بٷگٸن قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنا قارسى ٸس-قيمىل شارالارى بويىنشا كەڭەس ٶتتٸ. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسوي ەلدەگٸ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدى جەنە ۆاكتسيناتسييا تۋرالى باياندادى, سونداي-اق قازاقستانداعى پاندەميياعا قاتىستى ٷش بولجام ايتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" دسم باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ەلەمدە Covid-19 اۋرۋى مەن ٶلٸم-جٸتٸم بويىنشا جاعداي شيەلەنٸسە تٷسۋدە. بٷگٸندە ەلەمنٸڭ 221 ەلٸندە 129 ملن استام كۆي جاعدايى تٸركەلگەن, اۋرۋشاڭدىقتىڭ ٶسۋٸ – 0,5. 2,8 ملن استام ادام قايتىس بولدى, ٶلٸم كٶرسەتكٸشٸ 2,2% قۇرادى. 2021 جىلدىڭ قاڭتارىندا سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ جالپى ەلەمدٸك ستاتيستيكاسى ازداپ تٶمەندەگەننەن كەيٸن, اقپان ايىنان باستاپ تۇراقتى ٶسۋ ٷردٸسٸ بايقالدى.
«جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا بيىل ناۋرىز-سەۋٸر ايلارىندا اۋرۋدىڭ ناقتى بولجامى تۋرا كەلدٸ. سوڭعى 10 كٷندە رەسپۋبليكادا كۆي جۇقتىرعان 15 156 ادام تٸركەلدٸ, ناۋرىزدىڭ باسىمەن سالىستىرعاندا سىرقاتتانۋشىلىق دەڭگەيٸ 2,0 ەسە ٶستٸ, ەسٸرەسە, الماتى, نۇر-سۇلتان قالالارىندا, الماتى, اقتٶبە, اتىراۋ, قاراعاندى, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ناۋقاس سانى كٶپ» , - دەدٸ تسوي.
1 سەۋٸردەگٸ جاعداي بويىنشا كيۆ جۇقتىرعان ناۋقاستارعا مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن رەسپۋبليكادا 25 893 تٶسەك-ورىن بار, 258 ينفەكتسييالىق ستاتسيونار تارتىلعان. ونىڭ 33% پاتسيەنت جاتىر. رەانيماتسييالىق تٶسەك-ورىن سانى - 2394, جالپى ورىننىڭ 20%.
«ناۋرىزدا دا ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ ٶسۋٸ بايقالادى, كۆي-دەن 288 ناۋقاس قايتىس بولدى, ونىڭ ٸشٸندە سوڭعى 2 اپتادا ٶلٸم-جٸتٸم 2,7 ەسە ٶستٸ. ناۋرىز ايىنداعى ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ 74% 4 ٶڭٸردە - الماتى قالاسى, نۇر-سۇلتان قالاسى, باتىس قازاقستان جەنە قاراعاندى وبلىستارىندا بولعان», - دەپ حابارلادى مينيستر.
ٶڭٸرلەردە ينفەكتسييالىق ورىن رەزەرۆٸ 51 مىڭ تٶسەكتٸ قۇرايدى, جۇمىس ٸستەپ تۇرعان ينفەكتسييالىق ستاتسيونارلاردىڭ جٷكتەمەسٸ 70% جەتكەن كەزدە رەزەرۆتٸك وبەكتٸلەر تارتىلاتىن بولادى, بۇل رەتتە جوسپارلى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ جالعاسادى.
مينيسترلٸك ٶڭٸردەگٸ ەربٸر مەديتسينالىق ۇيىمداعى تٶسەك قورىنىڭ پايدالانىلۋىن مونيتورينگ جٷرگٸزۋدٸڭ ەلەكتروندىق جٷيەسٸن ەزٸرلەدٸ, بۇل قوسىمشا ستاتسيونارلاردىڭ ۋاقتىلى ەرەكەت ەتۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار, كۆي-گە تەستٸلەۋ زەرتحانالارىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا.
بٷگٸندە كۆي تەستٸلەۋدٸ 154 زەرتحانا جٷزەگە اسىرادى, تەستٸلەۋدٸڭ جالپى قۋاتى تەۋلٸگٸنە 112 مىڭ تەستتٸ قۇرايدى. بارلىق زەرتحانالار, سونىڭ ٸشٸندە جەكە زەرتحانالار بٸرٸكتٸرٸلدٸ, بۇل Covid-19 ٷشٸن پتر تەستٸلەۋ نەتيجەلەرٸنٸڭ بٸرىڭعاي دەرەكقورىن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. ا.تسوي ۆيرۋستىڭ تارالۋ جىلدامدىعى ۆيرۋس گەنومىنداعى ٶزگەرٸستەرمەن بايلانىستى ەكەنٸن ايتتى.
