى بٶلٸمدە جۇمىس ٸستەدٸم. ال بيىل ٶزگە ەلدەردٸڭ مەدەنيەتٸنە بايلانىستى پايدالى اقپارات ۇسىناتىن جوبالارعا جاۋاپتىمىن. سونىمەن قاتار, ەۋرازييا بولاشاق كٶشباسشىلارىنىڭ اسسوتسياتسيياسىندا قوسىمشا جۇمىس ٸستەيمٸن. كورەيادا تۇراتىن ورتا ازييا ەلدەرٸنٸڭ ازامتتارىنا وقۋ گرانتىن يەلەنۋ, جۇمىس تابۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا كٶمەكتەسەمٸز. سونىمەن قاتار, كەرٸستەرگە ورتا ازييا ەلدەرٸ تۋرالى اقپارات تاراتامىز.
– پاندەمييا كەزٸندە ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جەنە ەلەم تٸلدەرٸ ۋنيۆەرسيتەتٸ ستۋدەنتتەرٸمەن ونلاين كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپسٸڭ. اتالعان ۋنيۆەرسيتەت ٶكٸلدەرٸمەن قالاي بايلانىس ورناتتىڭ?
– 2013 جىلى ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جەنە ەلەم تٸلدەرٸ ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸر ايلىق تەجٸريبەدەن ٶتتٸم. سوسىن الماسۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2015-2016 وقۋ جىلىن ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە وقىدىم. كەيٸن 2017 جىلى نۇر-سۇلتاندا ٶتكەن ەحرو كٶرمەسٸندە وڭتٷستٸك كورەيا پاۆيلونىندا جۇمىس ٸستەدٸم. ول پاۆيلوندا قازاق تٸلٸن بٸلەتٸن جالعىز كەرٸس بولدىم. سول سەبەپتٸ سٸزدەردٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتتەرٸڭٸز نۇرسۇلتان نازارباەۆ بٸزدٸڭ پاۆيلونعا كٸرگەن كەزدە وڭتٷستٸك كورەياعا قاتىستى بارلىق مەلٸمەتتٸ قازاق تٸلٸندە مٷدٸرمەي ايتىپ شىقتىم. تاعى بٸر ايتا كەتەرلٸگٸ, سەۋلدەن ارنايى كەلگەنٸمدٸ ەستٸپ-بٸلگەن كٶپشٸلٸك قازاق تٸلٸندە قالاي سٶيلەيتٸنٸمدٸ ەستۋ ٷشٸن ارنايى بٸزدٸڭ پاۆيلونعا كەلەتٸن. تانىستىرىلىم اياقتالعانشا, ماعان تامسانىپ قاراپ تۇراتىندارى ەلٸ كٶز الدىمدا.
– قازاق تٸلٸن بٸلەتٸن بولعاندىقتان, الماتىدا بٸر جىل بويى وقۋ, نۇر-سۇلتاندا جارتى جىل تۇرۋ وڭاي بولماعان شىعار?