جاڭا مۋتاتسييالاردى انىقتاۋ ماقساتىندا بٸز تۇراقتى نەگٸزدە رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى كۆي شتاممدارىنا گەنەتيكالىق زەرتتەۋ جٷرگٸزەمٸز. ناۋرىزدا 265 گەنوتيپ زەرتتەلدٸ, ونىڭ 12 ٷلگٸسٸندە بريتاندىقتارعا تيەسٸلٸ ۆيرۋس انىقتالدى, ونىڭ 8-ٸ يمپورتتالعان. بۇل شتاممنىڭ اينالىمى الماتى, نۇر-سۇلتان قالالارىندا جەنە اقتٶبە وبلىسىندا انىقتالدى. سونداي-اق, الماتى قالاسىندا «وڭتٷستٸك افريكا» شتاممىنىڭ اينالىمى بەلگٸلەنگەن. سونىمەن قاتار, ناۋرىز ايىنان باستاپ بٷكٸل ەلەمدە ٷش شتاممنىڭ ىقتيمال مۋتاتسيياسىن انىقتاۋدىڭ ەكسپرەسس ەدٸسٸ جٷرگٸزٸلۋدە.
357 ٷلگٸ زەرتتەلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 13 ٶڭٸردٸڭ 87 سىناماسىندا «بريتاندىق» جەنە «وڭتٷستٸك افريكالىق» شتاممدارعا تەن ىقتيمال مۋتاتسييا انىقتالدى.
«قاسىم-جومارت كەمەلۇلى, سٸزدٸڭ تاپسىرماڭىزعا سەيكەس, 2021 جىلعى 1 اقپاننان باستاپ كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋ باستالدى. ۆاكتسيناتسييا الدىمەن كۆي-مەن كٷرەسٸپ جٷرگەن ماماندارعا سالىندى. بۇل تاكتيكا ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە قولدانىلادى. 2 اي ٶتكەن سوڭ, كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسييا ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن كٶرسەتتٸ, سونداي-اق حالىق اراسىندا سەنٸمدٸ ارتتىردى. 1 سەۋٸردەگٸ جاعداي بويىنشا 300 مىڭ ازاماتقا ۆاكتسيناتسييانىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ قامتاماسىز ەتٸلدٸ. سەۋٸر ايىنىڭ ٸشٸندە رەسەيلٸك ۆاكتسينانىڭ قوسىمشا 2 ملن. استام دوزاسىنان جەتكٸزۋ جوسپارلانۋدا. بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيٸن 6 ميلليونعا جۋىق قازاقستاندىقتى ۆاكتسيناتسييالاۋ جوسپارلانعان», - دەدٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ.
ۆاكتسينانىڭ بۇل كٶلەمٸ كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋعا جاتاتىن كونتينگەنتتٸ جەنە ٶتەۋسٸز نەگٸزدە بارلىق نيەت بٸلدٸرۋشٸلەرگە ۆاكتسيناتسييانىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن بارىنشا كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مينيستر سونداي-اق, قازاقستاندا اۋقىمدى ۆاكتسيناتسييا جٷرگٸزۋ تەجٸريبەسٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇعان دەيٸن ەلدە بٸر ايدا 2 ميلليوننان استام ازامات تۇماۋعا قارسى ۆاكتسيناتسييالاندى.
ەل اۋماعىندا انىقتالعان مۋتاتسييالانعان شتاممداردى ەسكەرە وتىرىپ, بٸز ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدىڭ بولجامىن جاڭارتتىق. وسىلايشا, پەسسيميستٸك ستسەناريي بويىنشا 2021 جىلدىڭ سەۋٸر-ماۋسىمىندا تٸركەلگەن جاعدايلاردىڭ سانى شامامەن 370 مىڭ ادامدى قۇرايدى, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ 190 مىڭ ادامدى قاجەت ەتەدٸ.
ەكٸنشٸ رەاليستٸك ستسەناريي بويىنشا 2021 جىلدىڭ سەۋٸر-ماۋسىمىندا تٸركەلگەن جاعدايلاردىڭ بولجامدى سانى شامامەن 250 مىڭ ادامدى قۇرايدى, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋعا 127 مىڭ ادام قاجەت بولادى.
وپتيميستٸك ستسەناريي بويىنشا 2021 جىلدىڭ سەۋٸر-ماۋسىمىندا تٸركەلگەن جاعدايلاردىڭ سانى شامامەن 140 مىڭ ادامدى قۇرايدى, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋعا 71 مىڭ ادام قاجەت بولادى.
«مينيسترلٸك ەلدەگٸ جەنە ەلەمدەگٸ ەپيدەميولوگييالىق احۋالعا تۇراقتى مونيتورينگ جٷرگٸزەدٸ, سونىڭ نەگٸزٸندە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ٶسۋٸنە دايىندىعىن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ ەپيدەمييانىڭ ستسەنارييٸ بويىنشا جٷكتەمەنٸ جەڭە الادى. وسىعان بايلانىستى شەكتەۋ شارالارى جەرگٸلٸكتٸ جەنە ەلدٸك دەڭگەيدە دە, ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە دە سارالانعان تٷردە قابىلدانادى», - دەدٸ مينيستر.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ۆاكتسيناتسييا قارقىنىن ارتتىرۋ شەكتەۋ شارالارىن ازايتۋعا جەنە پاندەميياعا دەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ قوعامعا ورالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