– قازاقستان – مەن ٷشٸن شەت مەملەكەت. ونىڭ ٷستٸنە, وڭتٷستٸك كورەيادا قازاقستانمەن بايلانىستى اقپارات از. سول سەبەپتٸ جٶندٸ مەلٸمەت بٸلمەيتٸن بٶگدە ەلدە وقۋ, تۇرىپ-جٷرۋ وڭاي ەمەس ەكەنٸ بەلگٸلٸ. بٸرٸنشٸدەن, تٸل جاعىنان قيىندىقتار تۋىندادى. ەسٸرەسە, قۇجاتتاردى رەتتەۋ بارىسىندا وسى مەسەلەگە تاپ بولدىم. نوتاريۋسپەن سٶيلەسۋ ٷشٸن ورىس تٸلٸن بٸلۋٸڭ كەرەك. ال مەن ورىسشا تٷسٸنەمٸن, بٸراق سٶيلەي المايمىن. نوتاريۋسقا قازاقشا سٶيلەسەم, ماعان ورىس تٸلٸندە جاۋاپ قايتارادى. قازٸر تاكسي شاقىرۋ قىزمەتٸ تٷزەلگەن بولار, بٸراق مەن وقىعاندا تاكسيگە مٸنۋ ٷشٸن جولدىڭ شەتٸنە بارىپ تۇراتىنبىز. سوسىن ەدەپكٸدە تاماقتانۋ جاعىنان سەل قينالدىم. قازاقتار ەتتٸ كٶپ جەسە, ال بٸزدە تاماققا كٶكٶنٸستەردٸ كٶپ قوسادى. ەلبەتتە مەن تاتقان تاعامداردىڭ دەمٸ تٸل ٷيٸرەدٸ, ەسٸرەسە باۋىرساقتىڭ ەرەكشە دەمٸ بار. بٸراق كٷن سايىن وسىنداي مايلى تاماق جەي بەرگەن سوڭ, بٸر كٷنٸ اسقازانىم اۋىرىپ, دەرٸگەرگە قارالعانىم بار, بٸراق كەيٸننەن ٷيرەنٸپ كەتتٸم. دەگەنمەن, الماتىمەن سالىستىرعاندا, نۇر-سۇلتاندا تۇرۋ قيىنعا تٷستٸ. استانادا ٷنەمٸ جەل سوعاتىندىقتان, عيماراتتىڭ ەسٸگٸن اشا الماي, قينالاتىن ەدٸم (كٷلٸپ). نەگٸزٸ, قازاقستانعا جىل سايىن باراتىنمىن. 2019 جىلى اتا-اناممەن بٸرگە قازاقستانعا ساياحاتتادىق. وتباسىندا جالعىز بالامىن. اتا-اناممەن بٸرگە سەۋل ماڭىندا ورنالاسقان پۋندان قالاسىندا تۇرامىن. ەكەم 25 جىل بويى Hyundai كومپانيياسىندا زەرتتەۋشٸ بولىپ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. ال انام ٷي شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. سول سەبەپتٸ بٸراز تىنىقسىن, كٶڭٸلٸ سەرگٸسٸن دەپ قازاقستانعا اپارىپ قايتقانمىن. تاعى بٸر ايتايىن دەگەنٸم, كەرٸس پەن قازاققا ورتاق ۇقساستىقتاردى بايقادىم. بٸز دە سٸزدەر سەكٸلدٸ جاسى ٷلكەن ادامدارعا ەرەكشە قۇرمەت كٶرسەتەمٸز. اس ٸشەتٸن كەزدە ٷستەل باسىنا ٷلكەندەر كەلمەيٸنشە, بٸز دە تاماق ٸشپەي كٷتٸپ وتىرامىز. سٸزدەر تٶر دەپ اتايتىن قاستەرلٸ ورىن بٸزدە دە بار. بٸز دە ٷلكەندەردٸڭ سٶزٸن بٶلمەيمٸز, جولىن كەسپەيمٸز. بٸز دە جەر ٷستەلگە تاماقتانامىز. سٸزدەردە كيٸز ٷي بولسا, بٸزدە دە كيٸز ٷيگە ۇقساس ۇلتتىق ناقىشتا بەزەندٸرٸلگەن ٷيلەر بار. سوسىن سٸزدەردە تۇرمىسقا شىققان قىزدىڭ جٷگٸن ساندىققا سالىپ اپارادى عوي, بٸزدە دە دەل سولاي. بٸزدە دە سٸزدەردەگٸدەي كٷيەۋ جٸگٸتتٸڭ تۋىستارى قىزدىڭ تۋعان-تۋىستارىمەن الدىن الا كەزدەسٸپ, اقىلداسادى. جالپى, ەكٸ ەلدٸڭ اراسىندا ۇقساستىق ٶتە كٶپ ەكەنٸن بايقاپ, تاڭعالدىم.
– الماتىدا وقۋدا جٷرگەندە الماتىداعى ەڭ ٸرٸ مەدەني ورتالىقتاردىڭ بٸرٸ – كەرٸس مەدەني ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ قايتقان بولارسىڭ?
– ەلبەتتە, ول ورتالىققا باردىم. ولار كەرٸس تٸلٸن بٸلمەيتٸندٸكتەن, قاسىما ورىس تٸلٸن بٸلەتٸن دوسىمدى ەرتٸپ الدىم. كەزدەسۋ بارىسىندا ولارعا كەرٸس تٸلٸن ٷيرەنۋ قيىنعا سوعاتىنىن تٷسٸندٸم. دەگەنمەن, تٸلٸن ۇمىتسا دا, مەدەنيەتٸمٸزدٸ ساقتاپ, سالت-دەستٷرٸمٸز مەن ەدەت-عۇرىپتارىمىزدى جاڭعىرتىپ جٷرگەن ولارعا ريزا بولدىم. ەڭ ماڭىزدىسى سول دەپ ويلايمىن. مەنٸڭ ۇلتىم كەرٸس, بٸراق تۇراتىن جەرٸم قازاقستان بولسا, ٶزگە ۇلتتار بٸلٸپ جٷرسٸن دەپ مەن دە مەدەنيەتٸمٸزدٸ جٷرگەن جەرٸمدە تانىستىرىپ جٷرەتٸن ەدٸم.
– ەكٸنشٸ ەسٸمٸڭ نۇراي ەكەن. بۇل ەسٸمدٸ ٶزٸڭ تاڭدادىڭ با?
– يە, ٶزٸم تاڭدادىم. كۋرستىڭ باسىندا ەلييا اپاي ساباققا قازاقشا ەسٸمدەر جازىلعان قاعازدار الىپ كەلٸپ: «مەن قازٸر ەسٸمدەردٸ وقىپ شىعامىن, قايسىسى قۇلاقتارىڭىزعا جاعادى, سونى تاڭداپ الىڭدار» دەدٸ. سول كەزدە «نۇراي» سٶزٸن ۇناتىپ, سول ەسٸمدٸ تاڭدادىم. مەنٸڭ شىن ەسٸمٸمدٸ كٶپشٸلٸگٸ بٸلەدٸ, بٸراق قازاق تٸلٸن ٷيرەنگٸسٸ كەلەتٸن شەتەل ازاماتىنىڭ قازاقشا ەسٸمٸ بولعان دۇرىس دەپ ويلايمىن. قازٸر مەنٸ كٶپشٸلٸگٸ نۇراي دەپ اتايدى. سەۋلدەگٸ قازاقستان ەلشٸلٸگٸندە جۇمىس ٸستەيتٸندەر «بٸزدٸڭ نۇرايىمىز» دەپ ايتادى. باستاپقىدا ەلشٸلٸك ٶكٸلدەرٸمەن نۇراي دەگەن ەسٸممەن تانىسىپ, بٸردەن قازاق تٸلٸندە سٶيلەسكەندٸكتەن, ولار مەنٸ كەرٸس ەمەس, قازاق دەپ ويلاپتى. كەيٸننەن مەنٸ تانيتىندار سەۋلدە قازاقشا وقىعان كەرٸس قىزى ەكەنٸمدٸ ايتقاندا ولار تاڭعالعاندارىن ايتادى.
– قازاق-كەرٸس سٶزدٸگٸن ەزٸرلەپ شىعارۋعا كٶمەكتەسەتٸن ماماندار ٸزدەپ جٷرگەنٸڭدٸ جارييالاعان سوڭ, قول ۇشىن سوزۋعا نيەت بٸلدٸرگەندەردٸڭ قاراسى كٶپ ەكەنٸن بايقادىق. سٶزدٸك قۇراستىرۋعا كٶمەكتەسەتٸن مامان تابا الدىڭ با?
– جوق, ەلٸ تابا الماي جٷرمٸن. مەنٸڭ يدەيامدى ەستٸپ, كٶمەكتەسۋگە نيەت تانىتقان ادامدار كٶپ. ٶزٸڭٸز بايقاعانداي, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاما دا كٷن سايىن بٸرنەشە ادام كٶمەكتەسكٸسٸ كەلەتٸنٸن ايتىپ, پٸكٸر جازىپ كەتەدٸ. دەگەنمەن, قول ۇشىن سوزعىسى كەلەتٸندەردٸڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ – جاستار. جازىسقاندا, سٶيلەسكەندە ولاردىڭ قازاق تٸلٸندە دۇرىس سٶيلەمەيتٸنٸن اڭعاردىم. اراسىندا سلەنگ سٶزدەر قوسادى, قازٸر سەنگە اينالعان سٶزدەردٸ كٶپ قولدانادى ەكەن. بٸراق ماعان قازاق تٸلٸن عىلىمي تٷردە ٷيرەتۋ بويىنشا تەجٸريبەسٸ بار پروفەسسورلار مەن تٸل ماماندارى قاجەت. ونداي مىقتى مامانداردىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ جيٸ قولدانبايتىنى بەلگٸلٸ, كٶپ قولدانسا دا ماعان بٸرٸنشٸ بولىپ جازبايتىنى تٷسٸنٸكتٸ. دەگەنمەن, شەتەل ازاماتىنا قازاق تٸلٸن وڭاي تٷسٸندٸرەتٸن, سٶزدٸكتٸ بٸر وقىعاننان-اق, قازاقشا سٶزدەردٸ بٸردەن «سٸڭٸرٸپ» الاتىنداي ەتٸپ قۇراستىرىپ بەرەتٸن ماماندى ەلٸ ٸزدەستٸرٸپ جاتىرمىن. ەگەر سٸزدەردٸڭ باسىلىمدارىڭىز ارقىلى ماعان كٶمەكتەسە الاتىن ادام تابىلىپ قالسا, قۋانار ەدٸم.
– ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاڭنان قازاقستان جەنە وڭتٷستٸك كورەيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان جاڭالىقتارمەن جيٸ بٶلٸسەتٸنٸڭدٸ بايقادىم. بولاشاقتا ەكٸ ەلدٸڭ اراسىن جالعاپ, بەلگٸلٸ بٸر قىزمەتكە ورنالاسۋدى كٶزدەپ جٷرگەن بولارسىڭ?
– ەرينە, ونداي جوسپار بار. سول ٷشٸن دە قازاق تٸلٸن ۇمىتپاۋىم كەرەك. قازاقستانعا جىل سايىن بارۋىمنىڭ سەبەبٸ دە سول – قازاق تٸلٸن ۇمىتىپ قالماۋ. ۆاكتسينا سالدىرعان سوڭ, وسى جازدا بارىپ قايتامىن دەپ جوسپارلاپ وتىرمىن. ماتەريالدىڭ ازدىعىنا, قازاق تٸلدٸ ورتانىڭ جوقتىعىنا قاراماستان ٷيرەنگەن تٸلدٸ ۇمىتىپ قالماۋ ٷشٸن قازاق تٸلٸندەگٸ تٷرلٸ باعدارلامالاردى قارايمىن, گازەتتەردٸڭ ونلاين نۇسقاسىن وقيمىن. قازاقشا ەندەر تىڭدايمىن. وسىندا تۇراتىن قازاقتارمەن سٶيلەسەمٸن. دەمالىس سايىن ەلييا اپايمەن كەزدەسەمٸن. تاعى بٸر ايتا كەتەرلٸگٸ, مەنٸڭ نەگٸزگٸ جۇمىسىمنان بٶلەك, قوسىمشا جۇمىسىم تاعى بار. مەن وڭتٷستٸك كورەيانىڭ سوتىندا قازاق تٸلٸندەگٸ اۋدارماشى بولىپ جۇمىس ٸستەيمٸن. كورەيانىڭ اۋماعىندا جٷرٸپ, سوتتالعان قازاقستان ازاماتى سوت پروتسەسٸ كەزٸندە قازاق تٸلٸن تاڭداي الادى, سول كەزدە كورەيا سوتى قازاق تٸلٸن بٸلەتٸن مامانداردىڭ قىزمەتٸنە جٷگٸنەدٸ. سول سەبەپتٸ مەن ايىپتالۋشىعا بارلىعىن تٷسٸندٸرٸپ, كٶمەكتەسٸپ وتىرامىن. جالپى, ٸس-قاعازدار ستيلٸندەگٸ كەرٸس تٸلٸن قازاقشاعا اۋدارۋ وڭاي ەمەس, بٸراق مەن ەڭ ماڭىزدى مەلٸمەتتەردٸ اۋدارىپ, تٷسٸندٸرۋگە تىرىسامىن.
ەڭگٸمەلەسكەن ەلييا تٸلەۋجانقىزى,
"تٷركٸستان" گازەتٸ
